Τρία ζητήματα, τα δύο εξαιρετικά αμφιλεγόμενα, το τρίτο κοινά αποδεκτό μεν, αλλά μόνο στα λόγια, απασχόλησαν τη σύνοδο των υπουργών Οικονομικών και των κεντρικών τραπεζιτών των χωρών του G20 και, στη συνέχεια, την εαρινή σύνοδο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας, όπου συμμετέχουν αντιπροσωπείες από όλο τον κόσμο. Το πρώτο ήταν η λιτότητα στην Ευρωζώνη, που θεωρείται από τους υπόλοιπους επικίνδυνη για την εύθραυστη ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας. Το δεύτερο ήταν η επιθετική πολιτική της Τράπεζας της Ιαπωνίας, που έβαλε μπρος τις μηχανές και κόβει χρήμα, ρίχνοντας την ισοτιμία του γεν. Και το τρίτο είναι η ρύθμιση των χρηματαγορών και η αντιμετώπιση των φορολογικών παραδείσων.
Στο πρώτο ζήτημα η Ευρωζώνη είναι απομονωμένη και δέχεται πιέσεις από όλους. Πιέσεις που φαίνεται να φέρνουν κάποιο αποτέλεσμα. Μόνο έτσι εξηγείται η συνέντευξη που έσπευσε να δώσει χθες στο Reuters ο επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων, Όλι Ρεν, υποσχόμενος ότι η Ευρωζώνη «θα επιβραδύνει τη διαδικασία μείωσης των δημοσιονομικών της ελλειμμάτων, για να βοηθήσει την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης». Κοντολογίς, θα χαλαρώσει το ζωνάρι της λιτότητας. Μάλιστα, ο Ρεν υποστήριξε ότι αυτή η αλλαγή πολιτικής είναι ώριμη από καιρό και δεν είναι αποτέλεσμα των έξωθεν πιέσεων, κυρίως από την Ουάσινγκτον: «Κάνουν κήρυγμα στον προσηλυτισμένο», ήταν το ευφυολόγημα του Ρεν.
Αυτοκριτική για την εξαντλητική λιτότητα ο Ρεν δεν έκανε. Αντίθετα, τόνισε ότι η Ευρωζώνη δεν είχε άλλη επιλογή από το να μειώσει απότομα τις δαπάνες και τον δανεισμό, όταν οι αγορές άρχισαν το 2010 να αρνούνται τη χρηματοδότηση με βιώσιμα επιτόκια σε κάποιες από τις χώρες της, από τον φόβο ότι δεν θα έπαιρναν πίσω τα χρήματά τους. Επειδή, όμως, όπως έγραψε και την προηγούμενη μαζί με τους επικεφαλής του Eurogroup, του ESM, της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και με τον Άσμουσεν της ΕΚΤ, «ο τρόπος που η Ευρωζώνη αντιμετωπίζει την κρίση αποφέρει καρπούς», τώρα, η αποκατάσταση της αξιοπιστίας βραχυπρόθεσμα «μάς δίνει τη δυνατότητα να έχουμε μια ηπιότερη διαδρομή δημοσιονομικής προσαρμογής μεσοπρόθεσμα».
Μάλιστα, ο Ρεν μίλησε για λανθασμένες εντυπώσεις: «Μένω εμβρόντητος από την αντίληψη που υπάρχει για την οικονομική και δημοσιονομική πολιτική στην Ευρώπη», είπε, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη έχει λάβει ήδη αποφάσεις για να επιμηκύνει το χρονικό διάστημα μείωσης των ελλειμμάτων.
Το αν οι εταίροι της Ευρώπης πειστούν ότι η παράταση χρόνου που δόθηκε σε κάποιες χώρες για να πετύχουν τους στόχους τους συνιστά αλλαγή πολιτικής μένει να φανεί. Η Ευρωζώνη επιμένει ότι θα πρέπει όλοι να μειώσουν τα ελλείμματα και τα χρέη τους - και θέλει να μπουν συγκεκριμένοι αριθμητικοί στόχοι το ταχύτερο, κατά προτίμηση το 2016. Οι Αμερικανοί έχουν ξεκαθαρίσει ότι δεν το θέλουν κι ότι το ζητούμενο τώρα είναι να δοθεί έμφαση στην τόνωση της ανάπτυξης.
Στο θέμα της Ιαπωνίας, τώρα, και της «αντισυμβατικής» νομισματικής πολιτικής της, όπως τη χαρακτήρισαν τα μέλη της ομάδας των 24 αναπτυσσόμενων χωρών (μεταξύ των οποίων, το Μεξικό, η Βραζιλία, η Ινδία και η Νότια Αφρική), η κόντρα είναι προσεκτική. Οι αναπτυσσόμενοι φοβούνται ότι το φθηνό χρήμα της Ιαπωνίας -αλλά και το ελάχιστα πιο ακριβό της Ευρωζώνης και των ΗΠΑ- απειλεί τις οικονομίες τους, ανεβάζει τον πληθωρισμό τους, και δημιουργεί «φούσκες».
Όσο για το ζήτημα της φοροδιαφυγής και των φορολογικών παραδείσων, θα απασχολήσει μάλλον θεωρητικά τις συνόδους. Υποτίθεται ότι μετά τη μάζωξη των G20 στη Μόσχα, με πρωτοβουλία της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Βρετανίας, ανατέθηκε στον ΟΟΣΑ να σχεδιάσει ένα σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση του προβλήματος, το οποίο και θα παρουσιαστεί στους ηγέτες των G20 τον προσεχή Σεπτέμβριο.
