Γεννήθηκε, ζει και εργάζεται στο Ισραήλ ο 45χρονος Nir Avishai Cohen, εγγόνι επιζώντων Εβραίων του Ολοκαυτώματος που έφτασαν εκεί από την Ουγγαρία. Είναι ταγματάρχης στην εφεδρεία των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων, ακτιβιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πρώην εκπρόσωπος του κινήματος «Σπάζοντας τη Σιωπή».
Αν και φοράει ακόμη τη στολή του έφεδρου, δηλώνει μεγαλόφωνα υπερασπιστής του δικαιώματος των Παλαιστινίων να αποκτήσουν ανεξάρτητο κράτος. Αρνείται πλέον να υπηρετήσει ως έφεδρος αξιωματικός στους εποικισμούς μιλώντας για κατεχόμενα εδάφη που καθιστούν αδύνατη τη χάραξη σταθερών συνόρων μεταξύ Παλαιστινίων και Ισραήλ. Υπηρετεί πλέον μόνο στα νομιμοποιημένα σύνορα του Ισραήλ με την Αίγυπτο, την Ιορδανία, τον Λίβανο και τη Συρία. Θεωρεί πως ο ισραηλινός στρατός ξοδεύει περισσότερο χρόνο στην αστυνόμευση προκειμένου να ελέγχει τις ζωές των Παλαιστινίων, ενώ στο βιβλίο του «Όχι στο όνομά μας. Αγαπώ το Ισραήλ, συμπαραστέκομαι στην Παλαιστίνη», από τις Εκδόσεις Μελάνι, σε μετάφραση της Βίβιαν Αβρααμίδου-Πλούμπη, απαριθμεί τα γεγονότα που βίωσε ο ίδιος ως έφεδρος στα κατεχόμενα. Γράφει για τις βίαιες επιθέσεις στην Τζενίν, για τη διαρκή πολιορκία στον άμαχο πληθυσμό, για τα περιττά σημεία ελέγχου, για την κατοχή, για την καθημερινή στρατιωτική δραστηριότητα ενάντια στον αθώο άμαχο πληθυσμό, τα οποία δεν έχουν οποιαδήποτε σχέση με την υπεράσπιση του Ισραήλ και την ασφάλεια των Ισραηλινών αμάχων.
Ο Nir Cohen δηλώνει αριστερός, ανησυχεί για την αδιαφορία της νέας γενιάς στη χώρα του και αγωνιά να βρει τρόπο όχι μόνο να συνυπάρχουν ειρηνικά οι δύο λαοί αλλά και για να αισθάνεται περήφανος για το Ισραήλ. «Αγαπώ τη χώρα μου, αλλά δεν είμαι περήφανος γι’ αυτή. Λαχταρώ για τη στιγμή εκείνη που θα είμαι περήφανος για το Ισραήλ. Και θα είμαι περήφανος όταν σταματήσει η κατοχή στην Παλαιστίνη» είναι η συγκινητική του δήλωση στην ΑΥΓΗ της Κυριακής.
Πόσο εύθραυστη είναι η εκεχειρία που υπογράφηκε την περασμένη Κυριακή για τη Γάζα;
Ιδιαίτερα εύθραυστη θα έλεγα. Κι αυτό κυρίως γιατί η ισραηλινή κυβέρνηση επιθυμεί τη συνέχεια του πολέμου. Η μόνη ελπίδα να τηρηθεί η κατάπαυση του πυρός είναι η εμπλοκή των Αμερικανών και της Ε.Ε. Όμως θα ήθελα να ξεκινήσω με ένα μήνυμα προς τους Παλαιστίνιους της Γάζας, οι οποίοι έπειτα από δεκαπέντε μήνες πολέμου έχουν κατάπαυση του πυρός: Μην χάσετε την ελπίδα σας για ένα καλύτερο μέλλον. Μαζί Παλαιστίνιοι και Ισραηλινοί, με κοινή προσπάθεια, χωρίς βίαιη αντίσταση, μπορούμε να κάνουμε την περιοχή από τον Ιορδάνη μέχρι τη Μεσόγειο Θάλασσα έναν καλό τόπο για να ζήσουμε όλοι. Πρέπει να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να φέρουμε την ειρήνη στη γη μας.
Ο Νετανιάχου απειλεί πως ο πόλεμος μπορεί να ξεκινήσει και πάλι ανά πάσα στιγμή. Η συμφωνία αυτή σηματοδοτεί την ήττα και το τέλος του Νετανιάχου, όπως υποστηρίζουν πολλοί αναλυτές;
Δυστυχώς, ο Νετανιάχου εξακολουθεί να είναι πολύ δημοφιλής στο Ισραήλ και έχει την υποστήριξη πολλών. Ωστόσο, υπάρχει αρκετά ισχυρό κίνημα εναντίον του.
