Μάλλον κάτι δεν μέτρησε σωστά. Συμπληρώνοντας τις πρώτες 100 μέρες της δεύτερης προεδρικής θητείας του, ο Ντόναλντ Τραμπ συναντά ισχυρές αντιστάσεις στην οικονομική πολιτική του, βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση στις δημοσκοπήσεις και αντιμετωπίζει ένα ογκούμενο κίνημα διαμαρτυρίας στην αμερικανική κοινωνία.
Παρ’ όλα αυτά, δεν ήταν οι διαδηλώσεις αλλά οι ισχυρές αναταράξεις που προκάλεσε η εμπορική πολιτική του Τραμπ σε κάθε πτυχή της οικονομίας και οδήγησαν στην πρώτη σημαντική αναδίπλωση. Έτσι, ο Αμερικανός Πρόεδρος άφησε την περασμένη εβδομάδα κατά μέρος τις συνήθεις απειλές και τους λεονταρισμούς και προανήγγειλε πως οι δασμοί που επέβαλε στις κινεζικές εισαγωγές στις ΗΠΑ πρόκειται να μειωθούν «σημαντικά», χωρίς πάντως να «μηδενιστούν».
Μαζί με τον Αμερικανό Πρόεδρο που υποσχέθηκε να είναι στο εξής «πολύ ευγενικός» στις εμπορικές διαπραγματεύσεις με την Κίνα, στις εισαγωγές της οποίας επέβαλε δασμούς 145% για να εισπράξει αντίστοιχα αντίποινα, και ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ χαμήλωσε αισθητά τους τόνους της αντιπαράθεσης. «Αν η Κίνα προτίθεται πράγματι να μειώσει την εξάρτησή της από μια ανάπτυξη που στηρίζεται στις εξαγωγές και να εξισορροπήσει την οικονομία της προς την εσωτερική αγορά, τότε ας επιδιώξουμε μαζί αυτή τη νέα ισορροπία» είπε.
Μόλις την προηγούμενη μέρα άλλωστε είχε προαναγγείλει την «αποκλιμάκωση» του εμπορικού πολέμου με την Κίνα «στο πολύ άμεσο μέλλον». Και κάπως έτσι τα ακραία εθνικιστικά συνθήματα του MAGA άρχισαν να πηγαίνουν περίπατο. «Το Πρώτα η Αμερική δεν σημαίνει η Αμερική μόνη της» έσπευσε να διορθώσει ο Μπέσεντ. «Αντιθέτως, είναι μια πρόσκληση για βαθύτερη συνεργασία και αμοιβαίο σεβασμό με τους εμπορικούς εταίρους μας» εκτίμησε τώρα.
Πιέσεις πανταχόθεν
Το κλίμα, βέβαια, δεν άρχισε να αλλάζει από μόνο του. Η Κίνα, που αντέδρασε στους δασμούς Τραμπ επιβάλλοντας τα δικά της αντίμετρα στις αμερικανικές εισαγωγές, άρχισε, για παράδειγμα, να στέλνει πίσω στις ΗΠΑ αεροσκάφη Boeing 737 που είχε παραγγείλει. Εύκολα καταλαβαίνει κανείς τον αντίκτυπο στην αμερικανική οικονομία με δεδομένο ότι η Boeing είναι αυτή τη στιγμή η μεγαλύτερη εξαγωγική δύναμη των ΗΠΑ. Ο διευθύνων σύμβουλός της Κέλι Όρτμπεργκ διευκρίνισε πως η εταιρεία του βρίσκεται «σε καθημερινές επαφές» με την αμερικανική κυβέρνηση. Εύκολα επομένως συμπεραίνει κανείς και τις σχετικές πιέσεις.
Οι κινήσεις με στόχο την εξομάλυνση συνεχίστηκαν έτσι και στο εσωτερικό μέτωπο, με τον Τραμπ να δηλώνει σε δημοσιογράφους ότι δεν έχει καμία πρόθεση να απομακρύνει τον πρόεδρο της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας Τζερόμ Πάουελ, ο οποίος είχε εκφράσει την ανησυχία του για τον αντίκτυπο της εμπορικής πολιτικής Τραμπ στην αμερικανική οικονομία. Λίγες μέρες νωρίτερα, στο απόγειο της κρίσης, είχε αποκαλέσει την αμερικανική κεντρική τράπεζα «μεγάλο χαμένο» και είχε αφήσει να εννοηθεί ότι θα απέπεμπε τον Πάουελ προτού εκπνεύσει η θητεία του.
