Μέσα στις στάχτες της Γάζας, πίσω από τις φλεγόμενες εικόνες ανθρωπιστικής καταστροφής και τα ερείπια που κάποτε ήταν σπίτια, σχολεία και καταφύγια, απλώνεται μια άλλη, λιγότερο ορατή αλλά εξίσου σκληρή πραγματικότητα: η σιωπή της ατιμωρησίας.
Εκατοντάδες καταγγελίες για εγκλήματα πολέμου, για σκοτωμένους αμάχους που περίμεναν για μια σακούλα αλεύρι, για παιδιά που χάθηκαν στον ύπνο τους από βομβαρδισμούς, δεν οδηγούν σε δικαιοσύνη — αλλά σε διοικητικά συρτάρια και τελικά, στη λήθη.
Σύμφωνα με ανάλυση του ανεξάρτητου οργανισμού Action on Armed Violence (AOAV), την οποία δημοσίευσε ο Guardian, περίπου το 88% των στρατιωτικών ερευνών που έχουν διεξαχθεί από το Ισραήλ για πιθανές παραβιάσεις των νόμων του πολέμου ή καταγγελίες κακοποίησης από τις δυνάμεις του στη Γάζα, είτε τέθηκαν στο αρχείο χωρίς απόδοση ευθυνών είτε παραμένουν ανοιχτές χωρίς αποτέλεσμα.
Η έρευνα του AOAV εντόπισε 52 περιπτώσεις, μεταξύ Οκτωβρίου 2023 και Ιουνίου 2025, που προκάλεσαν εσωτερικές έρευνες από τις Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις. Τα περιστατικά αυτά σχετίζονται με τον θάνατο 1.303 Παλαιστινίων και τον τραυματισμό 1.880 ακόμη.
Μέχρι στιγμής, μόνο ένα από αυτά τα περιστατικά έχει οδηγήσει σε καταδικαστική απόφαση: ένας έφεδρος στρατιώτης καταδικάστηκε σε επτά μήνες φυλάκισης για την κακομεταχείριση κρατουμένων με δεμένα μάτια και χέρια στο κέντρο κράτησης Σντε Τεϊμάν.
Σε πέντε ακόμα περιπτώσεις αναγνωρίστηκαν παραβιάσεις από τις IDF, όπως στον βομβαρδισμό του κομβόι της ανθρωπιστικής οργάνωσης World Central Kitchen, όπου σκοτώθηκαν επτά εργαζόμενοι. Η έρευνα γι’ αυτή την επίθεση χαρακτηρίστηκε ιδιαίτερα γρήγορη και αποτελεσματική σε σύγκριση με άλλες.
Αντίθετα, οι υπόλοιπες 46 υποθέσεις —δηλαδή το μεγαλύτερο μέρος— είτε έχουν κλείσει χωρίς αποδείξεις υπαιτιότητας είτε παραμένουν σε εξέλιξη. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- Τέσσερα πρόσφατα περιστατικά με νεκρούς Παλαιστινίους σε σημεία διανομής τροφίμων,
- Ο θάνατος 112 ανθρώπων που περίμεναν ανθρωπιστική βοήθεια με αλεύρι τον Φεβρουάριο 2024,
- Η δολοφονία 31 αμάχων την 1η Ιουνίου κατά την παραλαβή τροφίμων,
- Μια αεροπορική επίθεση στη Ράφα τον Μάιο που προκάλεσε πυρκαγιά και τον θάνατο 45 ατόμων.
Παρότι αρχικά το Ισραήλ αμφισβήτησε την εγκυρότητα αυτών των καταγγελιών, στη συνέχεια παραδέχθηκε πως βρίσκονται υπό εξέταση.
***BREAKING***
— Action on Armed Violence (AOAV) (@AOAV) August 2, 2025
1️⃣ 88% of Israel’s military probes into alleged Gaza war crimes go nowhere. @AOAV analysed 52 cases since Oct 2023. Almost all are stalled, silent, or closed without action.
🧵https://t.co/cxLQ3rhMXU
Μέχρι τον Αύγουστο του 2024, οι ισραηλινές αρχές δήλωναν ότι είχαν ξεκινήσει 74 ποινικές έρευνες για περιστατικά στη Γάζα, κυρίως για θανάτους και κακομεταχείριση κρατουμένων, και σε μικρότερο βαθμό για καταστροφή περιουσιών και χρήση δυσανάλογης βίας.
Το Ισραηλινό Γενικό Επιτελείο υποστηρίζει ότι όλες οι καταγγελίες αξιολογούνται μέσω ειδικών σωμάτων όπως η Μονάδα Εξέτασης Γεγονότων (FFA) και η Στρατιωτική Εισαγγελία. Ωστόσο, οργανώσεις όπως η Yesh Din αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα αυτών των μηχανισμών, τονίζοντας ότι οι διαδικασίες διαρκούν χρόνια και σχεδόν ποτέ δεν οδηγούν σε λογοδοσία — χαρακτηριστικό είναι ότι από 664 παλαιότερες υποθέσεις μόνο μία κατέληξε σε καταδίκη.
Οι αναλυτές του AOAV προειδοποιούν ότι η κατάσταση αποκαλύπτει ένα ανησυχητικό πρότυπο ατιμωρησίας, τη στιγμή που οι θάνατοι αμάχων αυξάνονται και οι εσωτερικές διαδικασίες καθίστανται όλο και πιο αδιαφανείς και βραδυκίνητες.