Τα ΜΜΕ στην Ελλάδα προβάλλουν μονομερώς και εκτεταμένα την απελευθέρωση των Ισραηλινών ομήρων και όχι των Παλαιστινίων, λες και οι ζωές των ανθρώπων δεν είναι ισότιμες. Αυτό δεν συνιστά παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων;
Ολοι οι άνθρωποι είναι ίσοι, όλες οι ζωές είναι ίσες. Είμαι πολύ χαρούμενος για την κατάπαυση του πυρός, που φέρνει στα σπίτια τους τους Ισραηλινούς ομήρους και τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες. Ανησυχώ πολύ για την κατάσταση στη Λωρίδα της Γάζας. Πρέπει να έχουμε επίγνωση των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που συμβαίνουν εκεί αυτή τη στιγμή.
Υπάρχουν ΜΜΕ στο Ισραήλ που δεν είναι χειραγωγημένα από την κυβέρνηση;
Είναι λίγα τα ισραηλινά ΜΜΕ που δεν επηρεάζονται από την ατζέντα της κυβέρνησης. Το πιο βασικό μέσο είναι η εφημερίδα Haaretz, που προωθεί μια αριστερή και φιλελεύθερη ατζέντα.
Είστε μέλος της ΜΚΟ «Breaking The Silence» (BTS). Ποια είναι η επιρροή του στους πολίτες του Ισραήλ; Οι ακτιβιστές υφίστανται αντίποινα για τη δράση τους;
Εδωσα κατάθεση στην BTS το 2014 σχετικά με τη στρατιωτική μου θητεία ως αξιωματικός στα κατεχόμενα. Δεν είμαι περήφανος για τις πράξεις μου εκεί, αλλά αναλαμβάνω την πλήρη ευθύνη για όσα μου αναλογούν. Πιστεύω ότι έχω καθήκον να μιλήσω γι’ αυτό, όπως γράφω και στο βιβλίο μου. Το 2019 έγινα εκπρόσωπος της BTS - δεν συνεργάζομαι πλέον μαζί τους, αλλά σίγουρα τους υποστηρίζω. Η BTS είναι μία από τις κύριες ισραηλινές ΜΚΟ που αγωνίζονται ενάντια στην ισραηλινή κατοχή. Η ισραηλινή κοινή γνώμη είναι πολύ δηλητηριώδης ενάντια σε οποιαδήποτε ΜΚΟ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, και ειδικότερα κατά της BTS. Με την υπάρχουσα υποκίνηση εναντίον κάθε Ισραηλινού ακτιβιστή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δεν είμαστε εμείς τα θύματα αυτής της σύγκρουσης, αλλά οι καταπιεσμένοι Παλαιστίνιοι.
Πώς μπορείτε να αγαπάτε το κράτος του Ισραήλ και ταυτόχρονα να συμπαραστέκεστε στον αγώνα των Παλαιστινίων, όπως λέει και ο υπότιτλος του βιβλίου σας; Δεν είναι οξύμωρο;
Αγαπώ το Ισραήλ γιατί αυτή είναι η πατρίδα μου, γιατί εκεί γεννήθηκα, εκεί βρίσκονται η οικογένειά μου και οι φίλοι μου. Όμως μπορώ να αγαπώ ένα μέρος και παράλληλα να το επικρίνω έντονα. Αγαπώ τον άνθρωπο, τους ανθρώπους έτσι όπως είναι και αδιαφορώ για τη θρησκεία, το χρώμα του δέρματος ή το φύλο τους. Πιστεύω ότι αν κάποιος θέλει το καλό για όλους τους ανθρώπους που ζουν ανάμεσα στον Ιορδάνη και στη Μεσόγειο, πρέπει να υποστηρίξει τον αγώνα των Παλαιστινίων, αγώνα πέρα από βία, για ανεξαρτησία και ελευθερία. Ο μόνος τρόπος για να έχουμε μια καλή, κανονική ζωή στο Ισραήλ είναι να έχουμε πραγματική ειρήνη με τους Παλαιστίνιους, δηλαδή να έχουμε τη λύση των δύο κρατών.
Είστε ενεργός έφεδρος στρατιώτης του ισραηλινού στρατού ακόμη και σήμερα. Ποιες είναι οι δικές σας κόκκινες γραμμές; Σε ποιες αποστολές λέτε όχι; Αισθανθήκατε ντροπή γι’ αυτά που κάνατε σε Παλαιστίνιους;
Από το 2010 αρνούμαι να υπηρετήσω ως αξιωματικός του IDF στα κατεχόμενα. Υπηρετώ μόνο στα νομιμοποιημένα σύνορα του Ισραήλ με την Αίγυπτο, την Ιορδανία, τον Λίβανο και τη Συρία. Κουβαλάω μέσα μου τις ανήθικες δραστηριότητες που έκανα ως αξιωματικός στα κατεχόμενα, αλλά δεν μπορώ ν’ αλλάξω το παρελθόν. Μπορώ μόνο να προσπαθήσω να επηρεάσω το παρόν και το μέλλον. Στο βιβλίο μου μοιράζομαι με τους αναγνώστες τι έκανα ως αξιωματικός του IDF και τι έκανα και εξακολουθώ να κάνω ως ακτιβιστής για την ειρήνη και την κατοχή.
