Η Ευρωπαϊκή Ένωση έβαλε «σφραγίδα» στην παρακολούθηση δημοσιογράφων για λόγους «εθνικής ασφάλειας», ύστερα από την έγκριση του Ευρωπαϊκού Νόμου για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης (EMFA) που πέρασε σε επίπεδο εκπροσώπων των κυβερνήσεων με ενισχυμένη πλειοψηφία.
Η Γαλλία είχε ζητήσει να προβλεφθούν μεγαλύτερες εξαιρέσεις για να επιτρέπεται στις μυστικές υπηρεσίες των κρατών να εγκαθιστούν λογισμικό παρακολούθησης στα τηλέφωνα των δημοσιογράφων για λόγους «εθνικής ασφάλειας», όταν κάτι τέτοιο κρίνεται απαραίτητο.
Ελλάδα, Γερμανία, Ολλανδία, Τσεχική Δημοκρατία και Λουξεμβούργο, υποστήριξαν, με βάση το Investigate Europe, το παραπάνω αίτημα, το οποίο και ενσωματώθηκε.
Αυτά θέτουν εμφανώς σε κίνδυνο την ελευθερία της έκφρασης και τον πλουραλισμό των μέσων ενημέρωσης σε πολλές χώρες της ΕΕ, κυρίως στην Πολωνία και την Ουγγαρία αλλά και αλλού, όπως έχουν προειδοποιήσει εδώ και χρόνια ειδικοί όπως οι συντάκτες της ετήσιας έκθεσης Media Pluralism Monitor στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο στη Φλωρεντία.
Για να τεθεί σε ισχύ ο συγκεκριμένος νόμος θα πρέπει να συζητηθεί στο Ευρωκοινοβούλιο και την Επιτροπή.
Η αρχική πρόταση
Στο αρχικό σχέδιο της Ευρωπαϊκής Πράξης για την Ελευθερία των ΜΜΕ, η γενική ιδέα ήταν η διασφάλιση ότι οι κυβερνήσεις δεν θα μπορούσαν να υποκλέπτουν, να βάζουν κυρώσεις, να θέτουν υπό παρακολούθηση ή να κάνουν έρευνα και κατάσχεση σε δημοσιογράφους σε σχέση με τις πηγές τους. Κάτι τέτοιο προβλεπόταν μόνο αν «δικαιολογείται από επιτακτική απαίτηση του δημόσιου συμφέροντος», δηλαδή υπό κάποιες εξαιρέσεις.
Αυτές αφορούσαν σε περιπτώσεις που η θέση σε παρακολούθηση ενός δημοσιογράφου ήταν απαραίτητη για να διερευνηθούν «σοβαρά εγκλήματα», όπως τρομοκρατία, εμπορία ανθρώπων ή όπλων, εκμετάλλευση παιδιών, δολοφονίες ή βιασμούς.
Αξίζει να σημειωθεί πως το αίτημα της Γαλλίας ήρθε την στιγμή που η Γερουσία ψήφισε νόμο που δίνει το ελεύθερο στην κυβέρνηση να ενεργοποιεί από απόσταση τα μικρόφωνα και τις κάμερες των κινητών τηλεφώνων και των υπολογιστών, με σκοπό την κατασκοπεία στόχων.
Το καυστικό σχόλιο της Σόφι ιντ’ Βελντ
Τις παραπάνω αλλαγές που συμπεριλήφθηκαν στην συγκεκριμένη Πράξη σχολίασε η Ολλανδή ευρωβουλευτής και επικεφαλής της PEGA για το σκάνδαλο των υποκλοπών.
«Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις παρακολουθούσαν τηλέφωνα δημοσιογράφων.
Ευρωκοινοβούλιο: Ντροπή! Πρέπει να οριοθετήσουμε το κακόβουλο λογισμικό.
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο: Τέλεια! Θέλουμε κι άλλο… Ας νομιμοποιήσουμε την παρακολούθηση δημοσιογράφων», έγραψε χαρακτηριστικά η ίδια, απευθυνόμενη στην πανηγυρική υιοθέτηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο του πορίσματος της PEGA.
EU governments caught spying on the phones of journalists.@Europarl_EN: shame! We need to regulate spyware!@EUCouncil #EUCO: cool! We want more! Let’s legalise spying on journalists!
— Sophie in 't Veld (@SophieintVeld) June 21, 2023
https://t.co/usTDZrZHiR
Η ίδια, θεωρεί τις πρόσφατες αλλαγές των κυβερνήσεων της ΕΕ στο σχέδιο του Ευρωπαϊκού Νόμου για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης ως «καταστροφή». Η έννοια της εθνικής ασφάλειας λειτουργεί ως «λευκή επιταγή», ενώ, στην πραγματικότητα, χρειάζεται ένα «σαφές νομικό πλαίσιο».
