Η έμφυλη βία αποτελεί έναν αθέατο εφιάλτη που στοιχειώνει την καθημερινότητα εκατομμυρίων γυναικών στον κόσμο, ξεπερνώντας τα όρια πολιτισμικών και κοινωνικών διαφορών. Οι διαδηλώσεις κατά τη διάρκεια της Παγκόσμιας Ημέρας για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών σε κάθε γωνιά του πλανήτη έστειλαν ένα ηχηρό μήνυμα ενάντια στην πατριαρχία, προβάλλοντας παράλληλα την ανάγκη για άμεση και ουσιαστική πολιτική δράση.
Στην Τουρκία, δεκάδες γυναίκες συνελήφθησαν στην Κωνσταντινούπολη κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων κατά της ανεξέλεγκτης έμφυλης βίας που μαστίζει τη χώρα. Παρά την απαγόρευση των διαδηλώσεων από την κυβέρνηση Ερντογάν και τις προσπάθειες να τις αποτρέψει, οι γυναίκες ύψωσαν τη φωνή τους, ζητώντας να επιστρέψει η χώρα στη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης και τονίζοντας ότι η έλλειψη θεσμικής προστασίας ενισχύει την ατιμωρησία των δραστών.
Στην Ιταλία, 150.000 γυναίκες φώναξαν «Είμαστε η δυνατή, άγρια κραυγή όλων των γυναικών που δεν έχουν πια φωνή» το Σάββατο στη Ρώμη, ζητώντας να ληφθούν άμεσα μέτρα. Γυναίκες στάθηκαν ημίγυμνες φορώντας μπαλακλάβες και κρατώντας πανό με σύνθημα «Είναι το σώμα μου, εγώ αποφασίζω» ως ένδειξη αλληλεγγύης στην Ιρανή φοιτήτρια Ahoo Daryaei, η οποία διαμαρτυρήθηκε για το καθεστώς φορώντας μόνο με τα εσώρουχά της έξω από το πανεπιστήμιο της Τεχεράνης, για λίγα μόλις λεπτά, μέχρι να συλληφθεί.
Οι αναφορές ενδοοικογενειακής βίας σημείωσαν αύξηση 14% το 2024, ενώ 99 γυναίκες δολοφονήθηκαν έως τον Νοέμβριο, με την πλειονότητα των δραστών να είναι σύζυγοι ή συγγενείς. Πάνω από το ένα τρίτο αυτών των θυμάτων (37%) ήταν ηλικίας 65 ετών και άνω και οι περισσότερες σκοτώθηκαν από τον σύζυγό ή το παιδί τους. Αλλοδαπές γυναίκες αποτελούν σχεδόν το ένα τέταρτο των θυμάτων γυναικοκτονίας, ενώ οι αλλοδαποί δράστες μειώθηκαν κατά 30,4%, κάτι που αμφισβητεί τη ρητορική της κυβέρνησης Μελόνι, η οποία συνδέει τα αυξανόμενα στατιστικά στοιχεία βίας με τις αυξημένες μεταναστευτικές ροές.
«Merci Gisèle»
Οι μαζικές κινητοποιήσεις στην Ευρώπη ενδυναμώθηκαν από την υπόθεση της Ζιζέλ Πελικό στη Γαλλία, η οποία έχει συγκλονίσει όχι μόνο τη χώρα, αλλά και ολόκληρο τον κόσμο για την απερίγραπτη φρικαλεότητά της. Η Ζιζέλ έζησε έναν άρρωστο εφιάλτη για πάνω από μια δεκαετία, καθώς ο σύζυγός της τη νάρκωνε και επέτρεψε σε τουλάχιστον 70 άνδρες να τη βιάσουν, ενώ ο ίδιος βιντεοσκοπούσε τις αποτρόπαιες πράξεις τους. Η υπόθεση ήρθε στο φως το 2020, όταν οι Αρχές εντόπισαν δεκάδες βίντεο με τα μαρτύρια που υπέμενε η Ζιζέλ εν αγνοία της.
Παρά το ασύλληπτο βίωμά της, η Ζιζέλ Πελικό επέδειξε απαράμιλλο θάρρος, καθώς όχι μόνο διεκδίκησε δικαιοσύνη, αλλά αξίωσε η δίκη για την υπόθεσή της να διεξαχθεί δημόσια και απαίτησε τη δημοσιοποίηση των διαδικασιών, συμπεριλαμβανομένων των βίντεο, με σκοπό να αφυπνιστεί η κοινωνία και «να αλλάξει πλευρά η ντροπή». Η δίκη, που βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και δύο μήνες, έφερε στο φως τις αποτρόπαιες πράξεις του «ενορχηστρωτή» πρώην συζύγου της και άλλων 50 κατηγορουμένων ηλικίας 16-74 ετών, πολλοί εκ των οποίων έχουν παραδεχτεί ότι κακοποίησαν τη Ζιζέλ, αλλά αρνούνται τον βιασμό, υποστηρίζοντας ότι πίστευαν πως συμμετείχαν σε μια φαντασίωση του ζευγαριού.
Τη Δευτέρα περισσότεροι από 80.000 άνθρωποι, κυρίως γυναίκες, πλημμύρισαν τους δρόμους του Παρισιού. Το όνομα της Ζιζέλ αντηχούσε στα συνθήματα των γυναικών που ζητούν την άμεση εφαρμογή ενός καθολικού νόμου πλαισίου για την αντιμετώπιση της έμφυλης βίας. Πάνω από 400 οργανώσεις και χιλιάδες προσωπικότητες υπέγραψαν την έκκληση για δράση, καταγγέλλοντας στη διακήρυξή τους ότι «οι διαδοχικές κυβερνήσεις πολλαπλασίασαν τις υποσχέσεις, αλλά τα μέσα είναι ασήμαντα και μειούμενα, η πολιτική δράση είναι σχεδόν ανύπαρκτη» και ζητώντας να γίνει ένα «πραγματικό άλμα».
Το 2023 το 80% των 114.000 γυναικών που υπήρξαν θύματα σεξουαλικής βίας -μεταξύ αυτών 25.000 βιασμοί- δεν προχώρησε σε καταγγελία στη Γαλλία. Το 80% των υποθέσεων στις οποίες έγινε καταγγελία απορρίφθηκε χωρίς διερεύνηση, ενώ στην περίπτωση του βιασμού το ποσοστό αγγίζει το 94%. Φεμινιστικές οργανώσεις ζητούν τον επαναπροσδιορισμό του βιασμού στη βάση της έλλειψης συναίνεσης, εγκαταλείποντας τα αναχρονιστικά κριτήρια περί καταναγκασμού ή απειλής.
Παράλληλα διεκδικούν τη θέσπιση κανόνων για τη μεταχείριση των επιζωσών στα δικαστήρια, ώστε να διασφαλιστεί ο σεβασμός προς τα θύματα στις διαδικασίες. Από την έναρξη της δίκης οι κλήσεις σε ειδικές τηλεφωνικές γραμμές για θύματα σεξουαλικής βίας έχουν αυξηθεί σε όλη τη χώρα, αποδεικτικό στοιχείο της μεταμορφωτικής δύναμης της δίκης.
«Μου λένε ότι είμαι γενναία. Δεν είναι γενναιότητα, είναι βούληση και αποφασιστικότητα για να προχωρήσει η κοινωνία μας» τονίζει η Ζιζέλ Πελικό, παρακινώντας χιλιάδες θύματα να μιλήσουν και να καταγγείλουν τους κακοποιητές τους.