Πόσο «δημοκρατικός» είναι ο θεσμός των εφέδρων στρατιωτών σε ένα κράτος που οι Παλαιστίνιοι αποκαλούν απαρτχάιντ, αποικιοκρατία και δύναμη κατοχής;
Ο στρατός είναι ένας μη δημοκρατικός θεσμός, αλλά ορισμένες πτυχές στο Ισραήλ εξακολουθούν να είναι δημοκρατικές. Στη Δυτική Όχθη υπάρχει ένα καθεστώς απαρτχάιντ εναντίον του οποίου πρέπει όλοι να χρησιμοποιήσουμε όσα δημοκρατικά μέσα διαθέτουμε για να βάλουμε ένα τέλος σ’ αυτό.
Στο βιβλίο σας επιμένετε ότι οι εποικισμοί του Ισραήλ είναι η αιτία του κακού και της κατοχής. Όμως αυτή είναι η κυρίαρχη στρατηγική του κράτους του Ισραήλ.
Δυστυχώς, έχετε δίκιο. Οι εποικισμοί στη Δυτική Όχθη είναι η πιο κυρίαρχη στρατηγική στο Ισραήλ τα τελευταία τριάντα χρόνια. Ο κόσμος πρέπει να πιέσει το Ισραήλ να αλλάξει αυτή την κατάσταση και να απαιτήσει από αυτό να αφήσει τους Παλαιστίνιους να δημιουργήσουν το δικό τους κράτος. Πιστεύω ότι το Ισραήλ θα αποτελεί μέρος της δυτικής δημοκρατικής κοινότητας μόνο αφού πάψει το καθεστώς του απαρτχάιντ στη Δυτική Όχθη.
Πώς μπορούν να συνυπάρξουν στην περιοχή το κράτος του Ισραήλ και το κράτος της Παλαιστίνης;
Η λύση των δύο κρατών έχει περιγραφεί με σαφήνεια και μεγάλη λεπτομέρεια. Το Ισραήλ θα πρέπει να αποχωρήσει από τα κατεχόμενα και να δεχτεί το παλαιστινιακό κράτος στα σύνορα του 1967, που περιλαμβάνουν τη Λωρίδα της Γάζας, τη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Τι σημαίνει για εσάς αριστερός Ισραηλινός; Μπορεί να υπάρξει αριστερό αραβοεβραϊκό κόμμα;
Στο Ισραήλ αυτό που σε κάνει «αριστερό» είναι το να είσαι αντίθετος με την ισραηλινή κατοχή στα εδάφη της Δυτικής Όχθης. Όπως γράφω στο βιβλίο μου, το κύριο πράγμα που λείπει στον πολιτικό χάρτη του Ισραήλ είναι ένα αραβοεβραϊκό κόμμα. Συμμετείχα κάποιες φορές σε προσπάθειες για τη δημιουργία τέτοιου κόμματος. Μέχρι τώρα δεν είχαμε επιτυχία, αλλά δεν έχασα την ελπίδα μου και εξακολουθώ να πιστεύω ότι θα συμβεί στο μέλλον.
Χάνει η Αριστερά στη νέα γενιά του Ισραήλ;
Ναι, η νέα γενιά στο Ισραήλ είναι πολύ πιο δεξιά απ’ ό,τι ήταν στο παρελθόν. Έχουμε σημαντικό πρόβλημα στο να περάσουμε τις αξίες και τις ατζέντες μας στη νέα γενιά. Πιστεύω ότι έχουμε δρόμο να κάνουμε μέχρι να βρούμε τον τρόπο να περάσουμε τα μηνύματά μας στους νέους κι αυτό είναι κάτι που δεν αντιμετωπίζουμε επαρκώς στο Ισραήλ.
Πότε θα είστε περήφανος Ισραηλινός;
Θα είμαι περήφανος Ισραηλινός όταν τερματιστεί η ισραηλινή κατοχή κι όταν θα έχουμε ειρήνη με τους Παλαιστίνιους.
Καταγράψατε χωρίς αποσιωπήσεις τη ζωή και τη δράση σας σε ένα βιβλίο για να διαχειριστείτε το προσωπικό σας τραύμα ή για να συμβάλετε να έρθει επιτέλους η ειρήνη στην περιοχή σας;
Καταγράφω τη ζωή μου στο βιβλίο για να προσπαθήσω να συνεισφέρω με κάποιον τρόπο στην πολυαναμενόμενη ειρήνη. Όπως είπα προηγουμένως, δεν είμαι το θύμα αυτής της σύγκρουσης, επομένως αντιμετωπίζω μόνος μου το προσωπικό μου τραύμα. Θέλω να αποτρέψω να υπάρξουν τέτοιου είδους τραύματα σε άλλους Ισραηλινούς, όπως επίσης θέλω να αποτρέψω τη δημιουργία κι άλλων τραυμάτων για τα κύρια θύματα, που είναι οι Παλαιστίνιοι.
