Ρεπορτάζ: Η ψαλίδα ανάμεσα στις χώρες της Ευρώπης ανοίγει όλο και περισσότερο, όσο βαθαίνει η κρίση. Σύμφωνα με την έκθεση της Κομισιόν, που παρουσίασε χθες ο επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων, Όλι Ρεν, 13 κράτη - μέλη έχουν πάρει την οικονομία τους... λάθος και πρέπει να κάνουν διορθώσεις. Η έκθεση συντάσσεται στο πλαίσιο της αρμοδιότητας της Κομισιόν να προτείνει εγκαίρως διορθώσεις πριν από την οριστική διαμόρφωση των εθνικών προϋπολογισμών της επόμενης χρονιάς. Να σημειωθεί ότι οι τέσσερις χώρες των Μνημονίων- Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία και Κύπρος- εξαιρούνται από την έκθεση, καθώς οι οικονομίες τους «παρακολουθούνται» σε πιο τακτική βάση. Για την Ελλάδα, μάλιστα, βγήκε χθες ο πρώην πρόεδρος του Eurogroup, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, να δηλώσει ότι «δεν αντέχει άλλο αυτούς τους ρυθμούς δημοσιονομικής προσαρμογής» και ζήτησε να χαλαρώσουν τα μέτρα λιτότητας στις χώρες που πλήττονται από την κρίση και ειδικά στην Ελλάδα.
Καμπανάκι για Μαδρίτη, Λιουμπλιάνα
Στην έκθεσή της, τον χειρότερο βαθμό τον δίνει η Κομισιόν στην Ισπανία και τη Σλοβενία, από τις οποίες ζητάει να αλλάξουν αμέσως ρότα. «Είναι επείγον και απαραίτητο να πάρουν τολμηρές πολιτικές αποφάσεις», δήλωσε ο Ρεν και απείλησε με κυρώσεις εάν δεν το κάνουν.
Στην Ισπανία το πρόβλημα είναι ότι οι μεταρρυθμίσεις δεν φέρνουν αποτέλεσμα, ότι το χρέος αυξάνεται και απειλεί τόσο τις προσπάθειες για ανάκαμψη της οικονομίας και τόνωση της ανταγωνιστικότητας όσο και τον χρηματοπιστωτικό τομέα. Στη Σλοβενία το πρόβλημα είναι το εκρηκτικό χρέος των επιχειρήσεων -εκτιμάται ότι σχεδόν των 24% των εταιρικών δανείων είναι στο κόκκινο-, που εξελίσσεται σε μείζονα κίνδυνο για τον τραπεζικό τομέα. Να σημειωθεί ότι η Σλοβενία θεωρείται εδώ και καιρό ως η επόμενη χώρα που θα ζητήσει την ένταξή της στον ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης, ενώ η Ισπανία προσπαθεί να αναδιαρθρώσει το τραπεζικό της σύστημα με κοινοτικά δάνεια δισεκατομμυρίων.
Πέραν της Ισπανίας και της Σλοβενίας, όμως, η Κομισιόν εκφράζει την ανησυχία της και για άλλες 11 χώρες, όπου οι οικονομικές εξελίξεις δεν είναι οι καλύτερες. Πρόκειται για τη Γαλλία, την Ιταλία, τη Βρετανία, την Ολλανδία, το Βέλγιο, τη Φινλανδία, την Ουγγαρία, τη Βουλγαρία, τη Σουηδία, τη Δανία και τη Μάλτα. Η Κομισιόν επισημαίνει κυρίως τους κινδύνους από το δημόσιο χρέος, το ιδιωτικό χρέος, το έλλειμμα στο ισοζύγιο συναλλαγών και από τα προβλήματα στην αγορά ακινήτων. «Η αδυναμία της οικονομίας και οι ζοφερές προοπτικές για την ανάπτυξη σε κάποιες χώρες αυξάνουν τους κινδύνους μετάδοσης», προειδοποιεί η Κομισιόν.
«Ευάλωτη» η γαλλική οικονομία
Ειδικά για τη Γαλλία, σημειώνεται ότι οι αποδόσεις της στις εξαγωγές και στην ανταγωνιστικότητα είναι προβληματικές κι ότι «η ανθεκτικότητα της χώρας στα εξωτερικά σοκ περιορίζεται και οι μεσοπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης πλήττονται όλο και περισσότερο από τις διαρκείς ανισορροπίες».
Όσο για την Ιταλία, το μείζον πρόβλημα είναι το δημόσιο χρέος -της τάξης του 127% του ΑΕΠ-, το οποίο «παραμένει βαρύ φορτίο και μεγάλη πηγή μεταβλητότητας». Για τη Βρετανία, πάλι, το ζητούμενο, σύμφωνα με την Κομισιόν, είναι να πάρει μέτρα για τις υπερχρεωμένες, μη παραγωγικές εταιρείες, που διατηρούνται στη ζωή χάρη στα χαμηλά επιτόκια.
«Θα περάσει κάποιος χρόνος μέχρι να καταφέρουμε να μειώσουμε τις ανισορροπίες στην Ευρώπη», προειδοποίησε ο Ρεν.
Παραινέσεις προς τη Γερμανία...
