«Κιότο». Σπάνια μια... πολυμερής συμφωνία των Ηνωμένων Εθνών για το φαινόμενο του θερμοκηπίου γίνεται θεατρική παράσταση και μάλιστα sold out! Οι Τζο Μέρφι και Τζο Ρόμπερτσον, βραβευμένοι θεατρικοί συγγραφείς για τη «Ζούγκλα», το προσφυγικό στρατόπεδο στο Καλέ της Γαλλίας, το τόλμησαν. Και επιβραβεύτηκαν. Ανέβασαν στο σανίδι τα συγκρουσιακά παρασκήνια που σημάδεψαν την πρώτη, με δεσμευτικό χαρακτήρα, Συμφωνία του ΟΗΕ το 1997 μεταξύ 141 χωρών για τον περιορισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, στο Κιότο της Ιαπωνίας. Το έργο, παραγωγή των ίδιων με τη Royal Shakespeare Company, έκανε πρεμιέρα πέρσι στο Stratford-Upon-Avon και από τον Ιανουάριο παίζεται στο West End του Λονδίνου. Όχι τυχαία, οι θεατές κάθονται γύρω από τη σκηνή, ως αντιπρόσωποι που παρακολουθούν τις διαπραγματεύσεις, παραπέμποντας στο γεγονός ότι κανείς δεν μπορεί να είναι παρατηρητής στην υπόθεση της κλιματικής κρίσης.
Το ενδιαφέρον των συγγραφέων κέντρισε τυχαία μια εκπομπή στο ραδιόφωνο για τη Συμφωνία του Κιότο. Ξεκίνησαν έτσι την έρευνά τους και επικοινώνησαν με όσους από τους μετέχοντες μπόρεσαν να βρουν. Η Συμφωνία του Κιότο έχει περάσει στην Ιστορία όχι μόνο για τη σημασία της αλλά και για τις πολύ σκληρές διαπραγματεύσεις μεταξύ εκπροσώπων χωρών, ΜΚΟ, λομπιστών. «Μιλήσαμε με πολλούς ανθρώπους που μετείχαν στις διαπραγματεύσεις, που είπαν ότι αν ήξεραν τότε αυτά που ξέρουμε σήμερα σχετικά με το τι γνώριζε η βιομηχανία ορυκτών καυσίμων για την κλιματική αλλαγή, για τις επιστημονικές έρευνες, όλα θα ήταν διαφορετικά. Δεν είχαν συνειδητοποιήσει ότι υπήρχαν έρευνες που διεξάγονταν από τις εταιρείες, έρευνες που είχαν προηγηθεί κατά πολλά χρόνια εκείνων του ΟΗΕ και που παρέμεναν κρυφές για πολύ καιρό. Θεωρήσαμε σημαντικό να το αποτυπώσουμε αυτό» εξήγησαν οι συγγραφείς στην Κριστίν Σπόλαρ από την περιβαλλοντική, μη κερδοσκοπική ιστοσελίδα Inside Climate News.
Πράγματι, σε μία από τις σημαντικότερες σκηνές του έργου η Σίρλεϊ, σύζυγος του Ντον Πέρλμαν, από τους κεντρικούς ήρωες του έργου, Αμερικανού λομπίστα της βιομηχανίας ορυκτών καυσίμων που επί Ρίγκαν είχε υπηρετήσει στο υπουργείο Ενέργειας, συναντιέται με έναν εκπρόσωπο ΜΚΟ. Αυτός της αποκαλύπτει ότι «από το 1959 ο Έντουαρντ Τέλερ, επιστήμονας, είχε προβλέψει τα πάντα, την υπερθέρμανση του πλανήτη, την άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Και της λέει ότι οι εταιρείες ορυκτών καυσίμων έθαψαν αυτή την πληροφόρηση». «Τα μαθαίνει και κάνει τις δικές της επιλογές» παρατηρεί ο Τζο Ρόμπερτσον. «Μήπως είμαστε στη λάθος πλευρά της Ιστορίας;» ρωτά αργότερα η Σίρλεϊ τον σύζυγό της, τον οποίο οι συγγραφείς ανακάλυψαν από έναν ανεπίσημο κανόνα στον ΟΗΕ, τον «κανόνα Ντον Πέρλμαν», που αποκλείει τους παρατηρητές των ΜΚΟ από τις διαπραγματεύσεις στην αίθουσα των συνεδριάσεων! «Αμέσως αυτό μας κέντρισε το ενδιαφέρον».
«Δημιουργήσαμε έναν εντελώς νέο φακό για να δούμε την κλιματική κρίση. Έναν ανθρώπινο φακό» εξήγησαν, επισημαίνοντας ότι στο επίκεντρο της παράστασης είναι το άκρως επίκαιρο θέμα της πόλωσης και του διχασμού. «Όταν κανένα μέρος δεν προσπαθεί να προσεγγίσει τα πράγματα με έναν δίκαιο, λογικό, ανθρώπινο τρόπο, αυτό τροφοδοτεί την πόλωση και προκαλεί μεγαλύτερη διαίρεση». Στον αντίποδα των διαιρέσεων βρίσκεται ο Αργεντινός πρόεδρος της διάσκεψης Ραούλ Εστράντα. «Μια απίστευτη δύναμη συμφωνίας, μια ανθρώπινη δύναμη με πολύ χιούμορ, καλή θέληση. Μιλήσαμε μαζί του πολλές φορές στη διάρκεια των ερευνών μας». Ο Εστράντα τους είπε ότι είχε φάει με τον Πίρλμαν: «Ξέρετε, μπορεί να διαφωνούμε στα πολιτικά, αλλά συμφωνούμε στο κρασί»! «Προσπαθούσε να δημιουργήσει, όπως τους είπε ο ίδιος, ζώνες συμφωνίας όπου συνυπήρχαν όλοι, στη βάση κοινών πεποιθήσεων που είναι ισχυρότερες απ’ ό,τι μας χωρίζει. Μια βαθιά φιλοσοφική στάση για την εποχή μας»...
* Η Ρένα Δούρου είναι μέλος της Π.Γ. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., υπεύθυνη για θέματα Διεθνών Σχέσεων, Εξωτερικής Πολιτικής, Ευρωπαϊκής Ενέργειας και Περιβάλλοντος, βουλεύτρια Β2 Δυτικής Αθήνας
