Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Η χτεσινή πρώτη δοκιμασία της μετεκλογικής Ιταλίας στις αγορές ήταν δύσκολη, αλλά όχι δραματική. Το ιταλικό κράτος κατάφερε με άνεση να πουλήσει όλα τα δεκαετή ομόλογα που έβγαλε σε δημοπρασία και να βάλει τα 6,5 δισεκατομμύρια ευρώ που ήθελε στα ταμεία του, πλην όμως αναγκάστηκε να προσφέρει επιτόκιο 4,8%, έναντι 4,1% που είχε δώσει πριν από ένα μήνα. Η καλή είδηση είναι ότι βρέθηκαν αρκετοί αγοραστές και αποφεύχθηκε ένα «ατύχημα» στην αγορά ομολόγων, το οποίο θα τίναζε στον αέρα όλη την Ευρωζώνη. Η κακή είδηση είναι ότι οι Ιταλοί πολίτες πληρώνουν ακριβότερα την αναχρηματοδότηση του δημόσιου χρέους.
FED και επιχειρηματική εμπιστοσύνη "φρέναραν" το ευρώ
Μετά τον πρώτο πανικό στα χρηματιστήρια και την αγορά συναλλάγματος την Τρίτη, χτες η κατάσταση ομαλοποιήθηκε. Μπορεί να φαντάζει άλυτος γρίφος ο σχηματισμός κυβέρνησης στη Ρώμη, πλην όμως η Ιταλία δεν παύει αφενός να είναι μια μεγάλη βιομηχανική δύναμη και αφετέρου μια χώρα μαθημένη να αλλάζει τις κυβερνήσεις σαν τα πουκάμισα, χωρίς να παραλύει το σύμπαν. Κάτι αυτή η μνήμη, κάτι η επιμονή της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας να τροφοδοτεί την αγορά με φθηνό χρήμα -«θα συνεχίσουμε», δήλωσε το βράδυ της Τρίτης ο διοικητής της fed, Μπεν Μπερνάνκε-, κάτι τα στοιχεία της Κομισιόν περί βελτίωσης της επιχειρηματικής εμπιστοσύνης στην Ευρωζώνη τον Φεβρουάριο, σταμάτησαν την κατρακύλα στα χρηματιστήρια και φρέναραν την πτώση του ευρώ. Ωστόσο, πληθαίνουν καθημερινά οι δηλώσεις και οι αναλύσεις περί «ολικής επαναφοράς» της κρίσης και αυξάνεται η νευρικότητα.
Απειλές από τη Moody's
Λάδι στη φωτιά της νευρικότητας βγήκε να ρίξει χτες ο οίκος αξιολόγησης Moody's, προειδοποιώντας ότι μπορεί να υποβαθμίσει την πιστοληπτική ικανότητα της Ιταλίας. Στην ανάλυσή του ο οίκος υποστηρίζει ότι η εκλογική «ισοπαλία» μπορεί να φέρει νέες εκλογές στην Ιταλία και μια νέα περίοδο πολιτικής αστάθειας, η οποία με τη σειρά της θα δυσχεράνει την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων και θα χειροτερεύσει περαιτέρω το οικονομικό κλίμα στην τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης. Να σημειωθεί ότι η Moody's είχε υποβαθμίσει την Ιταλία σε Baa2 τον Ιούλιο του 2012 και έκτοτε διατηρεί αρνητικές τις προοπτικές της χώρας. Αντίθετα, ο ανταγωνιστής της Moody's, ο επίσης αμερικανικός οίκος Standard & Poor's, δεν βιάζεται να δείξει τα δόντια του. Η S&B, που βαθμολογεί την Ιταλία με ΒΒΒ+, ανακοίνωσε ότι θα περιμένει τις εξελίξεις κι ότι το αποτέλεσμα των εκλογών «δεν έχει άμεση επίπτωση» στην πιστοληπτική ικανότητα της χώρας.
Η Κύπρος στο Eurogroup
Ανάλογη είναι η στάση της S&B έναντι της Κύπρου, με τη διαφορά ότι θεωρεί πως για τη μεγαλόνησο το έργο δεν παίζεται στη Λευκωσία, αλλά στις Βρυξέλλες. Λέει, λοιπόν, στην έκθεσή του ο αμερικανικός οίκος ότι το αποτέλεσμα των κυπριακών εκλογών δεν επηρεάζει τις οικονομικές προοπτικές του νησιού, κι ότι όλα θα κριθούν από το πότε θα συμφωνηθεί η παροχή δανειακής βοήθειας από την Ευρωζώνη.
Να σημειωθεί ότι το κυπριακό Μνημόνιο είναι στην ατζέντα του Eurogroup της ερχόμενης Δευτέρας κι ότι στην πορεία προς αυτό επανέρχονται συνεχώς στο τραπέζι τόσο οι ιδέες περί «κουρέματος» των καταθέσεων στις κυπριακές τράπεζες, όσο και οι κατηγορίες για ξέπλυμα χρήματος.
Κυπριακό "κούρεμα" από ένα ποσό και πάνω
Χτες, για παράδειγμα, ο Μπενουά Κερέ, μέλος του διευθυντηρίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, υποστήριξε ότι δεν πρέπει να γίνει γενικό «κούρεμα» των καταθέσεων, αλλά θα μπορούσε να γίνει από ένα επίπεδο και πάνω. Υπενθυμίζεται ότι από την κλιμάκωση της χρηματοπιστωτικής κρίσης το 2008, όλες οι χώρες της Ευρωζώνης εγγυώνται τις τραπεζικές καταθέσεις μέχρι του ποσού των 100.000 ευρώ ανά λογαριασμό. Στο ερώτημα που τέθηκε στον Κερέ, εάν συζητιέται ένα «κούρεμα» για καταθέσεις άνω αυτού του ποσού, η απάντησή του ήταν… άλλα λόγια ν' αγαπιόμαστε: «Πρέπει να υπάρξει ένας σωστός επιμερισμός του βάρους στο πρόγραμμα διάσωσης της Κύπρου, επειδή πρέπει να επιτύχουμε τη βιωσιμότητα του χρέους, αλλά όχι γενική συμμετοχή. Δεν προδικάζω τα μέσα που θα χρησιμοποιηθούν, επειδή έχει σημασία το λεξιλόγιο και υπάρχουν πολλοί τρόποι να επιτευχθεί ο επιμερισμός του χρέους».
