Τις προηγούμενες δύο εβδομάδες διεξαγόταν στην πόλη Σαρμ Ελ Σέιχ της Αιγύπτου η 27η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική κρίση, ή αλλιώς COP27, με τη συμμετοχή ηγετών από περίπου 190 χώρες, με στόχο την αντιμετώπιση της παγκόσμιας κλιματικής και περιβαλλοντικής κρίσης. Η διεξαγωγή της στην Αφρική έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς είναι μία ήπειρος που βαρύνεται δυσανάλογα από τις κλιματικές επιπτώσεις τόσο κοινωνικά όσο και οικονομικά. Με τη χθεσινή μέρα (18.11) να είναι επίσημα η τελευταία μέρα της COP27, ακολουθεί μια πρώτη εικόνα των συζητήσεων έως τώρα και ενώ ο πλανήτης μας έχει πάρει «φωτιά» και πλέον διακυβεύεται ο κρίσιμος στόχος των 1,5 βαθμών Κελσίου.
Στη σκιά της περσινής Διάσκεψης, που έκλεισε με αδύναμες αποφάσεις για δεσμεύσεις και φιλοδοξία σε κρίσιμους τομείς, η φετινή Διάσκεψη αποτελεί ένα κρίσιμο στοίχημα για συμφωνία των μερών για:
- Την ανάληψη άμεσης δράσης για την εφαρμογή πολιτικών μείωσης των εκπομπών αερίου του θερμοκηπίου ανά τομέα και την επίτευξη της ενεργειακής μετάβασης για να καλυφθούν τα κενά στις εκπομπές και στην ανθεκτικότητα και να τεθούν οι βάσεις για όλο και πιο φιλόδοξους στόχους για το 2035 καθώς και για το 2030, σύμφωνα με την επιστήμη.
- Την αναγνώριση του ρόλου των λύσεων που βασίζονται στη φύση και την ενίσχυση της προσαρμογής και της ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση μέσω εθνικών, περιφερειακών και τοπικών προγραμμάτων προσαρμογής.
- Την επίτευξη του στόχου συγκέντρωσης 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τις ανεπτυγμένες χώρες φέτος για τη χρηματοδότηση της αντιμετώπισης των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης και την υπέρβαση αυτού τα επόμενα χρόνια για να αντισταθμίσουμε τις ελλείψεις του παρελθόντος.
- Την επιτάχυνση των προσπαθειών για τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων και την άμεση εξάλειψη των επιδοτήσεων ορυκτών καυσίμων με βάση το Σύμφωνο της Γλασκώβης για το Κλίμα.
Κυριάρχησαν οι λομπίστες
Η φετινή COP πραγματοποιήθηκε στη σκιά της ενεργειακής κρίσης, με τους λομπίστες των ορυκτών καυσίμων να ξεπερνούν κατά πολύ σε αριθμό τις αντιπροσωπείες πολλών χωρών στην COP27 και να προωθούν την ατζέντα του ορυκτού αερίου έναντι της καθαρής ενέργειας και της κατάργησης των ορυκτών καυσίμων. Την πρώτη εβδομάδα είδαμε πολύ μικρή συμφωνία σε βασικά ζητήματα. Αντίθετα, παρατηρήθηκε μια τάση κατά την οποία σχεδόν όλα τα θέματα πολιτικοποιούνταν όλο και περισσότερο από τους διαπραγματευτές και προωθούνταν στους υπουργούς για τις επόμενες μέρες. Έτσι, τη δεύτερη εβδομάδα το προσχέδιο του κειμένου-συμφωνίας της COP27 που δημοσιεύτηκε φαίνεται να χρησιμοποιεί ορισμένα σημαντικά στοιχεία από το περσινό Σύμφωνο της Γλασκώβης ως βάση. Ενώ κάνει αρκετές αναφορές στις πρόσφατες επιστημονικές συστάσεις και στην επείγουσα ανάγκη να περιοριστεί η υπερθέρμανση του πλανήτη στους 1,5 βαθμούς Κελσίου, δεν περιέχει μια ισχυρότερη έκκληση για τη σταδιακή κατάργηση όλων των ορυκτών καυσίμων, όπως απαιτούν ιδίως πολλά μικρά νησιωτικά κράτη, οι λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες και η παγκόσμια κοινωνία των πολιτών. Οι ανεπτυγμένες χώρες αποφεύγουν τις ευθύνες τους έναντι των αναπτυσσόμενων, καθώς φαίνεται να αντιτίθενται στη δημιουργία πλαισίου προσαρμογής φοβούμενες τις πιθανές εκκλήσεις για αύξηση της χρηματοδότησης από τις αναπτυσσόμενες χώρες, ενώ και στο ζήτημα των αποζημιώσεων των κλιματικών επιπτώσεων οι ανεπτυγμένες χώρες κατά κύριο λόγο μεταθέτουν τις διαπραγματεύσεις για το επόμενο ή μεθεπόμενο έτος. Μέχρι στιγμής λοιπόν, και με τις μέχρι τώρα δημοσιευμένες πληροφορίες, η COP27 απέτυχε να υλοποιήσει τα ζητήματα που είχαν τεθεί ως προτεραιότητα για την επίτευξη ενός βιώσιμου και ασφαλούς μέλλοντος.
Είναι σημαντικό να αναλογιστούμε τις συνέπειες των παραπάνω και για την Ελλάδα, όπου ήδη αντιμετωπίζουμε σημαντικές πολυεπίπεδες προκλήσεις λόγω της θέσης μας στη Μεσόγειο. Την ίδια στιγμή, βλέπουμε μια επιμονή της χώρας μας στις εξορύξεις υδρογονανθράκων, παραβλέποντας ότι τα ορυκτά καύσιμα ευθύνονται για την κλιματική κρίση και είναι βέβαιο ότι θα επιφέρουν επιπλέον περιβαλλοντική επιβάρυνση και προβλήματα. Η κλιματική κρίση δεν είναι ακόμα ένα ζήτημα που χρειάζεται να προσθέσουμε στη μακρά λίστα όσων ήδη μας ταλαιπωρούν. Σχετίζεται με οτιδήποτε συναντάμε στη ζωή μας και είναι οι καθημερινές μας επιλογές, που είτε συμβάλλουν στην αντιμετώπισή της είτε την επιδεινώνουν περαιτέρω.
* Ο Αλέξανδρος Μουλόπουλος είναι υπεύθυνος του τομέα για το κλίμα και την ενέργεια, WWF Ελλάς
