Ο Αντόνιο Κόστα οδήγησε με την απόλυτη πλειοψηφία σε μια μεγάλη κρίση την Αριστερά και την Κεντροδεξιά, από στα σπλάχνα της οποίας αναδεικνύεται το ακροδεξιό Chega, που ανέλαβε αυτόβουλα χρέη αξιωματικής αντιπολίτευσης εκμεταλλευόμενο το σοκ των δύο παραδοσιακών δεξιών κομμάτων.
Ο Κόστα έκανε προεκλογική εκστρατεία δίνοντας, λίγες ημέρες πριν ανοίξουν οι κάλπες, τη μεγαλύτερη αύξηση του κατώτατου μισθού στην ιστορία της χώρας και υποσχέθηκε σχεδόν τα πάντα, και κυρίως τους πλούσιος πόρους των 16 δισ. του ταμείου ανάκαμψης, για να λεηλατήσει στην κυριολεξία τις ψήφους των κομμάτων της Αριστεράς.
Το Μπλόκο πλήρωσε όσο κανένα άλλο κόμμα την απόλυτη πλειοψηφία του Κόστα, όπως είχε γίνει και το 2011, όταν έχασε σχεδόν 300.000 ψήφους μπροστά στην τότε επέλαση του Ζοζέ Σώκρατες, λίγο πριν ασπαστεί τη διαφθορά και τη μνημονιακή πολιτική. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η άνοδο του Κόστα κατά 5,34% οφείλεται στην κατάρρευση του Μπλόκου κατά 5,06% και του Πορτογαλικού Κ.Κ. και των Πράσινων, που έχασαν 1,94%, με τους Πράσινους να μένουν εκτός Βουλής και το Πορτογαλικό Κ.Κ. να υποχωρεί στα χαμηλότερα ποσοστά της ιστορίας του. Ο Κόστα, με τον πραγματισμό των πολιτικών και κοινωνικών επιτυχιών του, που οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στη στήριξη της Αριστεράς στη Βουλή, και τις υποσχέσεις για νέες γενναίες αυξήσεις του κατώτατου μισθού, λεηλάτησε την ψήφο της Αριστεράς μιλώντας ξεκάθαρα σαν αριστερός παρά σαν κεντρώος. Έτσι και αλλιώς το Σοσιαλιστικό Κόμμα θεωρείται, όπως και στις περισσότερες χώρες, ως αριστερό κόμμα.
Τα ιστορικά κόμματα της Κεντροδεξιάς, το PDS και το CDS, αποτελούν τους άλλους δύο χαμένους των εκλογών, που είδαν τις ψήφους τους να παγώνουν, όπως το PDS, ή να λεηλατούνται, όπως του CDS, από το ακροδεξιό Chega και την υπερ-νεοφιλελεύθερη Φιλελεύθερη Πρωτοβουλία (IL), καταγράφοντας τη ριζοσπαστικοποίηση του κεντρώου χώρου προς περισσότερο ακραίες, φασιστοειδείς και νεοφιλελεύθερες επιλογές.
Η αύξηση της συμμετοχής κατά 9%, παρά την καραντίνα σε περίπου 750.000 άτομα και την καταγραφή περισσότερων από 45.000 κρουσμάτων την Κυριακή, με την αποχή να επιστρέφει στο 42%, από το 51,4% του 2019, έδειξε επίσης ότι οι ψηφοφόροι που επέστρεψαν μαζικά στις κάλπες ή ψήφισαν για πρώτη φορά επέλεξαν ξεκάθαρα μια ακροδεξιά ή υπερ-νεοφιλελεύθερη επιλογή, με συνολική άνοδο 9,55% και για τα δύο κόμματα, ή τον «αριστερό» Κόστα, που μπορεί να δώσει κυβερνώντας αυτά που το Μπλόκο, το Πορτογαλικό Κ.Κ. και οι Πράσινοι δεν θα μπορούσαν να δώσουν από την αντιπολίτευση.
Αυτό ήταν το ισχυρό προεκλογικό μήνυμα του Κόστα, όπως έδειξε και με το τελευταίο διάταγμα της κυβέρνησής του και το πρωτοχρονιάτικο μήνυμά του, που αφορούσαν την ιστορική αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 40 ευρώ, στα 705 από τα 665 ευρώ, για 880.000 εργαζόμενους από την 1η Ιανουαρίου του 2022, τη δέσμευση για περαιτέρω αύξησή του κατά 6,5%, στα 750 ευρώ το 2023 και στα 900 ευρώ έως το 2026, σχεδόν κατά 50 ευρώ τον μήνα ετησίως ή κατά 2.340 ευρώ το έτος στο τέλος της τετραετίας, μετά από μια επίσης ιστορική αύξηση κατά 40% της αύξησης του κατώτατου μισθού από την ανάληψη της εξουσίας του, πριν από έξι χρόνια, τον Οκτώβριο του 2015. Το ΑΕΠ της χώρας εκτινάχθηκε στο ρεκόρ του 4,9% το 2021, μετά από ύφεση 8,4% το 2020, τη μεγαλύτερη από την Επανάσταση των Γαρυφάλλων του 1974.
Η άρνησή του Κόστα να προχωρήσει στη μεταρρύθμιση των εργασιακών, σε ουσιαστικές προσλήψεις και στήριξη της δημόσιας Υγείας, οι μεγάλες διευκολύνσεις που προσέφερε απλόχερα στις τράπεζες και τις μεγάλες επιχειρήσεις, πέρασαν σε δεύτερη μοίρα για τους προοδευτικούς και αριστερούς ψηφοφόρους. Ακολουθώντας μια καθαρά λαϊκιστική πολιτική προεκλογικών υποσχέσεων ο Κόστα αναφέρθηκε στην υιοθέτηση της τετραήμερης εβδομάδας εργασίας, αφοπλίζοντας ένα μεγάλο κομμάτι από τον προεκλογικό λόγο της Αριστεράς, με αποτέλεσμα να εμφανίζεται σε πολλά σημεία «αριστερότερος» και από την Καταρίνα Μαρτίνς του Μπλόκου ή τον Ζερόνιμο Ντε Σόουσα του Πορτογαλικού Κ.Κ. χρησιμοποιώντας έναν λαϊκισμό που δεν μπορεί να υιοθετήσει η ιδεολογία και η πρακτική της Αριστεράς.
Κόστα: Πλειοψηφία διαλόγου
«Η απόλυτη πλειοψηφία δεν είναι η απόλυτη εξουσία, δεν σημαίνει ότι η κυβέρνηση κυβερνά μόνη της, κυβερνά με και για όλους τους Πορτογάλους. Αυτή ήταν η νίκη της ταπεινότητας, της εμπιστοσύνης και της σταθερότητας. Ο κόσμος ψήφισε και το Σοσιαλιστικό Κόμμα κέρδισε. Οι Πορτογάλοι επιβεβαίωσαν σήμερα αυτό που είχαν πει πριν από δύο χρόνια, θέλουν κυβέρνηση του Σοσιαλιστικού Κόμματος για τα επόμενα τέσσερα χρόνια. Ο Πορτογάλος έδειξε κόκκινη κάρτα σε οποιαδήποτε πολιτική κρίση» τόνισε ο Αντόνιο Κόστα μετά τη διασφάλιση της απόλυτης πλειοψηφίας στη Βουλή, εκτιμώντας ότι «αποτελεί μια πλειοψηφία διαλόγου».
