Το Σοσιαλιστικό Κόμμα του Αντόνιο Κόστα, το Μπλόκο της Αριστεράς της Καταρίνα Μαρτίνς και το Πορτογαλικό Κ.Κ. του Τζερόνιμο Ντε Σόουζα επανέφεραν τον εφιάλτη της διάσπασης και του κατακερματισμού των προοδευτικών και δημοκρατικών δυνάμεων, ακόμη και όταν έχουν καταφέρει να πραγματοποιήσουν μαζί μικρά και μεγάλα θαύματα.
Αντιπαράθεση από την επομένη των εκλογών
Ο Κόστα, η Μαρτίνς και ο Ντε Σόουζα δεν είναι άμοιροι ευθυνών, αλλά αυτές βαραίνουν σχεδόν πάντα περισσότερο όποιον έχει τα ηνία της κυβέρνησης και της εξουσίας, και κυρίως όταν αυτή την απέκτησε χάρη σε άλλους.
Η αντιπαράθεση της Αριστεράς με τον Κόστα ξεκίνησε την επομένη των βουλευτικών εκλογών του 2019, όταν οι Σοσιαλιστές αρνήθηκαν να ανανεώσουν τις τετραετείς συμφωνίες τους με το Μπλόκο της Αριστεράς και το Πορτογαλικό Κ.Κ., που θα χάραζαν τους άξονες της κυβερνητικής πολιτικής κατά τη διάρκεια της θητείας της νέας Βουλής.
Οι Σοσιαλιστές και η Αριστερά δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε μια συμφωνία ούτε για τον προϋπολογισμό του 2021, αλλά η κυβέρνηση απέφυγε την ήττα χάρη στην αποχή του Πορτογαλικού Κ.Κ. και των συμμάχων του Πρασίνων, ενώ το Μπλόκο της Αριστεράς είχε ψηφίσει κατά, χρεώνοντας στους Σοσιαλιστές αδιαφορία για τη στήριξη του δημόσιου συστήματος Υγείας και του κοινωνικού κράτους.
Η αύξηση του κατώτατου μισθού, η χρηματοδότηση του συστήματος Υγείας, το ασφαλιστικό, οι μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων και, κυρίως, η κατάργηση της αντεργατικής νομοθεσίας που είχε επιβάλει η τρόικα την εποχή του Μνημονίου αποτέλεσαν τα πέντε μεγάλα κομβικά σημεία που οδήγησαν τα δύο κόμματα της Αριστεράς να ψηφίσουν κατά, απορρίπτοντας κάθε ιδέα για αποχή.
Ο Κόστα, πάντως, πέρα από την αισιοδοξία για ισχυρή ανάκαμψη, μετέτρεψε την Πορτογαλία από μια χώρα που είχε δεχθεί ένα από τα ισχυρότερα πλήγματα της πανδημίας σε αυτή με τα υψηλότερα ποσοστά εμβολιασμού στον κόσμο.
Κόστα: Θα πάμε σε εκλογές
«Θα σεβαστούμε την απόφαση της Βουλής. Θα πάμε σε εκλογές. Η κυβέρνηση αφήνει αυτή την ψηφοφορία με ήσυχη τη συνείδησή της και το κεφάλι ψηλά. Δεν θα γυρίσουμε ποτέ την πλάτη στις ευθύνες και στα καθήκοντά μας απέναντι στους Πορτογάλους» τόνισε ο πρωθυπουργός της Πορτογαλίας Αντόνιο Κόστα βγαίνοντας από τη Βουλή μετά το "όχι" του σώματος στην πρώτη ανάγνωση του προϋπολογισμού της κυβέρνησης μειοψηφίας του για το 2022, με 117 κατά, 108 υπέρ και 5 αποχές.
Εναντίον του προϋπολογισμού ψήφισαν τα δεξιά PSD, Λαϊκό Κόμμα CDS-PP, η Φιλελεύθερη Πρωτοβουλία και οι φασίστες του Chega, ενώ από την Αριστερά ψήφισαν κατά το Μπλόκο, το Πορτογαλικό Κ.Κ. και οι Πράσινοι (PEV).
