«Η ενεργειακή αγορά δεν θα ηρεμήσει. Οι ΗΠΑ δεν θα επιτρέψουν στην Ουκρανία μια συνθηκολόγηση και η ανωμαλία στην ενεργειακή αγορά θα συνεχιστεί. Η αγορά αερίου δεν θα βρει την κανονικότητα που έλεγε ο Κυριάκος Μητσοτάκης και δεν θα αποκτήσει κανονικές ροές και λογικές τιμές. Προσοχή, δεν λέω χαμηλές τιμές. Δεν νομίζω ότι θα ξαναδούμε σύντομα το πετρέλαιο στα 70 δολάρια το βαρέλι» τόνισε στην ΑΥΓΗ της Κυριακής ο Σωτήρης Ρούσσος, καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου.
H Ρωσία και η Κίνα καταβάλλουν προσπάθειες αποδολαριοποίησης των ενεργειακών αγορών…
Αυτό δεν πρόκειται να γίνει, γιατί το δολάριο είναι πανίσχυρο στην ενεργειακή αγορά. Το 80% του πετρελαίου που παράγεται θα συνεχίσει να διακινείται σε δολάρια. Η Ρωσία είναι πολύ μεγάλη για την ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά, αλλά μικρή παγκοσμίως για να κάνει κάτι τέτοιο. Το Κατάρ, που είναι ο βασικός προμηθευτής φυσικού αερίου της ανατολικής Ασίας και της Κίνας, θα συνεχίσει να ζητά δολάρια.
Η Σαουδική Αραβία, που είναι η μεγαλύτερη πετρελαιοπαραγωγός χώρα στον κόσμο, και τα Αραβικά Εμιράτα, που είναι η πέμπτη μεγαλύτερη, αμφότερες πολύ φιλικές προς τις ΗΠΑ, δεν δέχονται να εγκαταλείψουν τη συμφωνία με τους Ρώσους και να αυξήσουν την παραγωγή τους, την αποκαλούμενη OPEC Plus, που προβλέπει ότι δεν θα γίνονται διακυμάνσεις στην παραγωγή χωρίς διαβουλεύσεις ανάμεσα στις πετρελαιοπαραγωγές χώρες, δηλαδή χωρίς μονομερείς κινήσεις.
Το σημαντικό είναι ότι ο λόγος δεν είναι μόνο οικονομικός -παρ’ όλο που είναι πολύ σημαντικό το καρτέλ να αντέχει στις πιέσεις- αλλά και πολιτικός. Κυρίως οι Σαουδάραβες δεν θεωρούν τους Αμερικανούς ως φερέγγυους προστάτες. Πιστεύουν ότι αν η δυναστεία αντιμετωπίσει προβλήματα, δεν θα τη στηρίξουν οι Αμερικανοί και ότι θα αναζητήσουν εναλλακτικό φορέα μέσα στη Σαουδική Αραβία. Επίσης, θεωρούν πως οι ΗΠΑ δεν τους προστατεύουν αρκετά από το Ιράν, ενώ την ίδια στιγμή ο διάδοχος του θρόνου Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν βρίσκεται σε αντιπαράθεση με τους Δημοκρατικούς και τον Μπάιντεν με αφορμή τη δολοφονία του δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι στην Κωνσταντινούπολη. Οι Σαουδάραβες δεν έχουν κανέναν λόγο να διαλύσουν, γιατί το θέλουν οι ΗΠΑ, μια συμφωνία που τους εγγυάται μια σταθερότητα στην αγορά.
Πώς βλέπετε να διαμορφώνεται η κατάσταση στην αγορά φυσικού αερίου;
Στην αγορά φυσικού αερίου ζούμε την εποχή του παραλόγου. Αυτή τη στιγμή οι ΗΠΑ έχουν κλείσει τους δύο μεγαλύτερους κρουνούς που έχει η ανθρωπότητα προς την Ευρώπη. Πρώτα έκλεισαν το Ιράν, που είναι η δεύτερη σε παραγωγή χώρα φυσικού αερίου στον κόσμο, και τώρα κλείνουν τη μεγαλύτερη, που είναι η Ρωσία. Η Ευρώπη θα μπορούσε να απεξαρτηθεί από το ρωσικό αέριο αν είχε καταλήξει σε μια συμφωνία με το Ιράν και είχε περάσει κάποιους αγωγούς προφανώς από την Τουρκία. Είναι τρελό να το σκεφτεί κανείς, αλλά οι ΗΠΑ μας έχουν ξεκόψει από τους δύο μεγαλύτερους παραγωγούς αερίου στον κόσμο. Η Ευρώπη, όσο και να σχημάτιζαν καρτέλ η Ρωσία με το Ιράν, θα είχε φθηνότερο αέριο. Τώρα θα πρέπει να εισάγει σε εξωφρενικές τιμές σχιστολιθικό αέριο και LNG.
Πώς διαμορφώνεται η επόμενη μέρα στην ενεργειακή αγορά;
Είδαμε τη συνάντηση του Ισραήλ, του Μπαχρέιν, των Εμιράτων, του Μαρόκου, της Αιγύπτου στο Ισραήλ. Προσπαθούν να βρουν τρόπους συμμαχίας μεταξύ τους για να αντιμετωπίσουν το Ιράν ή άλλους κινδύνους γιατί φοβούνται ότι οι Αμερικανοί δεν θα έρθουν αρωγοί στον βαθμό που περίμεναν. Ο τρόπος που αντιμετωπίζουν οι ΗΠΑ την Ουκρανία δεν είναι πιστικός για τους Σαουδάραβες ή ακόμη και τους Ισραηλινούς. «Το εσείς πολεμάτε και εμείς θα σας δίνουμε χρήματα ενώ καταστρέφεται η χώρα σας» είναι κάτι που δεν θα ήθελαν να πάθουν. Αν το Ιράν εισβάλει στη Σαουδική Αραβία, οι ΗΠΑ τι θα πουν, θα του κάνουν νέες κυρώσεις; Αφού τις έχουν εξαντλήσει. Η Σαουδική Αραβία είδε πρόσφατα επιθέσεις σε εγκαταστάσεις της με drones και οι Αμερικανοί δεν έκαναν τίποτα. Ο τρόπος που βοηθάει η Δύση την Ουκρανία δεν πείθει πολλούς συμμάχους της Δύσης.
