Ενα φάντασμα πλανάται πάνω από την Ευρώπη. Ή μάλλον χιλιάδες φαντάσματα. Είναι οι άμαχοι που έχουν σκοτωθεί στη Γάζα, από τους οποίους οι μισοί είναι παιδιά, στο όνομα «του δικαιώματος του Ισραήλ για αυτοάμυνα». Είναι αυτοί που δεν αφήνουν εκατομμύρια πολίτες να κοιμηθούν ήσυχοι και να ταυτιστούν με την απάθεια των κυβερνήσεών τους μπροστά στον θάνατο αθώων.
Σε ολόκληρο τον πλανήτη οι διαδηλώσεις συμπαράστασης στη Γάζα όχι μόνο δεν λένε να κοπάσουν, αλλά δυναμώνουν κιόλας. Αυτό ισχύει φυσικά και για την Ευρώπη. Οι κυβερνήσεις, θορυβημένες, προσπαθούν να ανακόψουν αυτό το κύμα για να μην κακοκαρδίσουν τον ακροδεξιό Νετανιάχου και την κυβέρνησή του, που, θυμίζουμε, είχε κάνει σημαία της την άρνηση αποδοχής μιας λύσης δύο κρατών.
Σε πολλές χώρες, με πρώτη και καλύτερη τη Γερμανία, οι Αρχές βιάστηκαν να απαγορεύσουν τις διαδηλώσεις υπέρ της Παλαιστίνης. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να προκληθούν συγκρούσεις με την αστυνομία σε κάποιες πόλεις, με χειρότερη ίσως εκείνη στη συνοικία Νόικελν στο Βερολίνο. Την εκ προοιμίου απαγόρευση είχαν χαρακτηρίσει αντισυνταγματική αρκετοί εξέχοντες νομικοί και το ίδιο αποφάνθηκε και το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο του Μονάχου, ρίχνοντας ένα ηχηρό χαστούκι στη συντηρητική κυβέρνηση και στις υπηρεσίες της. Αυτό πάντως δεν εμπόδισε την αστυνομία να ψάχνει την παραμικρή αφορμή για να διαλύει με βίαιο τρόπο εκδηλώσεις συμπαράστασης προς την Παλαιστίνη. Γιατί είναι ένα ερώτημα ακόμα και το αν το άκουσμα ενός ακραίου συνθήματος μπορεί να δικαιολογεί το ξυλοφόρτωμα διαδηλωτών αδιακρίτως.
Στη συνέχεια, ανακοινώθηκε ότι σε τέτοιες συγκεντρώσεις θα περιπολούν αστυνομικές δυνάμεις με τη συνοδεία αραβόφωνων μεταφραστών για να παρεμβαίνουν σε περίπτωση που ακούγονται αντισημιτικά συνθήματα ή συνθήματα υπέρ της Χαμάς και της Τζιχάντ. Ανάλογες απαγορεύσεις επιχειρήθηκε να επιβληθούν και στην Αυστρία, στη Γαλλία, αλλά και στη Βρετανία. Ο κόσμος δεν φοβήθηκε πάντως να κατέβει στους δρόμους, ενώ παλαιστινιακές σημαίες εμφανίζονται πια σε κάθε είδους δημόσια εκδήλωση, από συναυλίες μέχρι ποδοσφαιρικούς αγώνες.
Η περίπτωση της Γερμανίας είναι βεβαίως η πιο εξηγήσιμη λόγω του παραδοσιακού ενοχικού συνδρόμου, που υποχρεώνει τις κυβερνήσεις της Βόννης παλιότερα και του Βερολίνου τώρα να συμπεριφέρονται με το γάντι στο Ισραήλ, ακόμα και σε περιπτώσεις που αυτό κατάφωρα παραβιάζει ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά και (υποτίθεται) δεσμευτικές αποφάσεις του ΟΗΕ. Αυτό εξηγεί παράλληλα γιατί η ισχυρότερη από οικονομικής άποψης χώρα της Ε.Ε., φορτωμένη με βαρίδια από το παρελθόν της, δεν θα μπορέσει ποτέ να γίνει και πολιτικά ηγέτιδα, κάτι που αναπόδραστα επηρεάζει συνολικά το εύρος των δυνατοτήτων της Ένωσης για άσκηση παρεμβατικής και αποτελεσματικής κοινής εξωτερικής πολιτικής. Αλλά αυτό είναι μια άλλη και μακρά ιστορία.
Μέρος του προβλήματος
Μπορούμε να το θέσουμε κι αλλιώς. Προφανώς και η Ε.Ε. δεν μπορεί να ταυτιστεί με τις τρομοκρατικές μεθόδους και τις θεωρίες της Χαμάς. Μπορεί όμως να συστρατεύεται τυφλά με τον Νετανιάχου, που πριν από έναν μήνα πολλοί Ευρωπαίοι, αλλά και η πλειοψηφία των συμπατριωτών του θεωρούσαν ως επίδοξο δικτάτορα, με χρήση τραβηγμένων από τα μαλλιά κοινοβουλευτικών διαδικασιών. Και δείχνουν οι γερμανικές και οι λοιπές ευρωπαϊκές Αρχές την ίδια ευαισθησία σε διαδηλώσεις που με πολύ κόπο διοργανώνουν η πρεσβεία του Ισραήλ και διάφορες εβραϊκές οργανώσεις και όπου επίσης ακούγονται ακραίες απόψεις για το μέλλον των Παλαιστινίων;
Το βασικότερο όμως ερώτημα έχει να κάνει με το μέλλον. Ποιο μέλλον επιφυλάσσουν οι Ευρωπαίοι για τους Παλαιστίνιους μετά την ισοπέδωση της Γάζας; Και τι ρόλο θα μπορέσουν να παίξουν έχοντας χάσει την αξιοπιστία τους ως αμερόληπτοι, αντικειμενικοί μεσολαβητές; Η Ε.Ε. έχει κλωτσήσει ακόμα μία ευκαιρία να συμβάλει θετικά σε μια κρίση, με την επιλεκτική ευαισθησία, τις μονόπλευρες απειλές για απελάσεις-εξπρές, τις απαγορεύσεις.
Η θεσμική Ευρώπη, λόγω του τρόπου λειτουργίας της αλλά και λόγω μιας συγκυρίας που έφερε στην ηγεσία της προσωπικότητες πολύ μικρού βεληνεκούς, δείχνει, από μέρος μιας πιθανής λύσης, να μετατρέπεται σε μέρος του προβλήματος. Οι αντιδράσεις μεγάλης μερίδας της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης στις κατάφωρες παραβιάσεις του ανθρωπιστικού δικαίου σε βάρος των άμαχων Παλαιστινίων, για τις οποίες «τόλμησε» να μιλήσει και ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, είναι αποτέλεσμα της πολιτικής της, που δείχνει για ακόμα μια φορά πόσο μακριά τελικά από την πραγματικότητα είναι οι κατά καιρούς μεγαλοστομίες για μια Ευρώπη των πολιτών. Κι αυτή είναι ακόμα μία πληγή που θα αφήσει ανοιχτή αυτός ο πόλεμος.
