Είναι αλήθεια ότι η Ιταλία δεν γνώρισε "Αγανακτισμένους" και μεγάλες "αντιμνημονιακές" διαδηλώσεις. Δεν γνώρισε οργανωμένο κίνημα αμφισβήτησης στη "μεταρρυθμιστική" εμμονή των Γερμανών και των ευρωπαϊκών διευθυντηρίων, ούτε ξέσπασμα οργής σε μεγάλη κλίμακα. Δεν αντέδρασε μαζικά και οργανωμένα στο πικρό σιρόπι της λιτότητας που δίνεται με το κουταλάκι της παραπλάνησης και τον μπαμπούλα των αγορών ώστε να το συνηθίσει ο οργανισμός και η ψυχολογία του "αρρώστου". Ήταν η πιο πειθήνια χώρα του Νότου. Εξ ου και η αδιαμαρτύρητη ανοχή για τόσο μεγάλο διάστημα της μη εκλεγμένης κυβέρνησης Μόντι.
Επομένως, έχουν κάθε λόγο να πέφτουν από τα σύννεφα όσοι δεν μπορούν να χωνέψουν την αναπάντεχη επιτυχία του Γκρίλο στις εκλογές της περασμένης εβδομάδας, μια επιτυχία που είναι και ουσιαστική αλλά και συμβολική. Ίσως και λίγο αστεία, αν σκεφτεί κανείς πως ένας αουτσάιντερ σόουμαν της TV με αντισυμβατικό πολιτικό πρόγραμμα και περμανάντ προπερασμένης δεκαετίας, οργάνωσε με "αυτοσχέδια" μέσα ένα λαϊκό μέτωπο και εξάχνωσε την πολιτική και τεχνοκρατική βαρύτητα ενός οικονομολόγου καθηγητή, αφήνοντάς τον μετέωρο και αμήχανο δίπλα στο ασθενικό εκλογικό ποσοστό του...
Ο συμβολικός χαρακτήρας αυτής της απροσδόκητης εκλογικής επιτυχίας δεν έχει να κάνει μόνον με το ταρακούνημα που δέχθηκε το πολιτικό σύστημα της Ιταλίας. Έχει να κάνει και με το μήνυμα που εξέπεμψε προς τα έξω, προς τον Νότο, κυρίως όμως προς τον Βορρά της Ευρώπης, η μετακίνηση του 25% του ιταλικού εκλογικού σώματος προς τον ακτιβιστικό και αντισυστημικό πολιτικό χώρο. Αυτή η δεξαμενή τώρα παίρνει σχήμα και μορφή στη μεγάλη βιομηχανική χώρα -και αγορά- του ευρωπαϊκού Νότου...
Ελεύθεροι "πολιορκημένοι"
Οι αλήθειες δεν μπορούν πια να κρυφτούν. Η υλική ευημερία της Ευρώπης είναι μια ανάμνηση, που αφορά όλο και πιο λίγους. Ο καπιταλισμός έχει βαλτώσει στη λάσπη του. Δεν μπορεί να διαχειριστεί αποτελεσματικά τις εσωτερικές αντιφάσεις του που ημέρα με την ημέρα πυκνώνουν. Αλλά την ίδια στιγμή το σύστημα είναι ακόμα... ζωντανό. Διαθέτει τα ίδια "έξυπνα" όπλα στη φαρέτρα του. Μπορούν να αποπροσανατολίσουν, ειδικά τους πιο απαίδευτους, όσους βολοδέρνουν από δω κι από 'κει δίχως ταξική συνείδηση και ιδεολογική πυξίδα. Έχει "βαλβίδες ασφαλείας" που επιτρέπουν μια περιστασιακή εκτόνωση μέσα από τη δημαγωγική χειραγώγηση, τις μιντιακές "καταγγελίες" και τα... "κόμματα ευκαιρίας"- όταν βέβαια δεν τον σπρώχνουν κατευθείαν στο στόμα της μαύρης αντίδρασης...
Είναι όμως τα "5 Αστέρια" του Γκρίλο μια τέτοια περίπτωση; Ένα "κόμμα ευκαιρίας", δηλαδή, που έχει στοιβάξει κάτω απ' τη στέγη του τον κάθε πικραμένο φτιάχνοντας μια μεγάλη κομπανία για να κάνει πολιτικό χαβαλέ με τις παραφωνίες της; Κι ο Γκρίλο είναι πράγματι ένα εξελιγμένο είδος λαϊκιστή, ένας "αντισυστημικός" "επαγγελματίας κλόουν" όπως τον αποκάλεσε ο σοσιαλδημοκράτης επίδοξος διάδοχος της Μέρκελ, Πέερ Στάινμπρουκ; Είναι κάτι σαν αντεστραμμένο είδωλο του Μπερλουσκόνι;
Πίσω στον χρόνο
Ας τολμήσει να το πει κανείς αυτό σε κοινωνίες που γυρίζουν πίσω στον χρόνο, αλλού ανεξέλεγκτα, όπως συμβαίνει στην Ελλάδα, κι αλλού πιο συγκροτημένα, όπως γίνεται στην Ιταλία. Σε κοινωνίες που το βιοτικό επίπεδο των εργαζομένων κατρακυλάει, με την ανεργία, τη λιτότητα, τη φτώχεια, την επιδείνωση των εργασιακών συνθηκών, τον εκφοβισμό και την κατάργηση στην πράξη των δημοκρατικών δικαιωμάτων, να γίνονται μια ζοφερή καθημερινή πραγματικότητα. Σε χώρες όπως η Ιταλία, όπου πέρυσι έβαλαν λουκέτο 100.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις και πάνω από 1 εκατομμύριο πτυχιούχοι ΑΕΙ μετανάστευσαν στο εξωτερικό...
Γιατί να χλευάζεται κάποιος που λέει στα ίσια πως "είμαστε πνιγμένοι στο χρέος και αν δεν επαναδιαπραγματευθούμε τους τόκους αυτού του χρέους, θα πεθάνουμε"; Που λέει πως "η Ιταλία είναι στην ίδια μοίρα με την Ελλάδα, απλώς οι περισσότεροι Ιταλοί δεν το γνωρίζουν γιατί η ενημέρωση είναι κατευθυνόμενη»; Πόσο "γραφικός" γίνεται όταν λέει (συνέντευξη στην "Ελευθεροτυπία" στις 20.1) ότι «στην Ελλάδα θα ήμουν με τον Γλέζο που στην Κατοχή ύψωσε τη σημαία στην Ακρόπολη, με τον Μίκη Θεοδωράκη και με τους ήρωες της γενιάς του Πολυτεχνείου (...). Θα αγωνιζόμουν για να επιβληθεί κράτος δικαίου"...
Πόσο "κλόουν" είναι ο Γκρίλο επειδή διατυπώνει μια καθαρή πολιτική πρόταση καλώντας Πορτογαλία, Ιταλία, Ελλάδα και Ισπανία να υπογράψουν "συμφωνία αλληλεγγύης" δημιουργώντας μια νέα αγορά αφού έτσι κι αλλιώς, όπως λέει, οι αγορές του ευρωπαϊκού Νότου έχουν ήδη περιθωριοποιηθεί από τη βόρεια Ευρώπη αλλά και από τις ανερχόμενες οικονομίες της Βραζιλίας, της Ρωσίας και της Τουρκίας;
Ίσως όχι τόσο, όσο θέλουν να τον εμφανίζουν κάποιοι...