Η συγκεκριμένη κίνηση μπορεί να καθησύχασε προσωρινά τα αμερικανικά χρηματιστήρια, αλλά δεν έκανε και τις αντιδράσεις να πάψουν. Δώδεκα πολιτείες των ΗΠΑ κατέθεσαν αγωγή κατά του Τραμπ και της κυβέρνησής του την περασμένη Τετάρτη, ζητώντας δικαστική απόφαση που θα κρίνει παράνομους τους νέους δασμούς στις εισαγωγές.
«Ο Πρόεδρος δεν έχει την εξουσία να επιβάλλει φόρους κατά βούληση, όμως αυτό ακριβώς κάνει ο Ντόναλντ Τραμπ με τους δασμούς αυτούς» σημείωσε η γενική εισαγγελέας της Νέας Υόρκης Λετίσια Τζέιμς. Η αγωγή, που κατατέθηκε στο Δικαστήριο Διεθνούς Εμπορίου των ΗΠΑ, υποστηρίζει ότι ο Πρόεδρος δεν έχει την αρμοδιότητα να επιβάλλει αυθαίρετα δασμούς βάσει του Νόμου περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης τον οποίο επικαλείται ο Τραμπ για την εφαρμογή της εμπορικής του πολιτικής.
Στην προσφυγή αναφέρεται ότι «το σύνταγμα αναθέτει στο Κογκρέσο, όχι στον Πρόεδρο, την εξουσία να επιβάλλει φόρους, δασμούς και τέλη». Το κείμενο κατηγορεί τον Τραμπ ότι, επικαλούμενος καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, επιβάλλει αυθαίρετα και μεταβαλλόμενους δασμούς σε προϊόντα εισαγωγής, προκαλώντας συνταγματική εκτροπή και οικονομική αναταραχή.
Η γενική εισαγγελέας της Αριζόνα Κρις Μέις, μάλιστα, χαρακτήρισε το σχέδιο «παράνομο», «παρανοϊκό» και «οικονομικά παράτολμο». «Η Αριζόνα δεν μπορεί να αντέξει τη μαζική αυτή φορολογική επιβάρυνση που επιβάλλει ο Τραμπ. Ό,τι κι αν υποστηρίζει ο Λευκός Οίκος, οι δασμοί είναι φόροι που τελικά θα πληρώσουν οι καταναλωτές της Αριζόνα» σημείωσε. Για «καταστροφή για τις τοπικές επιχειρήσεις και θέσεις εργασίας» έκανε λόγο από την πλευρά του ο εισαγγελέας του Κονέκτικατ Γουίλιαμ Τονγκ.
Αυξάνεται η καχυποψία
Παρά τις προσπάθειες του Λευκού Οίκου να αποδείξει πως όλα αυτά ισοδυναμούν απλώς με ακόμα ένα «κυνήγι μαγισσών» από τους Δημοκρατικούς, η αμερικανική κοινωνία εμφανίζεται όλο και πιο καχύποπτη απέναντι στις επιλογές και στις δικαιολογίες Τραμπ.
Σύμφωνα με έρευνα του ινστιτούτου YouGov για το περιοδικό Economist, οι θετικές απόψεις για τον Πρόεδρο έχουν μειωθεί πλέον στο 41%, από 50% τον Ιανουάριο, όταν επέστρεψε στον Λευκό Οίκο. Άλλη δημοσκόπηση του Pew Research Center δείχνει πως οι θετικές γνώμες για τον Τραμπ έχουν υποχωρήσει στο 40%, από 47% τον Φεβρουάριο. Πρόκειται για επίδοση αισθητά χειρότερη από εκείνη του Δημοκρατικού προκατόχου του Τζο Μπάιντεν τον Απρίλιο του 2021 σε αντίστοιχο σημείο της θητείας του. Την προηγούμενη εβδομάδα το ινστιτούτο Gallup έκανε τις δικές του μετρήσεις και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η δημοτικότητα του Τραμπ βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο που βρέθηκε η δημοτικότητα οποιουδήποτε Αμερικανού Προέδρου από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Αν σε όλα αυτά προσθέσουμε και τις τελευταίες προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, ότι η σαρωτική ανάπτυξη που υποσχόταν προεκλογικά ο Τραμπ δεν θα ξεπεράσει τελικά φέτος το πενιχρό 1,8% τη στιγμή που εκείνη της Κίνας θα κυμανθεί στο 4%, γίνεται κατανοητό γιατί η «Αμερική σπουδαία ξανά» του Τραμπ αρχίζει να το ξανασκέφτεται.
