Πολλά είναι τα ερωτήματα που ζητούν απαντήσεις για το ιδιαιτέρως περίεργο όσο και ομιχλώδες παρασκήνιο της προχθεσινής επιχείρησης εκτροπής πτήσης της Ryanair από την Αθήνα προς το Βίλνιους της Λιθουανίας από μαχητικό αεροσκάφος της Λευκορωσίας και ο «εξαναγκασμός» των χειριστών του να το προσγειώσουν στο αεροδρόμιο του Μινσκ με σκοπό τη σύλληψη 26χρονου Λευκορώσου μπλόγκερ της αντιπολίτευσης, του Ρομάν Προτάσεβιτς.
Το βασικότερο όλων είναι τι είδους “κίνδυνο”, ή απειλή, για το καθεστώς του από το 1994 Προέδρου της Λευκορωσίας Αλεξάντρ Λουκασένκο αντιπροσωπεύει ο Προτάσεβιτς ώστε να στηθεί μια ολόκληρη επιχείρηση υψηλού ρίσκου εν πτήσει, με πολύ σοβαρές συνέπειες ενδεχομένως στη συνέχεια, προκειμένου να συλληφθεί ο μπλόγκερ.
Ο ισχυρισμός των λευκορωσικών κρατικών ΜΜΕ ότι τη “σαφή εντολή” να εκτραπεί η πτήση και να προσγειωθεί το αεροσκάφος της Ryanair στο Μινσκ έδωσε ο ίδιος ο Πρόεδρος της χώρας οδηγεί σε εύλογες εικασίες ότι ο Προτάσεβιτς θα πρέπει να θεωρούνταν ιδιαιτέρως επικίνδυνος ως δημοσιογράφος για το σύστημα εξουσίας του Λουκασένκο.
Μια εύκολη εξήγηση
Μια σχετικά εύκολη εξήγηση γι’ αυτό, την οποία υιοθετούν έγκυρα δυτικά ΜΜΕ, όπως οι New York Times, θέλει τον μπλόγκερ να αποτελεί κομβικό παράγοντα των ελάχιστων λειτουργούντων σήμερα, σε “αποκεντρωμένη” μορφή φυσικά, ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης στη Λευκορωσία.
Οι περισσότεροι ενημερωτικοί οργανισμοί έκλεισαν μετά την περσινή επιχείρηση - σκούπα εναντίον τους, η οποία ακολούθησε το σαρωτικό κύμα καταστολής των διαμαρτυριών της αντιπολίτευσης για το αμφιλεγόμενο αποτέλεσμα των εκλογών του Αυγούστου του 2020, στις οποίες ο Λουκασένκο αναδείχθηκε νικητής διεκδικώντας έκτη συνεχόμενη προεδρική θητεία.
Ο Προτάσεβιτς είναι συνιδρυτής και πρώην αρχισυντάκτης των καναλιών Nexta και Nexta Live, που “εκπέμπουν” μέσω της πλατφόρμας κοινωνικών μέσων Telegram, έχοντας γίνει τελευταία ένας δημοφιλής “τόπος συνάντησης” των αντιπάλων του Λουκασένκο με σκοπό την ανταλλαγή πληροφοριών αλλά και τη διοργάνωση κινητοποιήσεων κατά της κυβέρνησης.
Φοβούμενος τη σύλληψη ο νεαρός μπλόγκερ εγκατέλειψε τη Λευκορωσία το 2019. Ωστόσο συνέχισε να είναι κόκκινο πανί για το καθεστώς του Μινσκ σε τέτοιο βαθμό που τον περασμένο Νοέμβριο απαγγέλθηκαν εναντίον του κατηγορίες για “υποκίνηση ταραχών και κοινωνικού μίσους”.
Καλά σχεδιασμένη εκτροπή
Τα στοιχεία που μέχρι στιγμής έχουν δει το φως της δημοσιότητας συνηγορούν στην εκτίμηση ότι η εκτροπή της πτήσης και η σύλληψη του δημοσιογράφου ήταν μια καλά σχεδιασμένη και οργανωμένη μυστική επιχείρηση. Δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετικά εφόσον αληθεύει η πληροφορία ότι τουλάχιστον τρεις πράκτορες της λευκορωσικής KGB είχαν επιβιβαστεί στην πτήση με τον Προτάσεβιτς.
