Ανταπόκριση από Βόννη
Καθώς η Ακροδεξιά προελαύνει στην Ευρώπη, μοιράζει την τράπουλα και ονειρεύεται νέες μεγάλες ανατροπές είναι λογικό να δίνει ιδιαίτερο βάρος και στο «ξέπλυμά» της. Αυτό δεν γίνεται με τον ίδιο τρόπο και την ίδια ένταση παντού, αφού εξαρτάται και από τις εκάστοτε ανάγκες της στιγμής, αλλά και από τις ιδιομορφίες κάθε χώρας. Το σίγουρο είναι ότι εδώ και χρόνια πλέον επιχειρείται συστηματικά μια αναθεώρηση της Ιστορίας, που φτάνει πολλές φορές ακόμα και σε θεωρίες οι οποίες μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου θα ακούγονταν τρελές, αλλά σήμερα τείνουν πλέον να γίνουν κυρίαρχη αντίληψη και στα πιο κοσμικά σαλόνια των Βρυξελλών. Γιατί βεβαίως κανείς δεν θα τολμούσε στα τέλη της δεκαετίας του 1940 ή του 1950 και του 1960 να εξισώνει τον φασισμό με τον κομμουνισμό, αφού οι θυσίες όλης της Ευρώπης και ειδικά της Σοβιετικής Ένωσης ήταν πολύ νωπές για να ξεχαστούν. Όμως αυτό ακριβώς έχει κάνει τα τελευταία χρόνια η ελεγχόμενη από κεντροδεξιούς νεοφιλελεύθερους Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οταν παίρνουν φόρα
Το πρόβλημα με τον αναθεωρητισμό της Ιστορίας είναι ότι μοιάζει με τη χιονόμπαλα που όταν πάρει την κατηφόρα, διαρκώς διογκώνεται και παρασύρει τα πάντα στο πέρασμά της. Έτσι λοιπόν, θα πρέπει κανείς να είναι προετοιμασμένος για τα πάντα στην Ευρώπη· να φροντίσει να διασώσει τα βιβλία της Ιστορίας, πριν αρχίσουν να αντικαθίστανται από νέα.
Μπορεί όλα αυτά να φαντάζουν υπερβολικά, αλλά έτσι θα χαρακτήριζε κάποιος πριν από μερικά μόλις χρόνια το ενδεχόμενο ένας ή μία πολιτικός στη Γερμανία να προσπαθεί να αποδείξει με πάθος ότι «ο Χίτλερ ήταν κομμουνιστής», όπως έκανε πριν από μερικές ημέρες η αρχηγός της γερμανικής ακροδεξιάς ΑfD Aλίς Βάιντελ όχι μόνο στην «τζούφια» συζήτησή της με τον Ίλον Μασκ, αλλά και στις συνεντεύξεις που έδωσε στη συνέχεια σε εμβρόντητους Γερμανούς δημοσιογράφους. Ακούστηκε, λοιπόν, κι αυτό και τα κόκαλα του Μπρεχτ θα τρίζουν. Τι ακριβώς, όμως, ήθελε να πετύχει η κατέχουσα σε υπερθετικό βαθμό την τέχνη της δημαγωγίας Βάιντελ; Να αποδείξει ότι δεν είναι θαυμάστρια του Χίτλερ επειδή είναι γνωστό ότι μισεί τους κομμουνιστές; Να δώσει ακροκεντρώα διαπιστευτήρια υιοθετώντας τη θεωρία των δύο άκρων που αλληλοσυναντιούνται; Να ψαρέψει σε θολά νερά, κυρίως σε απολιτίκ νεαρές ηλικίες, που επιλέγουν με «ειδικά» κριτήρια ποιον θα ψηφίσουν; Το σίγουρο είναι πως η επιλογή της ήταν στοχευμένη και αποσκοπεί κάπου. Σίγουρα σε ηλικίες που δεν γνωρίζουν ούτε τις λεπτομέρειες της Ιστορίας της πατρίδας τους ούτε τη βαρβαρότητα της χιτλερικής ιδεολογίας. Όσο κι αν χάσκει η θεωρία ότι ο Χίτλερ και ο Στάλιν ήταν «φιλαράκια», αν σκεφτεί κανείς τους δεκάδες εκατομμύρια νεκρούς, αυτό μάλλον δεν ανησυχεί αυτούς που απλοϊκά τη διακινούν. Και δεν είναι μόνο ακροδεξιοί.
