Περισσότερη και συνεκτικότερη Ευρώπη ζητούν εκπρόσωποι όλων σχεδόν των ευρωομάδων
Γκάμπι Τσίμερ: «Είναι απλώς υποκριτικό να ζητάει τώρα μια Ευρώπη των διαφορετικών ταχυτήτων, αφού πρώτα η πολιτική των Μέρκελ και σία ενίσχυσε τις οικονομικές και κοινωνικές διαφορές μεταξύ των χωρών του πυρήνα και της περιφέρειας»
Τζιάνι Πιτέλα: «Θέλουμε να εργαστούμε για μια κοινή αναπτυξιακή οικονομική πολιτική, με έναν πραγματικό υπουργό Οικονομικών της Ε.Ε., με μια κοινή κοινωνική ατζέντα, καθώς και για μια κοινή πολιτική άμυνας, ασφάλειας και μετανάστευσης. (...) Δεν θα ανεχθούμε να διχαστεί η Ευρώπη στους “καθαρούς” του Βορρά και τους “αμαρτωλούς” του Νότου»
Πράσινοι: «Να ξεκαθαριστεί ποιοι θέλουν μια πολιτική Ένωση που θα εδράζεται στους κανόνες δικαίου, στο πνεύμα της καινοτομίας, στη θέληση για την αναδιάρθρωση της ευρωπαϊκής οικονομίας στην κατεύθυνση της αειφορίας και στην αναγκαιότητα για περισσότερη δημοκρατία, περισσότερη διαφάνεια και περισσότερη αποτελεσματικότητα στη λειτουργία των κοινών θεσμών».
Ήταν μόνο μια σύντομη πρόταση, ενταγμένη σε μια σύντομη δήλωση, αργά το βράδυ μετά το τέλος της άτυπης συνόδου κορυφής της Ε.Ε. στη Μάλτα. Κι όμως, άνοιξε τον ασκό του Αιόλου παρά τη... χαλαρή διατύπωσή της.
H Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ μίλησε για την Ευρώπη των «διαφορετικών ταχυτήτων», η οποία ήδη υφίσταται, και ζήτησε να ενταχθεί αυτός ο «προβληματισμός» σε ένα στρατηγικό κείμενο για το μέλλον της Ένωσης, που θα παρουσιαστεί στις 25 Μαρτίου, στην εορταστική σύνοδο για τη συμπλήρωση 60 χρόνων από τις Συνθήκες της Ρώμης.
Παρά το γενικόλογο της διατύπωσης, ήταν προφανές ότι η Μέρκελ μιλούσε για μια Ευρώπη διαφορετική από τη σημερινή, όπου μακροπρόθεσμος στόχος είναι όλοι να μοιράζονται όλες τις πολιτικές, εκτός από εκείνους που κατάφεραν κάποια στιγμή στο παρελθόν να διαπραγματευτούν ρήτρες εξαίρεσης (π.χ. η Δανία, ακόμη κι αν πληροί τα κριτήρια, έχει το δικαίωμα να μην συμμετάσχει στην Ευρωζώνη).
Γι’ αυτό στην πρώτη δημόσια συζήτηση που έγινε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εμφανίστηκαν πάλι δύο στρατόπεδα: αυτοί που επιμένουν στον στόχο της εμβάθυνσης της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης -όσο κι αν το κλίμα δεν είναι ευνοϊκό στις ευρωπαϊκές κοινωνίες- κι αυτοί που βρίσκουν καλή την παλιά ιδέα της Ευρώπης των δύο ταχυτήτων.
Στην πρώτη κατηγορία ανήκαν οι «παλαίμαχοι» Μερσέντες Μπρέσο (Σοσιαλιστές και Δημοκράτες) και Έλμαρ Μπροκ (Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα), που τόνισαν ότι στόχος πρέπει να παραμείνει η ενότητα των «27» στο μέλλον χωρίς τη Βρετανία. Στη δεύτερη ο Γκι Φερχόφστατ (Φιλελεύθεροι), που τάχθηκε υπέρ της Ε.Ε. των δύο ταχυτήτων με αιχμή του δόρατος την Ευρωζώνη.
Όλοι μαζί και ο Φερχόφστατ... χώρια!
