Την ημέρα που ξεκινούσαν να καταφτάνουν στο Σαρμ αλ Σέιχ οι ηγέτες του πλανήτη για την COP27 ακτιβιστές των οργανώσεων Extinction Rebellion και Plastics Rebellion απέκλειαν τα κεντρικά γραφεία της της Coca-Cola στο Κόβεντ Γκάρντεν του Λονδίνου.
Κάποιοι από αυτούς συνελήφθησαν στη συνέχεια από τις αστυνομικές δυνάμεις, αλλά για τα νεαρά μέλη της οργάνωσης αυτό αποτελεί κάτι μάλλον συνηθισμένο. Οποιος έχει μιλήσει με μέλη της Extinction Rebellion έχει καταλάβει ότι πριν από κάθε τους δράση είναι έτοιμα για το ενδεχόμενο η νύχτα να τους βρει σε κάποιο κελί αστυνομικού τμήματος.
Ποιος ήταν όμως ο λόγος της παρέμβασης εναντίον μιας εταιρείας, η οποία είναι ίσως η πιο γνωστή παγκοσμίως και η οποία μάλιστα φέτος είναι και από τους επίσημους χορηγούς της διοργάνωσης στην Αίγυπτο.
Ακόμα μια πράξη ξεπλύματος
Οι δηλώσεις της ακτιβίστριας Κέιτι Μπάρελ εξηγούν το γιατί: «Το COP27 υποτίθεται ότι αφορά κλιματικές λύσεις. Όταν εμπλέκονται μεγάλοι ρυπαντές όπως η Coca-Cola, μας δείχνει ότι οι άνθρωποι στην εξουσία απλώς δεν παίρνουν στα σοβαρά την κλιματική κρίση. Ο χρόνος για εταιρικές δημόσιες σχέσεις έχει τελειώσει. Οι κυβερνήσεις μας θα πρέπει να λάβουν πραγματικά μέτρα για να αποτρέψουν την κλιματική κατάρρευση και εταιρείες όπως η Coca-Cola πρέπει να σταματήσουν το πράσινο ξέπλυμα».
Στο ίδιο μήκος κύματος και Μπέρναρντ Κέλλυ από την Plastics Rebellion: «Από πού να ξεκινήσω; Η πλαστική ρύπανση για την οποία ευθύνονται είναι μια μάστιγα σε όλο τον κόσμο. Μιλούν για ευθύνη και για την πραγματοποίηση αλλαγών στις συσκευασίες τους, αλλά αυτό δεν αντικατοπτρίζεται στην πραγματικότητα. Αυτή η πραγματικότητα πνίγει ποτάμια και παραλίες εδώ στο Ηνωμένο Βασίλειο και στο εξωτερικό. Είναι αστείο να δηλώνουν υποστηρικτές του COP27».
Και δεν είναι μόνο αυτή
Το παράδειγμα της Coca-Cola είναι χαρακτηριστικό της προσπάθειας, που έχουν καταβάλει τα τελευταία χρόνια πάρα πολλές εταιρίες ακόμα και πετρελαϊκές για να αποδείξουν ότι διαθέτουν «πράσινη συνείδηση».
Σύμφωνα με τη ΜΚΟ Breakfreefromplastic, η Coca-Cola είναι ο μεγαλύτερος ρυπαντής πλαστικών στον πλανήτη. Το 2021, ήταν υπεύθυνη για 5,18 εκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα και το 2020 για 3 εκατομμύρια μετρικούς τόνους πλαστικών μπουκαλιών με βάση το πετρέλαιο. Σύμφωνα με τον Guardian, αυτό ισοδυναμεί με 200.000 πλαστικά μπουκάλια ανά λεπτό.
Αυτό που ενοχλεί τους ακτιβιστές δεν είναι μόνο η προσπάθεια του αποκαλούμενου «greenwashing», αλλά και ο φόβος ότι με το ρόλο του χορηγού η εταιρεία μπορεί να επηρεάσει και τις ίδιες τις αποφάσεις της συνόδου. Μια άλλη οργάνωση η «Corporate Accountability» επέκρινε τον ίδιο τον ΟΗΕ για την έλλειψη στην ουσία ελέγχου των δράσεων και των προθέσεων των χορηγών.
Μεγάλες υποσχέσεις
Από τη μεριά της η Coca-Cola ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να μειώσει τις εκπομπές της CO2 κατά 25% έως το 2030 και μέχρι το 2050 να τις έχει μηδενίσει και να κάνει τις συσκευασίες της παγκοσμίως ανακυκλώσιμες έως το 2025.
Μια έκθεση προόδου από το «Ίδρυμα Ellen MacArthur», μια ΜΚΟ που εργάζεται για την κυκλική οικονομία, εκτιμά ότι ο στόχος αυτός «σχεδόν σίγουρα» δεν θα επιτευχθεί. Και η πραγματικότητα λέει ότι το 2021 η εταιρεία χρησιμοποίησε κατά 3% περισσότερα πλαστικά σε σχέση με το 2019. Ακόμα πιο συγκλονιστικό για τις προθέσεις της εταιρείας είναι αυτό που σημείωνε η έκθεση Breakfreefromplastic 2021. Η Coca-Cola δαπάνησε το 2019 4,24 δισεκατομμύρια δολάρια για μάρκετινγκ και διαφήμιση, ενώ μόνο 11 εκατομμύρια δολάρια διατέθηκαν για την προστασία του περιβάλλοντος. Αυτά τα στοιχεία από μόνα τους θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως «ο ορισμός του πράσινου ξεπλύματος».
Τι γίνεται όμως με τα εκατομμύρια τόνους πλαστικών που βρίσκονται αυτή τη στιγμή ως σκουπίδια σε στεριά και θάλασσα; Περιβαλλοντικές οργανώσεις αναρωτιούνται πόσο σοβαρές είναι οι «δεσμεύσεις» της. Για παράδειγμα, στο πλαίσιο της δράσης «Cleanupkenya» του 2021 αποδείχτηκε ότι η Coca-Cola είναι ο κορυφαίος παραγωγός πλαστικών φιαλών στην Κένυα. Το 41,57 τοις εκατό όλων των φιαλών PET που συλλέχθηκαν προέρχονταν από την εταιρεία.
Όταν η ανακύκλωση κοστίζει
Ανάλογα στοιχεία υπάρχουν και από μια σειρά άλλες χώρες. Στις ΗΠΑ για παράδειγμα όπως αναφέρει η Greenpeace μόλις το 5% των εκατομμυρίων τόνων πλαστικού ανακυκλώνεται και αυτό έχει να κάνει με το γεγονός ότι η χρήση ανακυκλωμένου υλικού κοστίζει περισσότερο από την χρήση πρωτογενώς παραγόμενου. Διαβάζοντας κανείς τέτοιου είδους πληροφορίες ίσως να μπορεί να κατανοήσει γιατί υπάρχουν σε ολόκληρο τον κόσμο νέοι ακτιβιστές, που θεωρούν ότι μόνο «επιθετικές δράσεις» και όχι εκκλήσεις ή έστω φραστικές οχλήσεις μπορεί να ταρακουνήσουν αυτόν τον παγκόσμιο οικονομικό κολοσσό.
