Όλοι περίμεναν ότι η πολυαναμενόμενη διάσκεψη COP26 για την κλιματική αλλαγή στη Γλασκώβη θα άνοιγε με ομοβροντία δραματικών εκκλήσεων για τη σωτηρία του πλανήτη. Όχι όμως τόσο δραματικών όσο το μήνυμα του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, που εμφανίστηκε χθες αποφασισμένος να ρίξει όλο του το βάρος στην επιτυχία της συνόδου.
«Ο εθισμός μας στα ορυκτά καύσιμα ωθεί την ανθρωπότητα στο χείλος του γκρεμού. Αντιμετωπίζουμε μια δύσκολη επιλογή: είτε θα το σταματήσουμε είτε θα μας σταματήσει» τόνισε ο Γκουτέρες.
«Ήρθε η ώρα να πούμε 'αρκετά'. Πρέπει να σταματήσουμε να 'σκοτώνουμε' τον εαυτό μας με τον άνθρακα. Να σταματήσουμε να αντιμετωπίζουμε τη φύση σαν τουαλέτα. Αρκετά με τις καύσεις, τις γεωτρήσεις και τις εξορύξεις. Σκάβουμε τους τάφους μας με αυτόν τον τρόπο» συνέχισε ο επικεφαλής του διεθνούς οργανισμού.
Σε αυτό το πλαίσιο, καταδίκασε τις ανέξοδες υποσχέσεις και δεσμεύσεις που μοναδικό στόχο έχουν να καλλιεργήσουν κλίμα εφησυχασμού, παρατείνοντας έτσι την αδράνεια. «Μπορεί να δώσουν την εντύπωση ότι βρισκόμαστε σε καλό δρόμο για να αλλάξουμε τα πράγματα. Είναι μια ψευδαίσθηση” υπογράμμισε. Και επικαλέστηκε πρόσφατη έκθεση του ΟΗΕ, σύμφωνα με την οποία οι τρέχουσες δεσμεύσεις για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου οδηγούν μαθηματικά τον πλανήτη σε μέση άνοδο της θερμοκρασίας κατά 2,7 βαθμούς C αυτόν τον αιώνα.
«Ακόμη και στο καλύτερο σενάριο, οι θερμοκρασίες θα ανέβουν πολύ πάνω από τους 2 βαθμούς C... Εξακολουθούμε να οδεύουμε προς την κλιματική καταστροφή» τόνισε. «Οι νέοι το ξέρουν. Κάθε χώρα το βλέπει. Τα μικρά αναπτυσσόμενα κράτη -και άλλα ευάλωτα- το ζουν ήδη. Γι’ αυτούς η αποτυχία δεν είναι επιλογή. Η αποτυχία είναι θανατική ποινή».
Το μέτρο επιτυχίας της COP26 δεν μπορεί να είναι τίποτε λιγότερο από τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη στους 1,5 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, έθεσε τον στόχο ο Γκουτέρες, ζητώντας αποφασιστική δράση για τη μείωση των παγκόσμιων εκπομπών ρύπων κατά 45% έως το 2030.
Ανάλογα δραματικούς τόνους επιστράτευσε και ο οικοδεσπότης της συνόδου, ο Βρετανός πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον, αποφεύγοντας πάντως από την πλευρά του να θέσει συγκεκριμένους στόχους. “Βρισκόμαστε ένα λεπτό πριν τα μεσάνυχτα» ήταν η δική του προειδοποίηση.
Παρατήρησε εύστοχα ότι ο μέσος όρος ηλικίας των ατόμων που καλούνται να αποφασίσουν σήμερα για το μέλλον του πλανήτη είναι πάνω από 60 χρόνων, για να επισημάνει ότι η νέα γενιά θα είναι “ο αυστηρότερος κριτής” της συνόδου. “Θα μας κρίνουν με πίκρα και αντιπάθεια που θα ξεπερνά εκείνη των περιβαλλοντικών ακτιβιστών. Και θα έχουν δίκιο” σημείωσε. Ζήτησε συνεπώς από τους συμμετέχοντες στη διάσκεψη να προχωρήσουν σε δραστικές μειώσεις της καύσης άνθρακα και ανακοίνωσε ότι η χώρα του θα δαπανήσει ένα επιπλέον δισεκατομμύριο λίρες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, ανεβάζοντας έτσι σε συνολικά 12,6 δισεκατομμύρια λίρες το ποσό που θα διαθέσει η Βρετανία έως το 2025.
Τα χρηματικά ποσά που θα συγκεντρωθούν αποτελούν άλλωστε το πιο απτό μέτρο επιτυχίας της COP26. Πρόκειται για τα χρήματα που τα πλουσιότερα κράτη, οι βασικότεροι υπεύθυνοι για την υπερθέρμανση του πλανήτη, θα προσφέρουν στις αναπτυσσόμενες χώρες προκειμένου εκείνες να μειώσουν τις δικές τους εκπομπές.
Τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα είναι απογοητευτικά. Λίγες μέρες πριν την έναρξη της διεθνούς διάσκεψης, οι ανεπτυγμένες χώρες παραδέχτηκαν ότι δεν κατάφεραν να πετύχουν τη δέσμευση που ανέλαβαν το 2009 για να παράσχουν 100 δισεκατομμύρια δολάρια τον χρόνο σε χρηματοδότηση έως το 2020. Η νέα προθεσμία που τέθηκε είναι το 2023.
Οι δραματικές προειδοποιήσεις έχουν επομένως ως στόχο να δείξουν ότι δεν υπάρχουν περιθώρια για άλλες αναβολές και καθυστερήσεις. Ο λογαριασμός εξάλλου διαρκώς μεγαλώνει. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, οι λεγόμενες “ευάλωτες χώρες” θα χρειαστούν τώρα έως και 300 δισεκατομμύρια δολάρια κάθε χρόνο μέσα στη δεκαετία μόνο για να “προσαρμοστούν” στην κλιματική αλλαγή.