Ο κίνδυνος του ντόμινο
Να σημειωθεί ότι η ΕΚΤ είναι από αυτούς που θεωρούν ότι η Κύπρος μπορεί να αποτελέσει συστημικό κίνδυνο για την Ευρωζώνη, άρα πρέπει να «διασωθεί» το ταχύτερο δυνατόν, πριν γίνει κανένα… ατύχημα, που μπορεί, ειδικά σε συνδυασμό με τα ζόρια της Ιταλίας και της Ισπανίας -εσχάτως και της Γαλλίας- να προκαλέσει ντόμινο. Αντίθετα, η Γερμανία δεν βιάζεται καθόλου, παρά την κοινή διακήρυξη Σόιμπλε-Μοσκοβισί τη Δευτέρα ότι όλα πρέπει να έχουν «κλείσει» για το κυπριακό Μνημόνιο μέχρι τα τέλη Μαρτίου.
Ο λόγος είναι κυρίως προεκλογικός, καθώς στην περίπτωση της Κύπρου όλα τα κόμματα βλέπουν την ευκαιρία να διαφοροποιηθούν από τις πολιτικές διάσωσης της καγκελαρίου Μέρκελ, προβάλλοντας… ηθικά επιχειρήματα που ακούγονται ευχάριστα στα αυτιά των ψηφοφόρων.
Βγήκε λοιπόν, χτες, ο πρόεδρος των Γερμανών σοσιαλδημοκρατών, -χωρίς την ψήφο των οποίων δύσκολα μπορεί να περάσει από τη Βουλή το κυπριακό πακέτο Ζίγκμαρ Γκάμπριελ- να ξιφουλκήσει ενάντια στη νέα κυπριακή κυβέρνηση, η οποία αφενός απορρίπτει τις κατηγορίες για ξέπλυμα χρήματος, αφετέρου αρνείται να υιοθετήσει τον φόρο επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών. Σε άρθρο του στην εφημερίδα Bild, ο Γκάμπριελ υποστήριξε ότι το μέχρι τώρα επιχειρηματικό μοντέλο της Κύπρου δεν στηρίζεται παρά σε «Ρώσους ολιγάρχες, σερβική μαφία και φοροφυγάδες» γι' αυτό και το σύστημα αυτό «πρέπει να παταχθεί και όχι να διασωθεί».
Μάλιστα, ο σοσιαλδημοκράτης πολιτικός θεωρεί ότι η Κύπρος, με το μοντέλο που εφαρμόζει, «δεν είναι συστημική, αλλά εναντίον της συστημικότητας» στην Ευρώπη, κι ότι αν ο Νίκος Αναστασιάδης δεν κάνει κάτι για τη φοροδιαφυγή, να μην περιμένει τη βοήθεια της Ευρώπης: «Μόνο επειδή είναι πολιτικός φίλος της Μέρκελ, αυτό δεν σημαίνει ότι ο Γερμανός φορολογούμενος πρέπει να πάει στο ταμείο», είπε ο Γκάμπριελ.
Ράινερ Μπρίντερλε: «Οι Γάλλοι είναι έτοιμοι να καταρρεύσουν»
Κι αν η Κύπρος είναι εύκολος στόχος, δεν ισχύει το ίδιο και για τη Γαλλία, η οποία προκαλεί όλο και περισσότερη ανησυχία στο Βερολίνο. Χτες ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας των συγκυβερνώντων φιλελευθέρων, Ράινερ Μπρίντερλε, βγήκε να δηλώσει ότι «οι Γάλλοι είναι έτοιμοι να καταρρεύσουν», σχολιάζοντας τα τελευταία στοιχεία της ανεργίας από το Παρίσι, σύμφωνα με τα οποία τον Ιανουάριο οι άνεργοι έφτασαν τα 3,17 εκατομμύρια, αριθμός ρεκόρ 15ετίας. Την ίδια ώρα την ανησυχία τους για τη Γαλλία εξέφραζαν και οι οικονομολόγοι της ΕΚΤ, ζητώντας από την κυβέρνηση του Παρισιού να ρίξει φέτος το έλλειμμά της στο 3%, κάτι που θεωρείται αδύνατο. Σύμφωνα με την τελευταία πρόβλεψη της Κομισιόν η Γαλλία θα έχει το 2013 δημόσιο έλλειμμα της τάξης του 3,7% και δεν αποκλείεται «εάν προκύψει μεγαλύτερη ύφεση» να δοθεί παράταση ενός χρόνου στην κυβέρνηση Ολάντ για να συμμορφωθεί με τις υποδείξεις.
Παράταση έχει πάρει ήδη δυο φορές και η Ισπανία, αλλά τίποτε δεν αποκλείει να χρειαστεί και τρίτη. Χτες η κεντρική τράπεζα της χώρας ανακοίνωσε ότι και το πρώτο τρίμηνο του 2013 «η τάση συρρίκνωσης της οικονομίας συνεχίζεται». Όπερ σημαίνει η ύφεση βαθαίνει.
