ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑΜΑΛΗ
Είναι η πρώτη φορά που η ηγεσία της Ε.Ε. έρχεται αντιμέτωπη με ένα πάνδημο "όχι" που ανατρέπει το "ναι" μιας μνημονιακής κυβέρνησης. To αποτέλεσμα της χθεσινής ψηφοφορίας στην κυπριακή Βουλή, όπου το σχέδιο της κυπριακής κυβέρνησης και του Eurogroup απορρίφθηκε χωρίς ούτε μία θετική ψήφο αφού και οι κυβερνητικοί βουλευτές που δεν μπορούσαν να το υπερψηφίσουν κατέφυγαν στη λύση της αποχής. "Απεμπλοκή από την τρόικα και απεγκλωβισμό απο το Μνημόνιο" πρότεινε στη συνεδρίαση το ΑΚΕΛ.
Με δεδομένη την καταψήφιση του νομοσχεδίου από το ΑΚΕΛ (19), το ΔΗΚΟ (9), την ΕΔΕΚ (5), το ΕΥΡΩΚΟ (2) και τους Οικολόγους (1) άρχισε χθες το απόγευμα στη Βουλή των Αντιπροσώπων η συζήτηση. Ήδη από προχθές είχε διαφανεί ότι δεν μπορεί να διαμορφωθεί πλειοψηφία υπέρ της πρότασης Eurogroup - Αναστασιάδη αφού όλα τα κόμματα εκτός από τον ΔΗΣΥ -δηλαδή οι 36 από τους 56 βουλευτές της κυπριακής Βουλής, ακόμη και το συμπολιτευόμενο ΔΗΚΟ- τάχθηκαν κατά. Της συνεδρίασης προηγήθηκε σύσκεψη των αρχηγών των κομμάτων. Νέα σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών προγραμματίστηκε για σήμερα το πρωί.
"Αγανακτισμένοι" συγκεντρώθηκαν και χθες έξω από τη Βουλή για να εκφράσουν την αντίθεσή τους για τα εκβιαστικά διλήμματα που έθεσε το Eurogroup, αλλά και για το ενδεχόμενο κουρέματος των καταθέσεων. Η αστυνομία απέκοψε την οδό Μαχάτμα Γκάντι όπου βρίσκεται η κυπριακή Βουλή. Έξω από τη Βουλή υπήρχε ισχυρή αστυνομική δύναμη και πολλοί ανταποκριτές ξένων ΜΜΕ. Οι πορείες διαμαρτυρίας, που έφτασαν στη Βουλή λίγο πριν από την έναρξη της συνεδρίασης, κατέληξαν στην κάθετη λεωφόρο Λόρδου Βύρωνος, μπροστά από το Αρχαιολογικό μουσείο.
Δεν έγινε δεκτή η παραίτηση Σαρρή
Υπό παραίτηση "προς διευκόλυνση του Προέδρου" φαίνεται να τελεί ο υπουργός Οικονομικών Μιχάλης Σαρρής, με τον Πρόεδρο όμως να μην την κάνει δεκτή. Ο Μ. Σαρρής αναχώρησε χθες μαζί με επιχειρηματίες για τη Μόσχα για να παρουσιάσει τις θέσεις της κυπριακής κυβέρνησης μετά την πρωτοφανή απόφαση του Eurogroup στον Ρώσο υπουργό Οικονομικών, Αντόν Σιλουάνοφ. Οι δύο άνδρες θα συναντηθούν σήμερα. Ανοιχτό παραμένει το θέμα της επικοινωνίας των δύο προέδρων, Αναστασιάδη και Πούτιν, με τις φήμες να εντείνονται πως ο πρώτος αποφεύγει να συνομιλήσει με τον Ρώσο ομόλογό του. Ωστόσο πιο κοντά στην αλήθεια, φαίνεται να είναι η εκδοχή οτι και οι δύο πλευρές αναμένουν την προετοιμασία της συνομιλίας.
Υπέρ της πρότασης o διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου
Έκκληση να ψηφιστεί το νομοσχέδιο έκανε ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Κύπρου Πανίκος Δημητριάδης ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών, λέγοντας ότι σε περίπτωση καταψήφισης θα υπάρξει κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος, κάτι που υποστηρίχθηκε και απο την ΕΚΤ.
Yπέρ του σχεδίου τάχθηκε και ο Σύνδεσμος των Κυπριακών Τραπεζών, τα μέλη του οποίου μάλιστα ζήτησαν να καλυφθούν νομικά οι τράπεζες και τα μέλη των διοικητικών συμβουλίων σε σχέση με την εφαρμογή της νομοθεσίας.
