Καταιγιστικές είναι οι διπλωματικές εξελίξεις στο μέτωπο της Ουκρανίας, την ώρα που οι εκτιμήσεις για το εάν η Ρωσία θα επιχειρήσει ή όχι εισβολή στο ουκρανικό έδαφος διίστανται. Η αμερικανική πλευρά, η Βρετανία κι ένα μέρος των ανατολικών χωρών της Ευρώπης θεωρούν περίπου θέμα ημερών τη ρωσική εισβολή, είτε ευθέως είτε με τη μορφή προβοκάτσιας, ενώ αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, εκτιμούν ότι αυτό δεν πρόκειται να συμβεί. Τόσο οι μεν όσο και οι δε, πάντως, ποντάρουν στη διπλωματία εν γνώσει τους ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν επί της ουσίας μιλάει μόνο με τους Αμερικανούς, όσο φιλότιμες προσπάθειες κι αν κάνουν ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν -και ως προεδρεύων της Ε.Ε.- ή ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν. Στη διπλωματία ποντάρει και η Ελλάδα, ο πιστός και δεδομένος σύμμαχος των Αμερικανών και των Γάλλων, όπως επιμένει να δηλώνει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Ποντάρει, όμως, στη διπλωματία των άλλων, των μεγάλων.
Ο υπουργός Εξωτερικών προσπάθησε σκληρά -και το πέτυχε- να πάει στη Μαριούπολη για να εκφράσει τη στήριξη της μητέρας πατρίδας στην ελληνική ομογένεια της Ουκρανίας, χωρίς να αναγκαστεί να περάσει από το Κίεβο και να επιδείξει ανοιχτά τη στήριξη στην κυβέρνηση της Ουκρανίας. Βέβαια, ο Νίκος Δένδιας, φρόντισε να πει τηλεφωνικά όλα τα σωστά λόγια στον Ουκρανό ομόλογό του Ντμίτρο Κουλέμπα. Πρώτον, ότι η Ελλάδα τάσσεται “υπέρ της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας όλων των κρατών, σύμφωνα με τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου και του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών”. Και, δεύτερον, ότι η χώρα μας ελπίζει πως “η ένταση που υπάρχει αυτή τη στιγμή δεν θα συνεχιστεί, ότι τα πράγματα θα επανέλθουν στην ηρεμία και την αποκλιμάκωση”. Το... δώρο του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών στην κυβέρνηση του Κιέβου ήταν να μην αποσύρει το προσωπικό της ελληνικής πρεσβείας από την ουκρανική πρωτεύουσα, στέλνοντας έτσι το μήνυμα ότι αισιοδοξεί πως θα αποφευχθεί ο πόλεμος.
Οι πιέσεις των πρεσβειών
Την ώρα που ο Δένδιας κρατά χαμηλούς τους τόνους για το ουκρανικό, προσπαθώντας και να μην χαλάσει την καρδιά του Ρώσου ομολόγου του Σεργκέι Λαβρόφ, κορυφαίοι Δυτικοί διπλωμάτες στην Αθήνα προσπαθούν να πείσουν την ελληνική κοινή γνώμη -για την ώρα ανεπιτυχώς- ότι η Δύση ενωμένη πρέπει να υψώσει το ανάστημά της απέναντι στον αυταρχικό Πρόεδρο Πούτιν, ο οποίος επιβουλεύεται την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας. Βασικό τους επιχείρημα είναι ότι η Ευρώπη και το ΝΑΤΟ θα πρέπει να υπερασπίζονται τις... αξίες τους - και εκτιμούν ότι διά της απειλής των κυρώσεων θα υποχρεώσουν τη Ρωσία να σταματήσει να απειλεί την Ουκρανία. Το ίδιο επιχείρημα έχει χρησιμοποιήσει κατά καιρούς και η ελληνική κυβέρνηση για το casus belli της Τουρκίας, χωρίς μεγάλη επιτυχία, καθώς η στάση των ίδιων διπλωματών έναντι του αυταρχικού Προέδρου Ερντογάν είναι πιο διαλλακτική. Κυρίως διότι δεν θεωρούν πραγματική την τουρκική απειλή, σε αντίθεση με τη ρωσική.
