Οποια βαναυσότητα έχει δοκιμάσει ο άνθρωπος στον συνάνθρωπό του την έχει προηγουμένως δοκιμάσει στα ζώα. Τα ζώα για το ανθρώπινο είδος αποτελούσαν ανέκαθεν πεδίο δοκιμών και πειραματισμού όλων των μεθόδων καταπίεσης, εκμετάλλευσης, υποδούλωσης, βασανισμού και θανάτωσης. Το μακρινό 1853 ένας Βρετανός γιατρός και αναισθησιολόγος, ο Μπέντζαμιν Ρίτσαρντσον, σχεδίασε τον πρώτο θάλαμο αερίων με σκοπό την «ανθρώπινη» θανάτωση μη ανθρώπινων ζώων. Μια μέθοδος που, αφού δοκιμάστηκε με επιτυχία στα ζώα, όλοι γνωρίζουν πότε, πού, από ποιους και για ποιους στην πορεία του χρόνου εφαρμόστηκε. Είναι οι θάλαμοι αερίων, που αμέσως μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο επέστρεψαν στην αρχική τους χρήση και ξεκίνησε η μαζική τους εγκατάσταση στα σφαγεία, αποτελώντας έναν από τους νόμιμους τρόπους θανάτωσης ζώων. Μία από τις πλέον δημοφιλείς μεθόδους αναισθητοποίησης πριν τη σφαγή για τα γουρούνια σε πολλές χώρες αλλά και στην Ελλάδα είναι η χρήση διοξειδίου του άνθρακα. Εκατομμύρια γουρούνια οδηγούνται καθημερινά σε θαλάμους αερίων πολλών χωρών του κόσμου, όπου και βρίσκουν μαρτυρικό θάνατο, παρά τις διαβεβαιώσεις των ανθρώπων που νομοθέτησαν τη συγκεκριμένη μέθοδο θανάτωσης ως «ανθρώπινη» και λιγότερο επώδυνη για τα ζώα.
Τα βίντεο της φρίκης
Τον Μάιο του 2023 ομάδα ακτιβιστών τοποθέτησε κρυφές κάμερες σε σφαγείο της Βρετανίας καταγράφοντας τόσο την καταναγκαστική και διά της βίας μέσω ξυλοδαρμού πορεία των γουρουνιών κατά ομάδες των πέντε προς τον θάλαμο αερίων όσο και τα τελευταία λεπτά της ζωής τους εντός του θαλάμου, με τα ζώα αρχικά να ουρλιάζουν και να χτυπούν με τα κεφάλια τους τα τοιχώματα, μέχρι να πεθάνουν δηλητηριασμένα από διοξείδιο του άνθρακα. Τα βίντεο που δόθηκαν στη δημοσιότητα προκάλεσαν, όπως ήταν αναμενόμενο, έντονες αντιδράσεις τόσο στη φιλοζωική κοινότητα όσο και στον ευρύ πληθυσμό της χώρας, που, αντικρίζοντας τις σκληρές αυτές εικόνες με τα ζώα να βιώνουν έναν όχι και τόσο «ανθρώπινο» θάνατο, έκαναν συνειρμούς με την αντίστοιχη θανάτωση ανθρώπων στα ναζιστικά στρατόπεδα εξόντωσης, που ουδόλως ευνοεί τη σύγχρονη βιομηχανία κρέατος.