Τι λένε τα κόμματα
ΔΗΣΥ: Σε πλήρη πολιτική απομόνωση ο ΔΗΣΥ και ο Νίκος Αναστασιάδης μετά τη λαϊκή κατακραυγή για το κούρεμα των καταθέσεων, το οποίο μόλις προ ημερών είχε αποκλείσει ακόμη και ως αντικείμενο συζήτησης. Η απομόνωσή του έγινε ακόμη σκληρότερη μετά τις αποκαλύψεις ότι ο ίδιος τάχθηκε υπέρ του κουρέματος των μικροκαταθετών, όπως έκαναν άλλωστε οι ομόσταβλοί του Άνγκελα Μέρκελ και Αντώνης Σαμαράς. Αποτέλεσμα, να μην μπορέσει να συγκεντρώσει την απαιτούμενη πλειοψηφία -η οποία ξεκίνησε ως διευρυμένη και όταν "δυσκόλεψαν τα πράγματα" έγινε απλή- ακόμη και μετά την προχθεσινή διορθωτική πρόταση του Eurogroup και κατέληξε να απέχει απο την ψηφοφορία. Τριγμοί υπάρχουν και στο εσωτερικό του κόμματος.
Ο Ν. Αναστασιάδης, πάντως, λίγο πριν από τη συνεδρίαση απευθύνθηκε στον κόσμο μέσω Facebook, όπου έγραψε πως "συμμερίζεται απόλυτα τα δυσάρεστα αισθήματα που προκαλεί μια δύσκολη και δυσάρεστη απόφαση" και συνέχισε γράφοντας πως "συνεχίζει να δίνει τη μάχη προκειμένου οι αποφάσεις του Eurogroup να διαφοροποιηθούν".
ΑΚΕΛ: Την αναζήτηση λύσεων εκτός τρόικας για απεγκλωβισμό από το Μνημόνιο εισηγήθηκε το ΑΚΕΛ. Το Πολιτικό Γραφείο του κόμματος επεξεργάστηκε έγγραφο θέσεων, στο οποίο αναφέρεται ότι πρέπει να γίνει αξιοποίηση της Ρωσίας και δανεισμός, έστω και μικρών κεφαλαίων, από ξένες τράπεζες που δραστηριοποιούνται στην Κύπρο. Ακόμη το ΑΚΕΛ βλέπει ευνοϊκά τη θέση για συγχώνευση των τραπεζών Λαϊκής και Κύπρου. Στο πλαίσιο μιας πολυδιάστατης πολιτικής το ΑΚΕΛ ζητά λύση στην οποία θα συμμετέχει και η Ρωσία.
Τα δραματικά γεγονότα των τελευταίων ημερών καταδεικνύουν τη λογική της τρόικας, δήλωσε μετά τη συνεδρία της Επιτροπής Οικονομικών της Βουλής ο βουλευτής του ΑΚΕΛ, Πάμπος Παπαγεωργίου κάνοντας λόγο για λάθος της κυβέρνησης και σημείωσε ότι δεν είναι το ΑΚΕΛ που έθεσε το θέμα του κουρέματος.
Ερωτηθείς εάν θεωρεί πως ο τέως Πρόεδρος λανθασμένα κάλεσε την τρόικα, ο βουλευτής του ΑΚΕΛ είπε ότι από τη στιγμή που με βάση την αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών οι τράπεζες παρουσίασαν έλλειμμα κεφαλαίων και αυτό δεν κατέστη δυνατό να καλυφθεί από τον ιδιωτικό τομέα, η καταφυγή στον μηχανισμό ήταν δεδομένη. Εκείνο που δεν γνωρίζαμε εκείνη τη στιγμή, πρόσθεσε, ήταν πως αυτή η προσφυγή στον μηχανισμό, «που εμφανιζόταν ως μηχανισμός αλληλεγγύης, θα αποτελούσε το έναυσμα για να επιβληθούν πάνω μας κάθε λογής παράλογες ιδέες και μια προσπάθεια οικονομικής μας εξουθένωσης».