Ο Πάιατ και οι Ρώσοι
Η μοναδική μεγάλη δυτική πρεσβεία στην Αθήνα που αποφεύγει σ’ αυτή τη φάση να ανακατευτεί είναι η γερμανική, μια που η γερμανική κυβέρνηση ζορίζεται να πάρει θέση. Κι ο πιο δραστήριος απ’ όλους είναι ο απερχόμενος Αμερικανός πρέσβης, ο οποίος μάλιστα ενημερώθηκε διά ζώσης από τον Δένδια για το ταξίδι του στη Μαριούπολη. Ο Τζέφρι Πάιατ έσπευσε και να αρθρογραφήσει (στα Νέα), υπογραμμίζοντας ότι “οι ΗΠΑ και η Ελλάδα δεσμεύονται να στηρίξουν την ουκρανική κυριαρχία και ακεραιότητα. Σε συνεργασία με συμμάχους και εταίρους στο ΝΑΤΟ θα βοηθήσουμε την Ουκρανία στην προσπάθειά της να αμυνθεί απέναντι σε νέα ρωσική επιθετικότητα”. Φρόντισε, μάλιστα, να πει ότι “οι φίλοι μας στην Ελλάδα είναι πολύ σημαντικοί” στην προσπάθεια να χτιστεί μια διεθνής συμμαχία εκείνων των εταίρων που βλέπουν την απειλή της ρωσικής αρκούδας με καθαρά μάτια.
Το άρθρο του λαλίστατου Πάιατ πυροδότησε την αντίδραση της ρωσικής πρεσβείας στην Αθήνα: “Κάποιοι θέλουν να εμπλέξουν την Ελλάδα σε περιπέτειες, που εξυπηρετούν τα σχέδιά τους για τον περιορισμό της Ρωσίας μέσω της δημιουργίας κρίσεων στα ρωσικά σύνορα”, ήταν η ανάρτηση που έκανε στο Τουίτερ. Να σημειωθεί ότι η ρωσική πλευρά φροντίζει κατά καιρούς να εκφράζει τη δυσαρέσκειά της έναντι της ελληνικής κυβέρνησης για την εκχώρηση του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης στις ΗΠΑ.
Βέβαια, για την ώρα, οι Αμερικανοί δεν έχουν χρησιμοποιήσει σ’ αυτή την κρίση την Αλεξανδρούπολη - τους 1.000 στρατιώτες που έστειλαν στη Ρουμανία, τους μετέφεραν από τη μόνιμη βάση τους στη Γερμανία. Επιπλέον, εάν η κρίση κλιμακωθεί, η απάντηση δεν θα είναι μια πολεμική σύγκρουση ΝΑΤΟ - Ρωσίας για την προστασία της Ουκρανίας, αλλά η επιβολή “επώδυνων” κυρώσεων στη Μόσχα, όπως τονίζουν όλοι. Αυτές τις κυρώσεις θα ήθελε πολύ να τις αποφύγει η ελληνική κυβέρνηση, καθώς θα είναι επώδυνες για την ελληνική οικονομία, ωστόσο, εάν οι μεγάλοι τις αποφασίσουν, θα υποταχθεί.
Και θα προσπαθήσει να το κάνει επιδεικτικά ανόρεχτα. Όπως ανόρεχτα ασχολείται όλο αυτό το διάστημα με την ουκρανική κρίση και μόνο όσο είναι απολύτως απαραίτητο. Ούτε μια ανακοίνωση για το κλείσιμο της Deutsche Welle στη Ρωσία δεν έβγαλε με τη συνηθισμένη επικοινωνιακή της ταχύτητα - τουλάχιστον μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές.
