Είναι άλλο πράγμα να μιλάς για Κράτος Δικαίου καθισμένος αναπαυτικά σε μια αίθουσα συνεδριάσεων στις Βρυξέλλες και άλλο να πρέπει να βιώσεις τους περιορισμούς μιας οπισθοδρομικής κυβέρνησης στην καθημερινότητά σου. Ειδικά όταν είσαι γυναίκα και ζεις σε μια βαθιά καθολική χώρα, όπως η Πολωνία. Η σελίδα της 33χρονης Ντορότα Λάλικ στο facebook τη δείχνει χαμογελαστή. Στη φωτογραφία εξωφύλλου αγκαλιάζεται με τον σύζυγο της. Αλλά πάνω κάτω στις δημοσιεύσεις στον τοίχο της δεσπόζει η είδηση του θανάτου της.
Η Ντορότα ήταν έγκυος και, όπως λένε τώρα οι συγγενείς της, πέθανε από σηψαιμία όταν το 20 εβδομάδων έμβρυό της πέθανε μέσα της, αλλά οι γιατροί καθυστέρησαν να της το αφαιρέσουν. Αιτία, ο εξαιρετικά αυστηρός νόμος για τις αμβλώσεις που εφαρμόζει στη χώρα, ειδικά μετά την αυστηροποίησή του το 2020, με σιδερένιο χέρι η κυβέρνηση του κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη.
«Οι νοσοκόμες τής είπαν να ξαπλώσει με τα πόδια πάνω από το κεφάλι της για να συγκρατεί τα νερά» είπε ο σύζυγός της Μάρτσιν στην εφημερίδα Gazeta Wyborcza. «Κανείς δεν πρότεινε να προκληθεί αποβολή για να σωθεί η Ντορότα, αφού οι πιθανότητες επιβίωσης του μωρού είχαν λιγοστέψει».
Δεν είναι κάτι που συμβαίνει πρώτη φορά στην Πολωνία. Το 2020 κάτι παρόμοιο είχε συμβεί στην 30χρονη Ιζαμπέλα σε μια πόλη στον Νότο της Πολωνίας, προκαλώντας και τότε κύμα αντιδράσεων.
Είναι άγνωστο, ωστόσο, πόσοι θάνατοι παραμένουν «κρυφοί» ή απλώς δεν συσχετίζονται από τα ΜΜΕ με τον μακάβριο ανορθολογισμό της υφιστάμενης νομοθεσίας. Όπως δηλώνουν εκπρόσωποι γυναικείων οργανώσεων, γυναίκες χάνουν τη ζωή τους επειδή οι γιατροί φοβούνται μην καταλήξουν στη φυλακή κατηγορούμενοι ότι προέβησαν σε πρόωρη διακοπή κύησης. Η Γιολάντα Μπουτζόβσκα, δικηγόρος που έχει αναλάβει να εκπροσωπήσει τις οικογένειες της Ντορότα και της Ιζαμπέλα, εξηγεί ότι ναι μεν η νομοθεσία επιτρέπει τις αμβλώσεις, αλλά κάτω από τόσο αυστηρές προδιαγραφές, που τελικά λειτουργεί «παραλυτικά» για τους γιατρούς.
Αυτές τις μέρες δεκάδες χιλιάδες Πολωνές κατέβηκαν στους δρόμους με το σύνθημα «Σταματήστε να μας σκοτώνετε». «Όλα είναι πολιτική όταν είσαι γυναίκα στην Πολωνία» σημείωνε η Καταρζίνα Κότουλα, βουλευτής της Νέας Αριστεράς. «Λόγω πολιτικών αποφάσεων, γυναίκες πεθαίνουν στα πολωνικά νοσοκομεία».
Οι αντιδράσεις κατά της αναχρονιστικής νομοθεσίας δεν είναι καινούργιες. Άλλωστε, σύμφωνα με δημοσκόπηση που διενεργήθηκε στις αρχές Μαρτίου, το 83,7% των Πολωνών είναι υπέρ της άρσης της απαγόρευσης της άμβλωσης. Μόνο το 11,5% των ερωτηθέντων θα ήθελε να διατηρηθεί το υφιστάμενο νομικό καθεστώς. Αλλά η κυβέρνηση κωφεύει. Μακάβρια σύμπτωση, ενδεικτική για το ποιες δυνάμεις κάνουν κουμάντο στη χώρα, το όνομα του νοσοκομείου όπου ξεψύχησε η Ντορότα: «Πάπας Ιωάννης-Παύλος ο Β’».
Η ελπίδα είναι τώρα, μετά τις διεθνείς διαστάσεις που πήρε η υπόθεση και επειδή η χώρα βαδίζει προς εκλογές το φθινόπωρο, ίσως κάτι να αλλάξει και η νομοθεσία να χαλαρώσει. Για την Ντορότα και την Ιζαμπέλα θα είναι σίγουρα πολύ αργά.