Ωστόσο πολύ σύντομα η κουβέντα εξελίχθηκε σε μια κόντρα για την πολιτική της λιτότητας. Κορυφαίοι ευρωβουλευτές των Σοσιαλιστών, των Πρασίνων και της Αριστεράς από πολλά κράτη - μέλη υποστήριξαν ότι αυτό που χρειάζεται η Ε.Ε. για να βγει από την κρίση της -και να ανακτήσει την εμπιστοσύνη των πολιτών- είναι η απομάκρυνση από την πολιτική της λιτότητας και όχι οι «διαφορετικές ταχύτητες» της Μέρκελ.
«Η Μέρκελ θεωρεί ότι ανακάλυψε εκ νέου τον τροχό» τόνισε ο επικεφαλής της ευρωομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών Τζιάνι Πιτέλα «και το γεγονός ότι μεσούσης της προεκλογικής περιόδου στη Γερμανία μας έρχεται με αυτή την παλιά ιδέα θα έπρεπε να μας θορυβήσει».
Ο Πιτέλα τόνισε ότι η ομάδα του δεν θα επιτρέψει να μετεξελιχθεί η Ε.Ε. σε ένα «πολυτελές κλαμπ» των ισχυρών χωρών του Βορρά, στο οποίο «γεράκια όπως ο Σόιμπλε» θα αναλαμβάνουν να επιβάλλουν τη λιτότητα στις λιγότερο ισχυρές χώρες του Νότου.
Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι «θέλουμε να εργαστούμε για μια κοινή αναπτυξιακή οικονομική πολιτική, με έναν πραγματικό υπουργό Οικονομικών της Ε.Ε., με μια κοινή κοινωνική ατζέντα, καθώς και για μια κοινή πολιτική άμυνας, ασφάλειας και μετανάστευσης». Πλην όμως «δεν θα ανεχθούμε να διχαστεί η Ευρώπη στους “καθαρούς” του Βορρά και τους “αμαρτωλούς” του Νότου».
Σε ανάλογο μήκος κύματος κινήθηκε και η επικεφαλής της ευρωομάδας της Αριστεράς Γκάμπι Τσίμερ, η οποία, μάλιστα, κάλεσε τη Μέρκελ να σταματήσει να εκβιάζει νοτιοευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ελλάδα, και άλλους εταίρους και να τους εκμεταλλεύεται για τον προεκλογικό αγώνα της στη Γερμανία:
«Είναι απλώς υποκριτικό να ζητάει τώρα μια Ευρώπη των διαφορετικών ταχυτήτων, αφού πρώτα η πολιτική των Μέρκελ και σία ενίσχυσε τις οικονομικές και κοινωνικές διαφορές μεταξύ των χωρών του πυρήνα και της περιφέρειας» τόνισε η Τσίμερ υποστηρίζοντας ότι η επιθετική εξαγωγική πολιτική των χωρών όπως η Γερμανία συνέβαλε τα μέγιστα ώστε να ανοίξει ακόμη περισσότερο η ψαλίδα μεταξύ των κρατών μελών της Ε.Ε.
Ενάντια σε μια «Ευρώπη α λα καρτ» τάχθηκαν και οι επικεφαλής της ευρωομάδας των Πράσινων Μόνικα Φρασκόνι και Ράινχαρτ Μπίτικοφερ: Η πρόταση της Μέρκελ, είπαν, υποκρύπτει μια Ε.Ε. στην οποία «ο καθένας θα κάνει ό,τι θέλει παρακάμπτοντας το Ευρωκοινοβούλιο και την Κομισιόν» και τόνισαν ότι «λέμε όχι σε μια Ευρώπη του σκληρού πυρήνα, που θα στηρίζεται σε ένα ισχυρό ευρώ και σε επιταγές λιτότητας».
Οι Πράσινοι τάσσονται υπέρ της διοργάνωσης μιας ανοιχτής συζήτησης, «ώστε να ξεκαθαριστεί ποιοι θέλουν μια πολιτική Ένωση που θα εδράζεται στους κανόνες δικαίου, στο πνεύμα της καινοτομίας, στη θέληση για την αναδιάρθρωση της ευρωπαϊκής οικονομίας στην κατεύθυνση της αειφορίας και στην αναγκαιότητα για περισσότερη δημοκρατία, περισσότερη διαφάνεια και περισσότερη αποτελεσματικότητα στη λειτουργία των κοινών θεσμών».
Επισήμαναν, μάλιστα, ότι θα πρέπει αμέσως να αρχίσουν η κατανομή των προσφύγων και η φορολόγηση των πολυεθνικών.
Το ενδιαφέρον ήταν ότι κανείς πέραν του Φερχόφστατ δεν θέλησε να υπερασπιστεί την ιδέα των «διαφορετικών ταχυτήτων».
