Οταν ο Νίκος Δένδιας τα δυο τελευταία χρόνια της θητείας του στο υπουργείο Εξωτερικών ήταν συνεχώς σε ένα αεροπλάνο και επισκεπτόταν ακόμη και χώρες που δύσκολα ανακαλύπτει κανείς στον χάρτη για να κερδίσει την υποστήριξή τους για μια θέση στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, δεν μπορούσε ούτε να διανοηθεί τα βάσανα του διαδόχου του. Ούτε και κανείς άλλος, για να πούμε του στραβού το δίκιο. Δεν πρόλαβε ο Γιώργος Γεραπετρίτης να καθίσει στο τραπέζι του Συμβουλίου Ασφαλείας, όπου από τις αρχές του σωτήριου έτους 2025 συμμετέχει η Ελλάδα ως μη μόνιμο μέλος, και είδε να σηκώνονται ταυτόχρονα τα χέρια του Αμερικανού, του Κινέζου και του Ρώσου αντιπροσώπου υπέρ ενός ψηφίσματος για την Ουκρανία. Ενός ψηφίσματος που ζητούσε «ταχεία ειρήνευση» και «διαρκή ειρήνη» στην Ουκρανία, χωρίς καμία αναφορά στην εδαφική ακεραιότητα της χώρας και χωρίς να κατονομάσει τον επιτιθέμενο.
Το ψήφισμα πέρασε τα ξημερώματα της 25ης Φεβρουαρίου με 10-0, που σημαίνει ότι τα πέντε μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, μόνιμα και μη, από την Ευρώπη απείχαν. Μαζί τους και η Ελλάδα. Η ιδέα να καταψηφίσουν το ψήφισμα, το οποίο εάν το εισηγούνταν η Ρωσία μερικούς μήνες νωρίτερα δεν θα το συζητούσαν καν, δεν τους πέρασε από το μυαλό. Βλέπετε, η πρωτοβουλία ήταν των ΗΠΑ και του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος αγνοεί επιδεικτικά το γεγονός ότι η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία πριν από τρία χρόνια. Και οι Ευρωπαίοι δεν θέλουν να κακοκαρδίσουν τον Τραμπ, ελπίζουν ότι θα καταφέρουν να βρουν έναν τρόπο να επικοινωνήσουν μαζί του, με κολακείες, μαλαγανιές - και με μια νέα στάση στις ψηφοφορίες. Γι’ αυτό και οι δύο ευρωπαϊκές χώρες με δικαίωμα βέτο, η Βρετανία και η Γαλλία, απείχαν από την ψηφοφορία και μαζί τους η Ελλάδα, η Δανία και η Σλοβενία, που κάθονται στο τραπέζι του Συμβουλίου για τη διετία 2025-26.
Να σημειωθεί ότι την προηγούμενη μέρα οι ΗΠΑ καταψήφισαν μαζί με τη Ρωσία, τη Λευκορωσία και τη Βόρεια Κορέα το ψήφισμα που είχε καταθέσει η Ουκρανία με τη στήριξη των Ευρωπαίων.
Πολιτική αρχών και αξιών
Τι να σου κάνει και ο Γεραπετρίτης; Να σηκώσει μπαϊράκι και να επιμείνει στην «εξωτερική πολιτική αρχών και αξιών» που -λέει ότι- ασκεί η ελληνική κυβέρνηση; Εδώ δεν ύψωσαν το ανάστημά τους οι Γάλλοι, θα το κάνει ο υπουργός Εξωτερικών μιας χώρας την οποία ο πρωθυπουργός της με υπερηφάνεια χαρακτηρίζει τον πιο πιστό σύμμαχο των ΗΠΑ; Έτσι και ο Γεραπετρίτης έκανε την ανάγκη φιλοτιμία, δεν χάλασε ούτε αυτός το χατίρι του Τραμπ, δεν αντιστάθηκε στο ψήφισμα που αγνοεί την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας. Βγήκε, όμως, μετά να δηλώσει ότι «η Ελλάδα κράτησε τη στάση αρχής, την οποία τηρεί πάντοτε. Επιδιώκουμε μια λύση, η οποία θα είναι συμβατή με το Διεθνές Δίκαιο, θα σέβεται την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας. Και για τον λόγο αυτό η στάση μας μαζί με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους ήταν προς την κατεύθυνση αυτή». Πρόκειται για μια εξαιρετικά διασταλτική ερμηνεία του νοήματος της ευρωπαϊκής και ελληνικής αποχής, την οποία θα μπορούσε να αποφύγει ο υπουργός.
