Η απόφαση του Ντράγκι να υποβάλλει την παραίτησή του από την ηγεσία της κυβέρνησης, μετά την απόφαση του κόμματος των Πέντε Αστέρων να μην τον στηρίξει παρότι συμμετέχει στον κυβερνητικό συνασπισμό, προκάλεσε σοκ την Πέμπτη. Οι επενδυτές έδειξαν άμεσα ότι δεν τους αρέσουν οι εκπλήξεις. Την Πέμπτη, η απόδοση του ιταλικού 10ετούς ομολόγου έκανε άλμα πάνω από το 3,5%.
Ο πρόεδρος Ματαρέλα αρνήθηκε να την κάνει δεκτή, μετατρέποντας σε πολιτικό θρίλερ τις πολιτικές διεργασίες που είναι αυτή την στιγμή σε εξέλιξη στη γειτονική χώρα. Ο Ντράγκι αναμένεται να μιλήσει στη Βουλή την επόμενη Τετάρτη και εκεί θα φανεί μεταξύ άλλων αν το Κίνημα των 5 Αστέρων επαναβεβαιώσει την στήριξή του. Σήμερα, μετά την απόρριψη της παραίτησης, το ιταλικό 10ετές υποχώρησε ξανά κοντά στο 3,3%.
Αλλά η ανησυχία δεν έχει υποχωρήσει. Όπως σχολιάζει το Reuters, ακόμη και αν επιζήσει από την πολιτική κρίση αυτών των ημερών, ελάχιστοι περιμένουν ότι θα μπορέσει να αλλάξει σημαντικά την κατάσταση μέχρι τις εκλογές, που θα γίνουν το αργότερο την επόμενη άνοιξη, αν αποφευχθεί πρόωρη προσφυγή στις κάλπες.
Η Ιταλία είναι τόσο μεγάλη που μπορεί να γκρεμίσει τουλάχιστον την περιφέρεια της Ευρωζώνης, με τα 2,5 τρισ. ευρώ δημόσιου χρέους της, που είναι υπερβολικά πολλά για μία «διάσωση». Και δεν αρκεί πια το παλιό «θα κάνουμε ό,τι χρειαστεί» που είχε πει ο Ντράγκι ως πρόεδρος της ΕΚΤ το 2012, για την ακόλουθη επαναγορά ομολόγων των υπερχρεωμένων χωρών. Όπως σχολιάζουν αναλυτές, «το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι επί δύο δεκαετίες η Ιταλία υποαποδίδει στην ανάπτυξη ... το δημοσιονομικό πρόβλημα δεν είναι η αιτία, αλλά το αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης».
Η κρίση θέριεψε την ακροδεξιά και τον ευρωσκεπτικισμό
Τον 21ο αιώνα, η Ιταλία έχει επιτύχει το τότε αδιανόητο. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της είναι μικρότερο από ότι 20 χρόνια πριν, μειωμένο περισσότερο και από αυτό της Ελλάδας. Έτσι, ενώ την περίοδο της εισαγωγής του ευρώ ήταν συγκρίσιμο με αυτά της Γερμανίας και της Ιταλίας, σήμερα είναι αυτό με τις μεγαλύτερες απώλειες στην Ευρωζώνη. Η δυσφορία των πολιτών είναι μεγάλη και η ακροδεξιά δείχνει να περιμένει στη γωνία.
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι αν γίνονταν σήμερα εκλογές, οι ακροδεξιοί «Ιταλοί Αδερφοί» θα έπαιρναν 22,9% και η εθνικιστική Λέγκα του Βορρά 14,2%. Τα ποσοστά σοκάρουν. Στον αντίποδα, το Δημοκρατικό Κόμμα φαίνεται να συγκεντρώνει 22,3%, ενώ το Κίνημα των 5 Αστέρων 10,2% και το Forza Italia του Μπερλουσκόνι 7,2%. Η Αριστερά μαζί με τους Πράσινους υπολογίζονται μόλις στο 4%. Αυτός είναι πιθανώς ένας από τους λόγους που ο Ματαρέλα δεν έκανε δεκτή την παραίτηση Ντράγκι.
Συνεχίζει να ασφυκτιά λόγω της υπερχρέωσης
Το δημόσιο χρέος της Ιταλίας είναι το δεύτερο μεγαλύτερο σε χώρα της Ευρωζώνης, καθώς φτάνει το 150,8% του ΑΕΠ της (πρώτη είναι πάντα η Ελλάδα με 193,3%) και την κρατάει εδώ και πάνω από δέκα χρόνια στο προσκήνιο της κρίσης χρέους. Ο Ντράγκι, ως πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας από το 2011 ως το 2019, ηγήθηκε της προσπάθειας να διασωθεί μεταξύ άλλων και η Ιταλία από τη χρεοκοπία.
Πέρυσι το φθινόπωρο, όταν μεσούσης της πανδημίας ανέλαβε την πρωθυπουργία στην Ιταλία, οι περισσότεροι είδαν «τον κατάλληλο άνθρωπο στην κατάλληλη θέση». Όπως γράφει σήμερα το Reuters, αυτή τη φορά αντιμετωπίζει ένα ακόμη πιο δύσκολο γρίφο. Οι επενδυτές αμφισβητούν σαφώς την δυνατότητα των πλέον χρεωμένων χωρών να αναχρηματοδοτήσουν το χρέος τους. Η πανδημία και η ενεργειακή κρίση έχουν φρενάρει την ανάπτυξη και τροφοδοτούν την ακρίβεια. Η βέβαιη προοπτική αύξησης επιτοκίων από την ΕΚΤ κάνει ακόμη δυσκολότερα τα πράγματα για τα δημοσιονομικά των χωρών της Ευρωζώνης.
Η Ιταλία ωστόσο πάσχει από δομικά προβλήματα που εμποδίζουν την επιστροφή της οικονομικής δραστηριότητας σε υγιή επίπεδα. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και οι δυτικές κυρώσεις κατά της Μόσχας, έθεσαν υπό αμφισβήτηση πάνω από το 25% του αναγκαίου φυσικού αερίου για την βιομηχανία και τα νοικοκυριά της χώρας.