Ο ένας από αυτούς μάλιστα φέρεται να είχε γίνει αντιληπτός από τον μπλόγκερ στο αεροδρόμιο της Αθήνας, καθώς στεκόταν ακριβώς πίσω του στη σειρά επιβίβασης και του έκανε μια “χαζή ερώτηση” στα ρωσικά, ενώ επιχείρησε να φωτογραφίσει με το κινητό του τα ταξιδιωτικά έγγραφα του δημοσιογράφου.
Ένας συντάκτης του Next, ο Ταντέους Τζικζάν, υποστήριξε σε ανάρτησή του στο Twitter ότι οι πράκτορες αυτοί ήταν η “πηγή” της “απειλής” για βόμβα στο αεροπλάνο που χρησιμοποιήθηκε ως πρόσχημα από τις λευκορωσικές αρχές ώστε να υποχρεώσουν το Boeing να προσγειωθεί στο Μινσκ.
Σύμφωνα με την εκδοχή των γεγονότων που παρουσιάζει ο δημοσιογράφος αυτός, όταν η πτήση εισήλθε στον εναέριο χώρο της Λευκορωσίας οι πράκτορες άρχισαν να διαπληκτίζονται με το πλήρωμα επιμένοντας ότι υπάρχει εκρηκτικός μηχανισμός στο αεροπλάνο.
Η επιμονή τους ανάγκασε τους χειριστές να στείλουν σήμα κινδύνου κι έτσι απογειώθηκε ένα MiG-29 που οδήγησε το “απειλούμενο” σκάφος στο αεροδρόμιο του Μινσκ. Με βάση προφανώς αυτή την ακολουθία γεγονότων, η λευκορωσική κυβέρνηση επιμένει ότι ακολουθήθηκαν οι νόμιμες διαδικασίες.
Μεταξύ Μόσχας και Ουάσιγκτον
Η μερική κάλυψη που προσέφερε η Μόσχα στη λευκορωσική κυβέρνηση δεν εκπλήσσει, ωστόσο ενδέχεται να υποδηλώνει ότι, πέρα από τον αντικειμενικό πρωταρχικό στόχο της σύλληψης του μπλόγκερ, ο δευτερεύων στόχος θα μπορούσε κάλλιστα να είναι επικοινωνιακός. Να σταλεί άλλο ένα μήνυμα προς τη Δύση, την ώρα που έχει δρομολογηθεί και προετοιμάζεται το έδαφος για την πρώτη συνάντηση Μπάιντεν - Πούτιν, ότι το ρωσικό μέτωπο είναι αποφασισμένο και δεν φείδεται πόρων και μέσων για να κρατήσει “αμόλυντη” τη σφαίρα επιρροής του.
Είναι αντιληπτό ότι, μετά την αλλαγή φρουράς στον Λευκό Οίκο στις αρχές του χρόνου, έχουν διαμορφωθεί συνθήκες “δυναμικής αστάθειας” στις αμερικανορωσικές σχέσεις. Στο πλαίσιο αυτό και καθώς επίκειται ο επαναπροσδιορισμός τους, οι δύο πλευρές επιδίδονται σε επιδείξεις ισχύος, βούλησης, πυγμής, αποφασιστικότητας.
Με διακηρυγμένη την πρόθεσή του να βάλει τέλος στον υποτιθέμενο “έρωτα” Τραμπ - Πούτιν ο Μπάιντεν έσπευσε να βαφτίσει killer τον Ρώσο Πρόεδρο από την πρώτη του κιόλας συνέντευξη αφότου εγκαταστάθηκε στον Λευκό Οίκο. Δεν πέρασαν πολλές ημέρες και ήρθε το δεύτερο “μήνυμα” με νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας για τη θρυλούμενη επανεμπλοκή της σε αμερικανικές εκλογές, τις περυσινές. Παράλληλα η Ουάσιγκτον έστησε επιχείρηση δημιουργίας ενδο-ΝΑΤΟϊκού αντιρωσικού μετώπου με τις χώρες της ανατολικής Ευρώπης.
Από την άλλη η Μόσχα συγκέντρωσε δυνάμεις στα σύνορα με την Ουκρανία και επιδόθηκε σε έναν ακόμη πόλεμο νεύρων με την κυβέρνηση του Κιέβου, αναδιπλούμενη στη συνέχεια σε μια τακτική κίνηση επίδειξης καλών προθέσεων. Σε κάθε περίπτωση η προχθεσινή “αεροπειρατεία” πάνω απ’ τη Λευκορωσία έρχεται να εντείνει το ψυχροπολεμικό κλίμα που έχει κυριαρχήσει στην Ευρώπη τους τελευταίους μήνες αυξάνοντας την ανησυχία και τον προβληματισμό.