Ο «συμφιλιωτής» Φράνκο
Πριν από λίγες ημέρες ο Μανουέλ Μαρισκάλ, ένας από τους 33 βουλευτές του ακροδεξιού ισπανικού κόμματος VOX, σε ομιλία του στο Κοινοβούλιο της Μαδρίτης χαρακτήρισε τη σαραντάχρονη δικτατορία του Φράνκο «περίοδο ανοικοδόμησης, προόδου και εθνικής συμφιλίωσης», κατηγορώντας την κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ που επιδιώκει να γιορτάσει τα «50 Χρόνια Ελευθερίας» από τον θάνατο του δικτάτορα το 1975 - τα οποία, πάντως, δεν συμπίπτουν με το τέλος του φρανκισμού, αφού το καθεστώς του άντεξε και για περίπου δύο χρόνια μετά τον θάνατό του, έως το 1977. Για τον δημοκρατικό κόσμο της Ισπανίας αυτό ήταν μια προσβολή τόσο της Ιστορίας όσο και των εκατοντάδων χιλιάδων θυμάτων του φρανκισμού.
Αλλά δεν ήταν μόνο το VOX. Από την εναρκτήρια εκδήλωση μνήμης, που οργάνωσε ο πρωθυπουργός της Ισπανίας στο Μουσείο της Βασίλισσας Σοφίας, αποφάσισαν να απέχουν και ο βασιλιάς Φίλιππος αλλά και το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα του Αλμπέρτο Φεϊχόο, που απαξίωσε τη διοργάνωση ως μια «κομματική απόπειρα του Σάντσεθ να αποστρέψει το βλέμμα από τα προβλήματα της κυβέρνησής του». Η επίσης δεξιά κυβερνήτης της περιφέρειας της Μαδρίτης Ιζαμπέλ Ντίαθ Αγιούζο είδε στις εκδηλώσεις μια προσπάθεια αναβίωσης του εμφυλιοπολεμικού κλίματος. Αυτό είναι το κλασικό εναλλακτικό επιχείρημα της Δεξιάς όταν δεν ασκείται στον αναθεωρητισμό: Καλύτερα να τα ξεχάσουμε όλα.
Η «ξεπλυμένη» Μελόνι
Στη λήθη ποντάρει φυσικά και η Τζόρτζια Μελόνι στην Ιταλία, που προτιμά να... διαγραφούν παλιότερες εκδηλώσεις και δηλώσεις θαυμασμού για τον Μουσολίνι ή καλύτερα το ποιόν του ίδιου του Μουσολίνι, τώρα που η κεντροδεξιά ηγεσία της Ε.Ε. αποφάσισε να της ανοίξει διάπλατα τις πόρτες και να την υιοθετήσει στις τάξεις της. Μέσα σε αυτόν τον αχταρμά, που από τη μια ποντάρει στη λήθη και από την άλλη αξιοποιεί κάθε ευκαιρία για να παραμορφώσει την Ιστορία, δεν είναι τυχαίο που πολλοί νέοι ψηφοφόροι θεωρούν όχι και τόσο κακό να ψηφίσουν κάποιο ακραίο, αυταρχικό κόμμα. Ο Σάντσεθ τρόμαξε όταν είδε μια δημοσκόπηση που έδειχνε ότι το 26% των νεαρών αντρών στην Ισπανία θα προτιμούσε μια δικτατορική από μια δημοκρατική κυβέρνηση. Το γεγονός ότι νέοι ψηφοφόροι στρέφονται όλο και περισσότερο προς τα εθνικιστικά ακραία κόμματα όσο απομακρυνόμαστε από την εποχή των δύο μεγάλων Πολέμων θα έπρεπε κανονικά να θορυβεί όλα τα κόμματα που αυτοπροσδιορίζονται ως δημοκρατικά. Δυστυχώς αυτό δεν συμβαίνει. Ίσως γιατί πολλά από αυτά δεν έχουν τόσο δημοκρατικές ρίζες όσο θέλουν να παινεύονται. Κι αυτή είναι τελικά και η ρίζα για τη ροπή τους προς τον αναθεωρητισμό.