Αλλα στη Νέα Υόρκη, άλλα στις Βρυξέλλες
Να σημειωθεί ότι μια μέρα πριν οι πέντε ευρωπαϊκές χώρες (οι τέσσερις κράτη-μέλη της Ε.Ε.) αφήσουν διά της αποχής τους να περάσει το αμερικανικό ψήφισμα για την Ουκρανία από το Συμβούλιο Ασφαλείας η ηγεσία της Ε.Ε. προχωρούσε σε μια πολύ σκληρή δήλωση στις Βρυξέλλες. Οι πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Κομισιόν κατήγγειλαν τον «παράνομο επιθετικό πόλεμο πλήρους κλίμακας κατά της Ουκρανίας που ξεκίνησε πριν από τρία χρόνια η Ρωσία», τονίζοντας ότι «ο βάναυσος πόλεμος της Ρωσίας στοχοποιεί σκοπίμως μη στρατιωτικές και κρίσιμες υποδομές». Στην κοινή δήλωσή τους η Ρομπέρτα Μέτσολα, ο Αντόνιο Κόστα και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ζητούσαν «να λογοδοτήσουν οι υπεύθυνοι για όλα τα εγκλήματα πολέμου και τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διαπράττονται κατά του ουκρανικού πληθυσμού» και χαιρέτιζαν «τα πρόσφατα βήματα που έγιναν για τη σύσταση Ειδικού Δικαστηρίου για το έγκλημα της επίθεσης κατά της Ουκρανίας». Σύμφωνα με την ηγεσία της Ε.Ε., θα συνεχίσει τη στρατιωτική στήριξη στην Ουκρανία, θα συνεχίσει να επιβάλλει κυρώσεις στη Ρωσία -τη Δευτέρα αποφασίστηκε το 16ο πακέτο κυρώσεων- και θα επιταχύνει τις διαδικασίες για την ένταξη της Ουκρανίας στην Ε.Ε.
Η ευρωπαϊκή αδυναμία
Παρά τις δηλώσεις των προέδρων των ευρωπαϊκών θεσμών, είναι οφθαλμοφανές ότι η Ε.Ε. δεν απαντά με βροντερή φωνή στη συναλλακτική αντίληψη του Τραμπ για το Διεθνές Δίκαιο. Ούτε καν ψιθυριστά. Ο Γάλλος Πρόεδρος Μακρόν, που ήταν ο πρώτος που πήγε στον Λευκό Οίκο να κατευνάσει τον Τραμπ -μεταξύ άλλων στο θέμα της Ουκρανίας, από την οποία ο Αμερικανός Πρόεδρος απαιτεί όλο τον ορυκτό της πλούτο, επειδή θεωρεί ότι μπορεί να το κάνει-, προσπαθεί να φτιάξει μια συμμαχία των προθύμων απέναντι στη λαίλαπα από την Ουάσιγκτον. Ανεπιτυχώς. Οι χώρες της Ευρώπης δεν μπορούν -ή δεν θέλουν- να υψώσουν το ανάστημά τους στον νεοαποικιοκράτη, νεοϊμπεριαλιστή και βαθιά περιφρονητικό απέναντί τους Τραμπ. Κι ενώ ο «νέος σερίφης στην πόλη», όπως είπε ο αντιπρόεδρός του Τζέι Ντι Βανς, κάνει αυτά ακριβώς που έλεγε προεκλογικά, δεν υπάρχει κανένα έτοιμο σενάριο αντίδρασης στα ευρωπαϊκά συρτάρια. Μοιάζουν όλες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να έχουν πέσει από τα σύννεφα.
Αυτό ακριβώς συμβαίνει και με την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Ο πρωθυπουργός είχε πιστέψει ότι ως «πιστός και δεδομένος σύμμαχος» των Ηνωμένων Πολιτειών, όπως το παινευόταν, θα είχε τους Αμερικανούς στο πλευρό του εάν αγρίευαν τα πράγματα με την Τουρκία. Θα παραμείνει και επί Τραμπ πιστός σύμμαχος; Μετά τη ρωσική εισβολή το 2022 ο Κ. Μητσοτάκης ήταν από τους πρώτους που έστειλαν όπλα στην Ουκρανία -έστω κάτι κατασχεμένα καλάσνικοφ-, δηλώνοντας ότι στέκεται στη σωστή πλευρά της Ιστορίας. Τώρα που οι ΗΠΑ αλλάζουν πλευρά, τι σκοπεύει να κάνει; Από τις δηλώσεις Γεραπετρίτη στα Ηνωμένα Έθνη δεν γίναμε σοφότεροι. Άλλωστε η άμοιρη Ουκρανία είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Ο «νέος σερίφης» έχει στιβαρή -και χυδαία- άποψη και για το μέλλον της Γάζας και όχι μόνο.