ΔΗΚΟ: «Πρόκειται για έναν ωμό εκβιασμό, έναν εκβιασμό που παίρνει χαρακτήρα βαρβαρότητας, αν ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι προέρχεται από εταίρους» είπε ο πρόεδρος του συμπολιτευόμενου ΔΗΚΟ Μάριος Καρογιάν χθες και εξήγησε τους λόγους για τους οποίους το κόμμα του θα καταψηφίσει. «Το 'όχι' μας δεν σημαίνει 'ναι' στη διαιώνιση των παθογενειών και των ελαττωμάτων του σημερινού μας αναπτυξιακού μοντέλου, αλλά σημαίνει 'όχι' στον αφανισμό."
Ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ είπε ότι «η πρώτη και μεγαλύτερη ευθύνη ανήκει στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και την κυβέρνηση και ούτε λάθη δικαιολογούνται ούτε ολιγωρίες επιτρέπονται και ενωμένοι θα τα καταφέρουμε" και πρόσθεσε πως η απόφαση για «κούρεμα» «έχει σοβαρό έλλειμμα πολιτικής ηθικής και συνιστά απερισκεψία, αλλά και ωμό εκβιασμό».
ΕΔΕΚ: Επιστολή στον Κύπριο Πρόεδρο Ν. Αναστασιάδη με την απαίτηση για επαναδιαπραγμάτευση με το Eurogroup, έστειλε το Κ.Σ. του ΕΔΕΚ. Η Κύπρος, δήλωσε ο πρόεδρος της ΕΔΕΚ, Γ. Ομήρου, πρέπει να στείλει βροντερό μήνυμα σε αυτούς που εποφθαλμιούν το φυσικό αέριό της και τις ξένες καταθέσεις, ότι θα διαφυλάξει και θα περισώσει την αξιοπρέπεια και την αξιοπιστία της ως χρηματοπιστωτικού κέντρου.
ΕΥΡΩΚΟ: Απαράδεκτη και αντιευρωπαϊκή χαρακτήρισε ο πρόεδρος του ΕΥΡΩΚΟ Δημήτρης Συλλούρης την απόφαση του Eurogroup και πρόσθεσε ότι πίσω από αυτή τη διάλυση "του βασικού πυλώνα της οικονομίας μας" ήθελαν να κυνηγήσουν τους Ρώσους ολιγάρχες «που κατά αυτούς βρίσκονται μόνο στην Κύπρο για ξέπλυμα χρήματος».
Κίνημα Οικολόγων Περιβαλλοντιστών: Την απόρριψη και της «βελτιωμένης» απόφασης του Eurogroup αποφάσισε το Κίνημα Οικολόγων Περιβαλλοντιστών θεωρώντας πως αυτή δεν αλλάζει την κατάσταση.
Σε τεντωμένο σκοινί οι σχέσεις Ρωσίας - Κύπρου
Σε δοκιμασία φαίνεται πως εισέρχονται οι σχέσεις Κύπρου - Ρωσίας λόγω της "στοχοποίησης" των μεγάλων ρωσικών καταθέσεων στις κυπριακές τράπεζες. Τόσο η Προεδρία της Κύπρου όσο και η Γκάζπρομ διέψευσαν τα περί εμπλοκής της Ρωσίας στη σωτηρία της κυπριακής οικονομίας μέσω της εταιρείας αυτής.
Πάντως, το Δημοκρατικό Κόμμα (ΔΗΚΟ), αποκρούοντας τις σκέψεις για μεγαλύτερη ρώσικη εμπλοκή, πιστεύει ότι πρέπει να αποφευχθεί η αναβάθμιση της Ρωσίας, είτε αυτή σημαίνει να δοθεί ο τερματικός σταθμός φυσικού αερίου στην Επισκοπή είτε οικόπεδα της κυπριακής ΑΟΖ είτε ακόμη και διευκολύνσεις για τον ρωσικό στόλο στη Μεσόγειο.
Όταν ο παράδεισος έγινε "κόλαση"
Κλειστές ήταν και χθες οι τράπεζες στην Κύπρο και τα υποκαταστήματα τους στην Ελλάδα για να αποφευχθεί ένα "bank run", δηλαδή για να μην τρέξουν οι μαζικά οι καταθέτες να σηκώσουν τα λεφτά τους. Τα τέσσερα χρόνια της κρίσης η χώρα αύξησε τα υπόλοιπα των καταθέσεων κατά 14 δισ. ευρώ. Ενδεικτικά το ΑΕΠ της χώρας, είναι 18 δισ. ευρώ.