Ο Κόστα προσπάθησε να καθησυχάσει τους Πορτογάλους πως «μπορούν να βασίζονται στην κυβέρνηση ότι θα συνεχίσει να διασφαλίζει τη διακυβέρνηση της χώρας, ακόμη και στις πιο αντίξοες συνθήκες έλλειψης προϋπολογισμού». Ο Κόστα, τόσο μέσα στη Βουλή όσο και τις προηγούμενες ημέρες, είχε ξεκαθαρίσει με τον πλέον σαφή τρόπο ότι θα διεκδικήσει την επιστροφή του στην πρωθυπουργία ως επικεφαλής των Σοσιαλιστών σε περίπτωση προκήρυξης νέων εκλογών, ενώ είναι εμφανές ότι δεν υπάρχει κανείς άλλος μέσα στο κόμμα του που να αμφισβητεί αυτή του την πρόθεση.
Ο δεξιός Πρόεδρος της Πορτογαλίας Μαρσέλο Ρεμπέλο Ντε Σόουζα, που δεν έχει εκτελεστικές εξουσίες, παρ' όλο που ψηφίζεται απευθείας από τον λαό, είχε προειδοποιήσει τον πολιτικό κόσμο ότι οι κάλπες θα αποτελούσαν διέξοδο στην κρίση, αλλά δεν λείπουν και οι φωνές που υποστηρίζουν πως πρέπει να δοθεί στον Κόστα μια νέα ευκαιρία και να καταθέσει νέο προϋπολογισμό, από τη στιγμή που δεν έχει παραιτηθεί.
Η αξιωματική αντιπολίτευση του Ρούι Ρίο απογοητεύτηκε από το γεγονός ότι ο Κόστα έφυγε με το κεφάλι ψηλά και δεν ανακοίνωσε την παραίτησή του στη Βουλή και προτίμησε να επισκεφθεί αμέσως, μαζί με τον πρόεδρο της Βουλής Εντουάρντο Φέρο Ροντρίγκες, τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Το Συμβούλιο του Κράτους που θα συγκαλέσει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Πορτογαλίας την Τετάρτη θα αποφασίσει στην πράξη για την πορεία της χώρας το επόμενο διάστημα, μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών του Προέδρου της Δημοκρατίας με τους αρχηγούς των κομμάτων.
Εμφύλιος στα κόμματα της Δεξιάς
Τη στιγμή που οι προοδευτικές δυνάμεις έκαναν ένα είδος χαρακίρι ή τουλάχιστον προχώρησαν σε σοβαρό αυτοτραυματισμό τους, τα δύο δεξιά κόμματα αντιμετωπίζουν στο εσωτερικό τους εμφυλίους πολέμους που δεν τους επιτρέπουν να έχουν τη δυναμική για να κερδίσουν τους Σοσιαλιστές. Οι μόνοι κερδισμένοι από πρόωρες εκλογές θα ήταν ο Κόστα, που του έλειπαν 8 έδρες για να αποκτήσει την απόλυτη πλειοψηφία, και οι φασίστες του Chega, που οι δημοσκοπήσεις το δίνουν κοντά στο 10%.
Προφανώς, ο Κόστα αισθάνεται σίγουρος από τις δημοσκοπήσεις, που δίνουν στο Σοσιαλιστικό Κόμμα κοντά στο 40% και στο δεξιό PSD μόλις 27%, στο Μπλόκο της Αριστεράς μόλις 5%, από το 10% που είχε λάβει στις βουλευτικές εκλογές του 2019, και εμφανίζουν το Πορτογαλικό Κ.Κ. κολλημένο στο 6%.
Η επικεφαλής του Μπλόκου, Μαρτίνς, υπογράμμισε ότι ο Κόστα δεν θέλησε μια τετραετή συμφωνία συνεργασίας με την Αριστερά στη δεύτερη θητεία του στοχεύοντας στην απόλυτη πλειοψηφία και άρχισε μια πολιτική στροφή σε ό,τι αφορά το κοινωνικό κράτος, ενώ ο Ζοάο Ολιβέιρα, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του Πορτογαλικού Κ.Κ. και επικεφαλής των διαπραγματεύσεων με τους Σοσιαλιστές, υπογράμμισε ότι «σε καμία περίπτωση δεν ήμασταν το κόμμα που έδειξε αδιάλλακτη και άκαμπτη συμπεριφορά στις διαπραγματεύσεις».