Για τις ανισορροπίες στην Ευρώπη ευθύνη δεν φέρουν μόνο τα «κακά» παιδιά με τα ελλείμματα, αλλά και τα «καλά» με πλεονάσματα, όσο κι αν η Κομισιόν πρωτίστως επιπλήττει τα πρώτα. Βγήκε, λοιπόν, χθες ο Ρεν να επιπλήξει σε ήπιους τόνους και τη Γερμανία, λέγοντας ότι «μπορεί να κάνει περισσότερα για να τονώσει την εσωτερική ζήτηση». Υπενθυμίζεται ότι μια από τα ίδια είχε ζητήσει προχθές από τον υπουργό Οικονομικών της Γερμανίας, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, και ο Αμερικανός ομόλογός του, Τζακ Λιου.
...και καταγγελίες για σκλαβοπάζαρα
Οι ήπιες παραινέσεις της Κομισιόν προς τη Γερμανία ήρθαν να συμπληρωθούν από τις θυμωμένες καταγγελίες των γειτόνων της «οικονομικής ατμομηχανής» της Ευρώπης, για παραβίαση των κανόνων του ανταγωνισμού μέσω της απαράδεκτης συμπίεσης του εργατικού κόστους. Την καταγγελία για «κοινωνικό ντάμπινγκ» σε βάρος της Γερμανίας επανέφερε το Βέλγιο, αυτή τη φορά με αποδέκτη την Κομισιόν.
Συγκεκριμένα, οι γείτονες Βέλγοι κατηγορούν τη Γερμανία ότι επιτρέπει σε ορισμένες επιχειρήσεις να απασχολούν εργαζόμενους με πολύ χαμηλό ωρομίσθιο (3 έως 4 ευρώ) και με μειωμένο ωράριο, ώστε οι συνολικές αποδοχές τους να μην ξεπερνούν τα 450 ευρώ τον μήνα, άρα να μην καταβάλλονται ασφαλιστικές εισφορές ούτε από τους ίδιους ούτε από τους εργοδότες. Αρκετοί από αυτούς τους εργαζόμενους έρχονται από χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.
«Το Βέλγιο ζητάει από την Κομισιόν να σταματήσει αυτόν τον αθέμιτο ανταγωνισμό μεταξύ των χωρών», δήλωσε η εκπρόσωπος της βελγικής κυβέρνησης, ενώ πρόσθεσε ότι το ίδιο αίτημα έχουν υποβάλει και εταιρείες από την Ολλανδία και τη Γαλλία, που βρίσκονται κοντά στα γερμανικά σύνορα.
Να σημειωθεί ότι η Γερμανία είναι μια από τις λίγες χώρες της Ευρώπης που δεν έχουν θεσπίσει κατώτατο ωρομίσθιο, ενώ εκτιμάται ότι οι άνθρωποι που έχουν αυτές τις «μίνι jobs» στη Γερμανία ξεπερνούν τα 7 εκατομμύρια.
Να σημειωθεί ακόμη ότι τη βελγική καταγγελία στην Κομισιόν βγήκαν να στηρίξουν και Γερμανοί πολιτικοί, όπως πολλά στελέχη του κόμματος της Αριστεράς, αλλά και υπουργοί τοπικών κυβερνήσεων Σοσιαλδημοκρατών - Πρασίνων. Υποτίθεται ότι η κυβέρνηση Μέρκελ έχει δεσμευτεί να θεσπίσει κατώτατο ωρομίσθιο στους κλάδους που δεν έχουν, αλλά η όλη υπόθεση πάει από αναβολή σε αναβολή. Μάλιστα, τώρα που διαφαίνεται από τις δημοσκοπήσεις ότι υπάρχει η πιθανότητα να επανεκλεγεί ο νυν κυβερνητικός συνασπισμός (Χριστιανοδημοκράτες 41% και Φιλελεύθεροι 6%) του Βερολίνου μετά τις εκλογές του Σεπτεμβρίου, αυτή η... αναβλητικότητα θα διατηρηθεί.
Λουξεμβούργο: Αντίο τραπεζικό απόρρητο
Τις εντονότερες πιέσεις, πάντως, τις υφίστανται αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη οι δύο μεγάλοι τραπεζικοί παράδεισοι, το Λουξεμβούργο και η Αυστρία. Το Μεγάλο Δουκάτο, που νιώθει μια αυξημένη... ανασφάλεια μετά το «μη μοντέλο» της Κύπρου, είναι τώρα πρόθυμο να χαλαρώσει το τραπεζικό του απόρρητο. Ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου, Ζαν Κλοντ Γιούγκερ, δήλωσε χθες ότι η χώρα του θα είναι έτοιμη να συμμετάσχει στην αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών (σ.σ. για τις τραπεζικές καταθέσεις υπηκόων άλλων κρατών - μελών) από την πρωτοχρονιά του 2015. Μάλιστα, υποστήριξε ότι αυτό δεν γίνεται κατόπιν γερμανικών πιέσεων, αλλά επειδή «δεν μπορούμε να αρνηθούμε στους Ευρωπαίους αυτό που θα δώσουμε βάσει διμερούς συμφωνίας στους Αμερικανούς». Ο Γιούνκερ εμφανίστηκε άνετος με την υποχώρηση για το απόρρητο, καθώς, όπως είπε, «ο χρηματοπιστωτικός τομέας δεν εξαρτά την ύπαρξή του από το τραπεζικό απόρρητο. Δεν ζει ούτε από το μαύρο χρήμα ούτε από τη φοροδιαφυγή. Δεν θα σβήσουν τα φώτα».
Βέβαια, η ανταλλαγή των πληροφοριών έχει να κάνει μόνο με τους ιδιώτες καταθέτες κι όχι με τις ξένες επιχειρήσεις που έχουν έδρα το Λουξεμβούργο.