Ο νόμος και η πραγματικότητα
Οπως σε άλλες χώρες, έτσι και στην Ελλάδα το Προεδρικό Διάταγμα 327/1996 - ΦΕΚ Α-221/10-9-1996 που αφορά την «Προστασία ζώων κατά τη σφαγή και ή θανάτωσή τους» επιτρέπει την έκθεση γουρουνιών σε διοξείδιο του άνθρακα. Μόνο που οι νόμοι, παρότι προβλέπουν διαδικασίες για την όσο το δυνατόν μικρότερο έκθεση των μελλοθάνατων ζώων στο άγχος, στον φόβο αλλά και στην ανθρώπινη βία, είναι γεγονός πως απέχουν από τη σκληρή και βάναυση πραγματικότητα. Όσοι είδαν τα συγκεκριμένα βίντεο που δημοσιοποιήθηκαν στη Βρετανία και μέσω του Διαδικτύου έγιναν γνωστά σε όλο τον κόσμο κατάλαβαν πως η αναισθητοποίηση των γουρουνιών μέσω του διοξειδίου του άνθρακα, που προωθείται ως μια από τις πιο «ανθρώπινες μεθόδους» αναισθητοποίησης, στην πραγματικότητα είναι ένα μαρτύριο για τα ζώα, που μέσα στον θάλαμο αερίων νιώθουν τα μάτια, τη μύτη, το στόμα και τους πνεύμονές τους να καίγονται από την υψηλή συγκέντρωση του διοξειδίου του άνθρακα (συνήθως 70%-95%) και μέχρι να επέλθει τελικά η αναισθητοποίηση μεσολαβούν 40-60 φρικτά δευτερόλεπτα, στη διάρκεια των οποίων τα ζώα παλεύουν βίαια να απελευθερωθούν, με αποτέλεσμα συχνά να βγαίνουν από τον θάλαμο αιμορραγώντας στα τραύματα που προκλήθηκαν κατά την προσπάθεια διαφυγής τους.
Καμία ελπίδα για το μέλλον
Οταν το 2009 η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε κληθεί να αποφασίσει αν θα συνεχιζόταν η χρήση θαλάμων αερίων πριν τη σφαγή των γουρουνιών, αποφάνθηκε πως «τέτοιου είδους συστάσεις δεν είναι επί του παρόντος οικονομικά βιώσιμες», παραπέμποντας την επανεξέταση του θέματος στο μακρινό μέλλον. Μόνο που σήμερα το 88% των γουρουνιών που σφάζονται σε Ε.Ε. και ΗΠΑ έχει περάσει προηγουμένως από θαλάμους αερίων. Την ίδια ώρα η επιστημονική κοινότητα αναλώνεται σε συζητήσεις περί των εναλλακτικών αντί του διοξειδίου του άνθρακα αερίων που τα σφαγεία μπορούν να χρησιμοποιούν για εξοικονόμηση χρημάτων και χρόνου, και κάπου εκεί εξαντλείται και η συζήτηση περί ευζωίας των θυμάτων της βιομηχανίας του κρέατος, που αναζητά ακόμη πιο «ανθρώπινες» μεθόδους εξόντωσης των ζώων.
Θάλαμοι αερίων και για αδέσποτα
Εκτός από τα γουρούνια, θύματα των θαλάμων αερίων έχουν υπάρξει και εκατομμύρια αδέσποτα (σκύλοι και γάτες) που θανατώθηκαν μαζικά τα προηγούμενα χρόνια στις ΗΠΑ, στην Ιαπωνία και στην Αυστραλία, καθώς η δηλητηρίασή τους με διοξείδιο του άνθρακα θεωρήθηκε ως η πλέον αποδεκτή μέθοδος ευθανασίας, που θα έδινε και την τελική λύση στο πρόβλημα του υπερπληθυσμού που αντιμετώπιζαν πολλές πόλεις των χωρών αυτών. Μια μέθοδος που προκάλεσε κύμα αντιδράσεων από φιλοζωικές οργανώσεις, που πέτυχαν τελικά την απαγόρευση των θαλάμων αερίων στις περισσότερες πολιτείες των ΗΠΑ.
Info
Στην Ελλάδα επιτρέπεται η θανάτωση γουνοφόρων ζώων με τη χρήση μονοξειδίου και διοξειδίου του άνθρακα. Στην πραγματικότητα, τα ζώα δηλητηριάζονται σε αυτοσχέδιους θαλάμους αερίων με καυσαέρια αυτοκινήτων που διοχετεύονται μέσω σωλήνα σε χώρους όπου τα ζώα είναι στοιβαγμένα μέσα στα κλουβιά τους.
