Συνέντευξη στην Ελένη Τσερεζόλε
Ο καθηγητής Πολιτικής Κοινωνιολογίας στη Σορβόννη και το Πανεπιστήμιο Γαλατασαράι, ιδρυτής του περιοδικού Birikim, Αχμέτ Ινσέλ, κάνει τη δική του εκτίμηση για την επαναπροσέγγιση, με αμερικανική διαμεσολάβηση, Τουρκίας και Ισραήλ.
* Η συγγνώμη της περασμένης Παρασκευής του κ. Νετανιάχου προς τον κ. Ερντογάν ανοίγει το δρόμο για νέα συνεργασία των δύο χωρών;
Και βέβαια. Η διπλωματική ρήξη είναι πλέον παρελθόν και κατευθυνόμαστε προς μια νέα συνεργασία. Δεν θα είναι όμως η παλιά.
* Πιστεύετε ότι αυτή η νέα συνεργασία θα είναι του ιδίου επιπέδου με εκείνη της προηγούμενης περιόδου;
Όχι, πιστεύω ότι θα έχουμε κάτι διαφορετικό, κάτι καινούργιο. Όλο το διακύβευμα είναι η Συρία. Δεν ξέρουμε τι πρόκειται να συμβεί σε αυτή τη χώρα. Και τα δύο μέρη έχουν συμφέρον η χώρα να περάσει σε χέρια υπεύθυνα. Στο σημείο αυτό λοιπόν οι δύο χώρες συγκλίνουν. Και επίσης συγκλίνουν στο θέμα της σταθεροποίησης της Μέσης Ανατολής.
* Αυτή η συνεργασία της Τουρκίας με τον υπ' αριθμόν ένα εχθρό για τις αραβικές χώρες, που υποστηρίζουν την παλαιστινιακή υπόθεση, δεν θα δημιουργήσει πρόβλημα στην Τουρκία, που θέλει να εμφανίζεται προστάτιδα των Παλαιστινίων;
Όχι, γιατί στη Μέση Ανατολή είμαστε συνηθισμένοι μια πλευρά να παίζει τον ρόλο παράλληλα και του προστάτη και του διαπραγματευτή. Η Τουρκία το κάνει αυτό εδώ και χρόνια. Η χώρα λοιπόν θέλει να ξαναπαίξει τον ρόλο εκείνου που διευκολύνει στις σχέσεις μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων, άρα δεν τίθεται πρόβλημα.
* Ύστερα από την παρέμβαση του προέδρου Ομπάμα για τη γνωστή πλέον συγγνώμη Νετανιάχου, η Τουρκία, ο Ερντογάν προσωπικά βγαίνει κερδισμένος;
Όχι. Εκείνο που βγαίνει περισσότερο κερδισμένο είναι το Ισραήλ, γιατί ήταν πλήρως απομονωμένο στη Μέση Ανατολή. Οι Ισραηλινοί είχαν χάσει τον τελευταίο σύμμαχο που διέθεταν στην περιοχή, άρα αυτοί είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι.
* Γιατί οι ΗΠΑ κλείνουν σειρά εκκρεμοτήτων στην περιοχή;
Σήμερα ο μεγαλύτερος φόβος των Αμερικανών είναι η δημιουργία ενός σιιτικού τόξου, που ξεκινά από τον Λίβανο, περνά από τη Συρία, το νότιο Ιράκ και το Ιράν. Αυτός ο σιιτικός άξονας είναι πιο δραστήριος και επιθετικός έναντι του Ισραήλ από ό,τι ο αντίστοιχος σουνιτικός. Έτσι, κατά συνέπεια, Αμερικανοί και Ισραηλινοί προσεγγίζουν τον σουνιτικό άξονα, καθώς αυτός είναι πολύ πιο ασφαλής από ό,τι ο σιιτικός, του οποίου ο πολιτικός έλεγχος είναι πολύ πιο προβληματικός. Παράλληλα αυτή η εξέλιξη οδηγεί σε μεγαλύτερη απομόνωση το Ιράν.
* Αν υπάρξει επίθεση κατά του Ιράν, ποια θα είναι τότε η θέση της Τουρκίας;
Δεν πιστεύω ότι υπάρξει τελικά επίθεση κατά του Ιράν. Θα υπάρχουν πάντα απειλές και απομόνωση. Αλλά όχι επίθεση. Δεύτερον, η Τουρκία δεν θα είναι υπέρ της επίθεσης κατά του Ιράν. Το διαπιστώσαμε αυτό πριν από δύο χρόνια, όταν πήρε θέση, μαζί με τη Βραζιλία, υπέρ του Ιράν αναφορικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα. Η Τουρκία θα είναι πάντα στη μέση, στη θέση του συνομιλητή και όχι εκείνη του εταίρου σε μία σύγκρουση.
