«Ακούστε τον Ουλφ Κρίστερσον, ακούστε τι λέει. Ξανά και ξανά υποστηρίζει ότι η μετανάστευση είναι βάρος, καταστρέφει τη Σουηδία, είναι η αιτία κάθε πιθανού κοινωνικού προβλήματος. Το ένα πέμπτο του πληθυσμού πρέπει να ξυπνά κάθε πρωί και να αναρωτιέται: είμαστε αυτοί που εννοεί ο πρωθυπουργός, ότι δεν έπρεπε ποτέ να έρθουν, αυτοί που στοχοποιούν οι επερχόμενες εκστρατείες επαναπατρισμού; Είναι μια επίθεση από την ανώτατη πολιτική Αρχή, μια επίθεση που θα καταστρέψει τους ανθρώπους».
Η φιλελεύθερη Dagens Nyheter, η μεγαλύτερη εφημερίδα της χώρας, κάθε άλλο παρά μάσαγε τα λόγια της όταν τον περασμένο Οκτώβριο οι Μετριοπαθείς του Κρίστερσον μαζί με τους Φιλελεύθερους και τους Χριστιανοδημοκράτες αποφάσισαν να σχηματίσουν κυβέρνηση. Αυτό έγινε δυνατό μόνο χάρις στη στήριξη, αλλά χωρίς την υπουργική συμμετοχή των Σουηδών Δημοκρατών του Τζίμι Άκεσον, ενός κόμματος που προήρθε από τη νεοναζί σκηνή της δεκαετίας του '90, ασχέτως αν έχει μετριάσει κάπως τις δημόσιες τοποθετήσεις του, ελιγμός που του απέφερε ένα ποσοστό λίγο πάνω από το 20% στις τελευταίες εκλογές και τη δεύτερη θέση στις προτιμήσεις του εκλογικού σώματος.
Κάποτε μίλαγαν για Swexit
Πάντως, μόλις πριν από μερικά χρόνια, μετά το Brexit, οι Σ.Δ. δεν δίστασαν να υιοθετήσουν το σύνθημα «η Σουηδία στους Σουηδούς» και να υποστηρίξουν το Swexit, την έξοδο δηλαδή της χώρας από την Ε.Ε. Σε αυτό το πλαίσιο η ανάληψη της προεδρίας της Ένωσης από τη Σουηδία, για δεύτερη φορά μετά το 2009, είναι λογικό να προκαλεί προβληματισμό στις Βρυξέλλες αλλά και σε μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Τι ρόλο μπορεί να παίξει μια κυβέρνηση αν όχι εχθρική, τουλάχιστον επιφυλακτική απέναντι στην ευρωπαϊκή ιδέα σε μια τόσο ταραγμένη περίοδο πολλαπλών κρίσεων για την Ευρώπη;
Καθησυχαστικά λειτουργεί για ορισμένους το γεγονός ότι η Σουηδία αποφάσισε το περασμένο καλοκαίρι να εγκαταλείψει οριστικά την «ιερή» της ουδετερότητα και να υποβάλει αίτημα ένταξης στο ΝΑΤΟ, το οποίο ως γνωστό έχει ταυτιστεί πλέον με την Ε.Ε. σε επίπεδο αμυντικής και εξωτερικής πολιτικής.
Βεβαίως οι ακροδεξιοί λαϊκιστές είναι ικανοί στο να αλλάζουν εύκολα θέσεις αναλόγως με τις πρόσκαιρες ανάγκες τους. Τον περασμένο Οκτώβριο η βουλευτής τους Έλσα Βίντινγκ ισχυριζόταν μέσα στο Κοινοβούλιο ότι «δεν υπάρχουν επιστημονικές αποδείξεις» για την κλιματική κρίση, μια άποψη που ο Άκεσον ήθελε να καταγραφεί και στη συμφωνία για στήριξη της νέας κυβέρνησης. Η Σουηδία εν μέσω κρίσης στήριξε τα φθηνά καύσιμα, περιορίζοντας ταυτόχρονα τις επιδοτήσεις για την ανανεώσιμη ενέργεια. Την ίδια στιγμή, στο πρόγραμμα της προεδρίας για την Ε.Ε. γίνεται λόγος για στήριξη και προώθηση των φιλόδοξων κλιματικών στόχων της Ε.Ε. αλλά και για τη σημασία της απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο και πετρέλαιο. «Αυτή θα είναι μια μεγάλη πρόκληση για εμάς τους επόμενους μήνες» τονίζει σε κάθε ευκαιρία η υπουργός Εξωτερικών Τζέσικα Ρόσβαλ.