Οι Ρώσοι πλούσιοι εκτιμάται πως έχουν καταθέσεις ύψους 21 δισ. ευρώ επωφελούμενοι από τα υψηλά επιτόκια που προσέφεραν οι κυπριακές τράπεζες. Η Κύπρος άλλωστε, όπως και η Ιρλανδία, είναι μια μικρή χώρα με μεγάλες τράπεζες, αποτελούσε λοιπόν για χρόνια τον "φορολογικό παράδεισο" της ανατολικής Μεσογείου. Στέλεχος του ΑΚΕΛ κάνει λόγο για περισσότερες από 200.000 ρωσικές εταιρείες που έχουν έδρα την Κύπρο. Από την άλλη, οι τρεις κυπριακές τράπεζες, Κύπρου, Λαϊκή και Ελληνική, έχουν ισχυρότατη παρουσία σε Ρωσία και Ουκρανία.
Το "άλλο σχέδιο" που ετοιμάζει η κυβέρνηση
Η κυπριακή κυβέρνηση ετοιμάζει άλλο σχέδιο νόμου καθώς το προηγούμενο καταψηφίστηκε και απο το συμπολιτευόμενο ΔΗΚΟ για να επιβιώσει πολιτικά. Πηγές υποστηρίζουν άλλωστε πως, αν το ΔΗΚΟ προχωρούσε στην υπερψήφιση του νομοσχεδίου, θα διαλυόταν.
Το νέο νομοσχέδιο θα προβλέπει, σύμφωνα με πληροφορίες της οικονομικής ιστοσελίδας StockWatch, τον διαχωρισμό των ασφαλισμένων καταθέσεων και των καλών στοιχείων ενεργητικού των τραπεζών από τις μη ασφαλισμένες καταθέσεις και τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια.
Οι "κακές" τράπεζες -που θα είναι πλέον οι παλιές τράπεζες- θα μπουν στη διαδικασία εκποίησης των στοιχείων ενεργητικού για να πληρώσουν τους ανασφάλιστους καταθέτες. «Το πρόβλημα με αυτήν τη λύση είναι ότι οι ανασφάλιστοι καταθέτες μπορεί να χάσουν και το 90% των χρημάτων τους», ανέφερε πηγή. Τα υποκαταστήματα των μεγάλων τραπεζών θα συνεχίσουν να λειτουργούν κανονικά και εκτιμάται ότι θα προστατευθούν οι περισσότερες θέσεις εργασίας στις δύο τράπεζες.
Η κυπριακή κυβέρνηση επεξεργάζεται και τρίτο σενάριο, με την προσδοκία ότι το "κούρεμα" των καταθέσεων μπορεί να αποφευχθεί ή να περιοριστεί πιο κάτω από τα 5,8 δισ. ευρώ. Αυτό ήταν το αντικείμενο της τηλεφωνικής επικοινωνίας του Προέδρου Νίκου Αναστασιάδη με τη Γερμανίδα καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ. Επίσης εξετάζονται εισηγήσεις για δανεισμό του κράτους από τα ταμεία προνοίας των ημικρατικών -πρόταση που είχε τεθεί κατά τις διαπραγματεύσεις με την τρόικα, με στόχο την άντληση 1,5 δισ. ευρώ.
ΕΚΤ: Δέσμευσή μας η παροχή ρευστότητας στην Κύπρο
Η μοναδική τηλεγραφική -και μάλλον σιβυλλική- αντίδραση ήρθε από τον αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Έβαλντ Νοβότνι, η οποία ανακοίνωσε ότι έλαβε γνώση της απόφασης της κυπριακής Βουλής, ότι είναι «σε επαφή με τους εταίρους της στην τρόικα» κι ότι «επιβεβαιώνει τη δέσμευσή της για παροχή της απαιτούμενης ρευστότητας, εντός του πλαισίου των υφιστάμενων κανονισμών». Τι εννοεί, όμως, η ΕΚΤ; Θα παράσχει ρευστότητα στις κυπριακές τράπεζες, όταν αυτές ανοίξουν, και σε ποιο βαθμό, αφού το «πακέτο» είναι στον αέρα;
Μια ερμηνεία είναι ότι μετά το κυπριακό «όχι» θα υπάρξει μια έστω σύντομη φάση αναμονής από την ΕΚΤ, ώστε να φανεί εάν η Κύπρος θα μπορέσει να βρει εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης ή εάν οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης θα ξεκινήσουν τις διαπραγματεύσεις από μηδενική βάση -κάτι που για την ώρα δεν είναι ορατό, αλλά στη διάρκεια αυτής της κρίσης τίποτε πλέον δεν μπορεί να αποκλεισθεί.