Αν ακούσουμε όσα δηλώνει για τον Μπέπε Γκρίλο ο Ροζάριο Κροτσέτα (Δημοκρατικό Κόμμα), πρόεδρος της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης στη Σικελία, τότε "υπάρχουν δυνατότητες κυβερνητικής συνεργασίας", όπως έδειξε και η πρόσφατη εμπειρία του στην περιφέρειά του. (Ο υποψήφιος του Γκρίλο εκεί ήταν ο Τζιοβάνι Καντσελέρι και πήρε 18%). Τώρα, αν αυτό το σενάριο της περιφερειακής συνεργασίας μπορεί να δοκιμαστεί σε πανιταλικό επίπεδο μετά τα αποτελέσματα των πολιτικών εκλογών, θα το δούμε (;) στη συνέχεια.
Το Κίνημα των Πέντε Αστέρων δεν είναι ένα κόμμα, όπως άλλωστε φαίνεται και στον τίτλο του, αλλά ένα κίνημα - δίκτυο που αρθρώνεται σε όλη την Ιταλία, έχει συντονισμένα ψηφοδέλτια πολιτών που συγκροτούν τη "δομή" του και διοργανώνει συχνές συναντήσεις και δράσεις τοπικά και κατά περιοχές. "Βάση" συνεχούς επικοινωνίας, συντονισμού και προβληματισμού είναι το Διαδίκτυο, από το οποίο και με το οποίο ο Γκρίλο και ο στενός συνεργάτης του - συνιδρυτής Τζιανρομπέρτο Καζαλέτζιο ανέπτυξαν και αναπτύσσουν όλη τη δραστηριότητα "οριζοντίως" και πολλές φορές, παρά τα λεγόμενα, "καθέτως" (όπως οι αποπομπές διαφόρων που διαφώνησαν μαζί τους προεκλογικά).
Η διαδικτυακή δικτύωση και η λεγόμενη ψηφιακή "αγορά" μπορεί να κινητοποίησε αρκετές δυνάμεις το προηγούμενο διάστημα, όμως ο ίδιος ο Γκρίλο περιόδευσε σε πολλές περιοχές της χώρας με ένα τροχόσπιτο, κάνοντας το επονομαζόμενο "tsounami tour", κινητοποιώντας πολύ κόσμο και επιτυγχάνοντας πολύ μεγάλες προεκλογικές συγκεντρώσεις, όπως π.χ. στο Μιλάνο και τη Ρώμη. Οι 108 βουλευτές και οι 54 γερουσιαστές του κινήματος είναι τα πιο νέα πρόσωπα της πολιτικής σκηνής και έχουν μέσο όρο ηλικίας τα 37 χρόνια.
Μένει να δούμε αν στην κεντρική πολιτική οι κοινοβουλευτικές ομάδες του κινήματος θα είναι μια δύναμη ριζοσπαστικών αλλαγών και προτάσεων ή θα περιοριστούν στις εμφανίσεις με χάπενινγκ ή ακτιβίστικες πρωτοτυπίες.
