Ηταν πραγματική καινοτομία και γιορτάστηκε δεόντως ως ένα μεγάλο βήμα σε μια μακρά πορεία υλοποίησης της ιδέας της «ενωμένης Ευρώπης». Η συνθήκη Σένγκεν με την ελευθερία της διακίνησης ανθρώπων που καθιέρωσε έδωσε περισσότερο και από το κοινό νόμισμα την αίσθηση μιας κοινότητας ελεύθερων ανθρώπων με πολλαπλές δυνατότητες επιλογών. Το πνεύμα της συνθήκης αυτής έχει στο μεταξύ πεθάνει ή έστω χαροπαλεύει στην Εντατική, από τη στιγμή που και η πανδημία, αλλά και το Μεταναστευτικό αντιμετωπίστηκαν με μια συνήθεια δοκιμασμένη από τα παλιά: το κλείσιμο συνόρων.
Την περασμένη Πέμπτη στις Βρυξέλλες οι ηγέτες των 27 φάνηκε να ετοιμάζονται για την οριστική κηδεία, διαφωνώντας απλώς και μόνο σε σχέση με το τελετουργικό. Τη βασική ευθύνη για αυτό φέρει σίγουρα η Γερμανία, η οποία αυθαίρετα και εγωιστικά αποφάσισε εδώ και μερικές εβδομάδες να κλείσει τα σύνορά της με όλες τις όμορες χώρες, υποκύπτοντας στην προπαγάνδα των λαϊκιστών, εντός και εκτός συνόρων, και δίνοντας την ευχέρεια σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης να μην χρειάζονται πλέον ούτε δικαιολογίες.
Ουραγοί των εξελίξεων
Αυτή είναι ουσιαστικά η τραγωδία της σημερινής «Ευρώπης». Αν, δηλαδή, στο παρελθόν υπήρχαν πολιτικοί που αποφάσιζαν να καινοτομήσουν με αποφάσεις που κοιτούσαν μπροστά και έδειχναν τον δρόμο στους πολίτες, σήμερα η πολιτική ηγεσία σέρνεται πίσω από φοβικά αντανακλαστικά, που έχουν πολλαπλασιαστεί σε όλες τις ευρωπαϊκές κοινωνίες, εξαιτίας της επικοινωνιακής κυριαρχίας του ακροδεξιού λόγου. Το αποτέλεσμα είναι η Κομισιόν να χαρακτηρίζει «καινοτόμες λύσεις» αυτές που προσπαθεί να κάνει μόδα η Τζόρτζια Μελόνι με το άνοιγμα των κέντρων υποδοχής (κράτησης) στην Αλβανία. Παλιότερα όποιος πρότεινε τέτοιες ιδέες απομονωνόταν ως ακραίος. Ακόμα και μέχρι πρόσφατα το σχέδιο «Ρουάντα» των Βρετανών Συντηρητικών αποκηρυσσόταν ως ασύμβατο με τις αρχές και τις αξίες της Ε.Ε. Σήμερα τα «κέντρα εκτός Ε.Ε.» έχουν μετατραπεί σε πανάκεια και γοητεύουν ολοένα και περισσότερους πρωθυπουργούς, μεταξύ των οποίων και τον «δικό μας».
Η πολιτική της κουρελούς δεν σταματά εδώ. Λίγες εβδομάδες μετά τους πανηγυρισμούς για τη νέα συμφωνία για το άσυλο η Ουγγαρία και η Ολλανδία ζητούν ανοιχτά να εξαιρεθούν από αυτή, με τη δεύτερη, ταυτισμένη με τον φιλελευθερισμό άλλων αιώνων, να υπόσχεται την «πιο σκληρή μεταναστευτική πολιτική που έχει ποτέ υπάρξει». Η Πολωνία αναστέλλει το δικαίωμα στο άσυλο για να απαντήσει, όπως υποστηρίζει, στη «ρωσική επίθεση» με πρόσφυγες. Η Φινλανδία έχει κάνει κάτι παρόμοιο σφραγίζοντας τα σύνορά της με τη Ρωσία. Ο Πούτιν τελικά δεν βολεύει μόνο ως άλλοθι για τη στρατιωτικοποίηση της Ευρώπης, αλλά και για την κατάργηση θεμελιωδών ανθρώπινων δικαιωμάτων, καταγεγραμμένων εδώ και πολλές δεκαετίες από τον ΟΗΕ.
Συρραφή παλιών ιδεών
Η Γερμανία ζητά ταχύτερες επαναπροωθήσεις, η Συρία προτείνεται πλέον ως ασφαλής χώρα. Την ίδια στιγμή εκατοντάδες χιλιάδες Σύριοι πρόσφυγες αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τον Λίβανο που ισοπεδώνεται για να επιστρέψουν στα εδώ και χρόνια ισοπεδωμένα χωριά τους. Αλλά η Κομισιόν καμαρώνει για την καινοτόμα προσέγγισή της. Όχι αδίκως ο Γερμανός ειδικός για θέματα μετανάστευσης Γκέρχαρντ Κνάους χαρακτήρισε το κείμενο που παρουσίασε η Φον ντερ Λάιεν στις Βρυξέλλες μια συρραφή παλιότερων, άσχετων μεταξύ τους κειμένων, «χωρίς να κατονομάζονται τα φλέγοντα προβλήματα και χωρίς να αναλύεται τι λειτούργησε και τι δεν λειτούργησε τα τελευταία χρόνια». Λίγα λόγια και καθαρά.
Η Bundestag πέρασε τον νόμο-«πακέτο για την ασφάλεια»
Οι βουλευτές του κυβερνητικού συνασπισμού στη Γερμανία υπερψήφισαν το «πακέτο για την ασφάλεια» στην Bundestag, που θέτει νέους, πιο αυστηρούς κανόνες για τη μετανάστευση και το άσυλο. SPD, Πράσινοι και FDP υπεραμύνθηκαν της γραμμής για «σκλήρυνση με μέτρο» των υφιστάμενων κανονισμών για τους μετανάστες. «Είναι η σωστή απάντηση στις τρέχουσες απειλές από την ισλαμιστική τρομοκρατία, τον αντισημιτισμό, τον δεξιό και αριστερό εξτρεμισμό. Είναι η σωστή απάντηση στο βίαιο έγκλημα στα τρένα, στις πλατείες, στα φεστιβάλ προκειμένου να καταπολεμηθεί αποτελεσματικά το έγκλημα» είπε στη Βουλή η υπουργός Εσωτερικών Νάνσι Φέζερ. Απέναντί της δεν είχε κάποιους να μιλούν για καταπάτηση της Σένγκεν, αλλά αυτούς που ζητούσαν σκληρότερα μέτρα για τη μετανάστευση, τους βουλευτές του CDU, που είχαν θέσει μέχρι και ζήτημα εκτάκτου ανάγκης, σύμφωνα με το Der Spiegel, για να «κλείσει αεροστεγώς» η Γερμανία.