Στο σπίτι του κρεμασμένου
Η προερχόμενη από τους Μετριοπαθείς πολιτικός αναφέρει επίσης ως κορυφαίο στόχο τη «διαφύλαξη της συνοχής της Ε.Ε.», κάτι που ακούγεται αρκετά φιλόδοξο από εκπρόσωπο μιας κυβέρνησης, που στηρίζεται από τέσσερα κόμματα με αρκετές διαφορές μεταξύ τους και οριακή πλειοψηφία στη Βουλή. Αυτή τη στιγμή το κυβερνητικό στρατόπεδο μαζί με τους Σ.Δ. διαθέτει 176 έδρες στο «Ράικσταγκ» έναντι 173 της αντιπολίτευσης. Πρώτο κόμμα στις εκλογές με ποσοστό 30,3% και 107 έδρες παραμένουν οι Σοσιαλδημοκράτες, οι οποίοι όμως δεν μπόρεσαν να βρουν πλειοψηφία για να κάνουν κυβέρνηση.
Παραμένει λοιπόν ερώτημα πώς θα λειτουργήσει αυτή η μάλλον ερμαφρόδιτη κυβέρνηση σε θέματα που αφορούν, για παράδειγμα, ζητήματα Κράτους Δικαίου και δημοκρατικών ελευθεριών ή τις μειονότητες και τους μετανάστες, όταν είναι γνωστό ότι οι Δημοκράτες παραδοσιακά διατηρούν άριστες σχέσεις με τον πρωθυπουργό της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν, τον οποίο στο παρελθόν στελέχη τους έχουν δημόσια εκθειάσει για τον τρόπο με τον οποίο ελέγχει τον Τύπο στη χώρα του.
Μια άλλη εφημερίδα, η κεντροαριστερή Aftonbladet, αναφερόταν μετά την ανακοίνωση του κυβερνητικού προγράμματος στη λογική της αστυνομοκρατίας, που στοχεύει κυρίως στον έλεγχο και στην τρομοκράτηση μειονοτήτων: «Με αυτόν τον τρόπο χτίζουμε μια Σουηδία στην οποία οι διαφορές είναι ολοένα μεγαλύτερες - είτε στην τάξη είτε στην αγορά εργασίας είτε ενώπιον του νόμου. Η καταστολή και η έλλειψη νομικής ασφάλειας στρέφονται εναντίον εκείνων που δεν έχουν φωνή στον δημόσιο διάλογο - ενάντια στους ανίσχυρους».
Είναι βέβαια ξεκάθαρο ότι δεν είναι οι προεδρίες που χαράζουν τη στρατηγική της Ε.Ε. Αν ίσχυε κάτι τέτοιο, τότε κάθε έξι μήνες θα έπρεπε το καράβι να κάνει πολύ μεγάλες στροφές. Όμως σίγουρα η διαχείριση θεμάτων και η ιεράρχησή τους στην ατζέντα επηρεάζονται από τις προεδρίες. Για παράδειγμα, μια νέα «κρίση» στο προσφυγικό θα μπορούσε να προκαλέσει αναστάτωση στη Στοκχόλμη και μπλεξίματα και στις Βρυξέλλες από τη στιγμή που με τους 68 βουλευτές τους οι Δημοκράτες αποτελούν την ισχυρότερη Κοινοβουλευτική Ομάδα στο κυβερνητικό στρατόπεδο.
Σε μια περίοδο που η θεσμική Ευρώπη κλυδωνίζεται από κρίσεις και σκάνδαλα, το να κρατούν το τιμόνι αυτοί που κατά βάθος δεν πιστεύουν στο όλο εγχείρημα δεν είναι και η ιδανικότερη συγκυρία.
