Αν αποφασίσει κανείς να εξαντλήσει τα αποθέματα καλής προαίρεσης που διαθέτει, μπορεί και να καταλήξει ότι η ομιλία της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν την περασμένη Τετάρτη στο Στρασβούργο ήταν μια καθυστερημένη αφύπνιση. Χρειάστηκε βεβαίως να εξάγει ο Μπενιαμίν Νετανιάχου τον πόλεμο σε ακόμα μία χώρα, το Κατάρ, το οποίο παίζει εδώ και μήνες σημαντικό ρόλο στις απέλπιδες προσπάθειες για κατάπαυση του πυρός στη Γάζα, ώστε να τολμήσει η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να σηκώσει τους τόνους απέναντι στην κυβέρνηση του Ισραήλ και να απειλήσει με την επιβολή μερικών, έστω, κυρώσεων.
Πολύ αργά και πολύ αόριστα
Αυτή η μεταστροφή όμως δεν μοιάζει, τουλάχιστον ακόμα, αρκετά πειστική. Πρώτον, γιατί έρχεται καθυστερημένα, δεύτερον, γιατί ακόμα είναι ασαφής και σε φάση επεξεργασίας και τρίτον, γιατί η κυρία Φον ντερ Λάιεν γνωρίζει πολύ καλά ότι υπάρχουν χώρες και τρόποι για να μπλοκάρουν αυτό το δήθεν «θαρραλέο» βήμα της. Οι αντιδράσεις Γερμανών (κυρίως) Χριστιανοδημοκρατών ευρωβουλευτών, που βρήκαν «λυπηρή» αυτή την αλλαγή στάσης, γεννούν την υποψία πως εδώ ίσως έχουμε να κάνουμε με μια καλά σκηνοθετημένη παράσταση που στο τέλος της δεν θα αλλάξει την ουσία της στάσης που κρατά η Ε.Ε.
Στην Κομισιόν γνωρίζουν βεβαίως ότι η στάση τους, όπως και των περισσότερων κυβερνήσεων της Ε.Ε., δεν συμβαδίζει σε καμιά περίπτωση με τον θυμό που εκφράζεται σε όλη πλέον την Ευρώπη με μεγάλες διαδηλώσεις αλληλεγγύης προς τη Γάζα και καταδίκης των γενοκτονικών πολιτικών της ακροδεξιάς ισραηλινής κυβέρνησης. «Ο ανθρωπογενής λιμός δεν μπορεί ποτέ να είναι όπλο πολέμου» είπε τώρα η Γερμανίδα πολιτικός. Αλλά η πρακτική αυτή του ισραηλινού στρατού είναι κάτι καταγεγραμμένο εδώ και μήνες και έχει καταγγελθεί από ΜΚΟ και από τον ΟΗΕ.
Νέα πρόταση μομφής
Ηξερε η πρώην υπουργός Άμυνας της Γερμανίας ότι μεγάλη μερίδα των ευρωβουλευτών την περίμενε με «πολεμικές διαθέσεις» και αποφάσισε να προχωρήσει σ’ αυτή την κίνηση. Είναι χαρακτηριστικό ότι πριν ανέβει στο βήμα για την ομιλία της για την «Κατάσταση της Ένωσης», φρόντισε να μοιράσει χειραψίες, εναγκαλισμούς ακόμα και ασπασμούς με σχεδόν όλους τους επικεφαλής των ομάδων του Ευρωκοινοβουλίου. Για την ευρωομάδα της Αριστεράς, πάντως, όλα αυτά δεν είναι και τόσο πειστικά και γι’ αυτό δεν άλλαξε την απόφασή της για την κατάθεση πρότασης μομφής κατά της προέδρου της Κομισιόν, κυρίως για τον αδιαφανή και προσωποκεντρικό τρόπο λειτουργίας της Κομισιόν με τον οποίο έχει στιγματίσει τη θητεία της.
Για πολλούς ευρωβουλευτές παραμένει ασυγχώρητος ο τρόπος με τον οποίο υποτάχθηκε η Φον ντερ Λάιεν απέναντι στον Τραμπ υπογράφοντας μια εμπορική συμφωνία που και η ίδια έχει παραδεχτεί ότι είναι προβληματική, ενώ ντροπιαστική ήταν η εικόνα των «επτά νάνων» απέναντι στον «γίγαντα» Αμερικανό «θείο» κατά τη συνάντηση για την Ουκρανία στον Λευκό Οίκο.
Μεγάλα λόγια και πάλι
Οι μεγαλοστομίες για μάχες ανεξαρτησίας και διαφύλαξης της ειρήνης μπορεί να συγκινούν κάποιους ομοϊδεάτες της, αλλά η Ε.Ε. έχει χάσει τόσο πολλά επεισόδια των σύγχρονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων, που μοιάζει με παραμύθι η διακήρυξη για την «ανάδυση μιας νέας Ευρώπης, που θα μπορεί να επιλέγει συνεργασίες με συμμάχους παλιούς και νέους».
Προς το παρόν, το μόνο δεδομένο της «φιλειρηνικής» Ευρώπης είναι το πρόγραμμα «Ετοιμότητα 2030», το οποίο προβλέπει έως και 800 δισ. ευρώ σε επενδύσεις στον τομέα της άμυνας, και το πρόγραμμα SAFE, το οποίο θα παράσχει 150 δισ. ευρώ για κοινές προμήθειες. Η Φον ντερ Λάιεν υπενθύμισε ότι η Ευρώπη έχει στηρίξει την Ουκρανία με 170 δισ. ευρώ στρατιωτικής και οικονομικής βοήθειας μέχρι στιγμής, αλλά «θα χρειαστούν περισσότερα». Δήλωσε ότι για τη χρηματοδότηση της πολεμικής προσπάθειας του Κιέβου μπορεί να γίνει χρήση παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, κάτι πάντως που πολλές χώρες απορρίπτουν ως αντίθετο με το Διεθνές Δίκαιο. Και έβαλε στο στόχαστρο την αρχή της ομοφωνίας στην εξωτερική πολιτική για να μπορούν να ξεπερνιούνται εμπόδια που έχουν υπάρξει το τελευταίο διάστημα, κυρίως στο θέμα των κυρώσεων απέναντι στη Ρωσία.
Φυσικά, δεν είπε λέξη για τα αδιέξοδα των οικονομικών πολιτικών των περισσότερων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και το τσουνάμι λιτότητας που κυριολεκτικά σαρώνει την Ευρώπη. Οι πολεμικές οικονομίες πάντα απαιτούσαν θυσίες από τους φτωχότερους.
