Η σύγκρουση με τις ευρωπαϊκές αρχές για τους όρους και το μέλλον του προγράμματος διάσωσης της Ελλάδας έχει οδηγήσει σε έναν σπάνιο δημόσιο διχασμό το Διοικητικό Συμβούλιο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου ενώ πληθαίνουν τα ερωτήματα σχετικά με τη συμμετοχή του.
Για περισσότερο από ένα έτος οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και το ΔΝΤ βρίσκονται σε διαμάχη για τους υπερβολικά αυστηρούς -όπως τους χαρακτηρίζει το Ταμείο- δημοσιονομικούς στόχους που απαιτούν από την Αθήνα οι Ευρωπαίοι πιστωτές της, καθώς και για τις εκκλήσεις του προσωπικού του ΔΝΤ να λάβει η Ελλάδα περισσότερη μακροπρόθεσμη ελάφρυνση χρέους. Η μάχη έχει εγείρει ερωτήματα σχετικά με την οικονομική ανάμειξη του ΔΝΤ στην τρέχουσα διάσωση των 86 δισεκατομμυρίων ευρώ, καθώς Γερμανοί αξιωματούχοι επαναλάμβαναν τη Δευτέρα ότι χωρίς τη συμμετοχή του Ταμείου το πρόγραμμα διάσωσης θα τερματιζόταν και πιθανώς θα προκαλούσε μια νέα κρίση χρηματοδότησης στην κυβέρνηση της Αθήνας.
Στην έκθεση για την ελληνική οικονομία, που δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί, το προσωπικό του ΔΝΤ υποστηρίζει ότι τα χρέη της Ελλάδας είναι μη βιώσιμα και ότι βρίσκονται σε «εκρηκτική» πορεία προς το να φτάσουν σχεδόν τρεις φορές την ετήσια οικονομική απόδοση της χώρας μέχρι το 2060.
Αλλά αυτή η έκθεση, την οποία είδαν οι “Financial Times”, έχει χαρακτηριστεί από Ευρωπαίους αξιωματούχους ως υπερβολικά ζοφερή. Επιπλέον, έπειτα από τη συνάντηση της Δευτέρας με θέμα αυτή την έκθεση, το ΔΝΤ εξέδωσε μια ασυνήθιστη ανακοίνωση παραδεχόμενο ότι το συμβούλιό του έχει διχαστεί για τα ευρήματά της. «Τα περισσότερα» από τα 24 μέλη του συμβουλίου «συμφωνούν με την κεντρική ιδέα της εκτίμησης του προσωπικού» που περιλαμβάνεται στην τυπική αξιολόγηση (άρθρο 4) της ελληνικής οικονομίας, ανέφερε το ΔΝΤ. Αλλά «κάποιοι... είχαν διαφορετικές απόψεις για τη δημοσιονομική πορεία και τη βιωσιμότητα του χρέους».
Το συμβούλιο του ΔΝΤ συνήθως λειτουργεί στη βάση της συναίνεσης, ενώ οι διαβουλεύσεις του γίνονται κεκλεισμένων των θυρών. Σπάνια δημοσιοποιεί τις όποιες διαφωνίες. Το Ταμείο δεν αποκάλυψε ποια μέλη του συμβουλίου είχαν αντιρρήσεις. Αλλά η ανακοίνωση φανερώνει το ευαίσθητο περιβάλλον για τη συνέχεια του ελληνικού προγράμματος διάσωσης. Δείχνει επίσης μία από τις βασικές πολιτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η επικεφαλής του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ, η οποία συγκρούεται με τους Ευρωπαίους ηγέτες στο θέμα του ελληνικού χρέους επί σχεδόν δύο χρόνια.
Το ΔΝΤ έχει γίνει στόχος επικρίσεων από τότε που ενεπλάκη για πρώτη φορά στο πρόγραμμα της διάσωσης της Ελλάδας με πρωτοβουλία της Ε.Ε. το 2010, ιδιαίτερα για τους αυστηρούς δημοσιονομικούς στόχους που έθεσε εξαρχής. Οικονομολόγοι έχουν επίσης κατηγορήσει το ΔΝΤ και τους Ευρωπαίους εταίρους ότι δεν έχουν κάνει αρκετά για να μειώσουν το βάρος του μακροπρόθεσμου χρέους της Ελλάδας.
Αλλά το ΔΝΤ έχει επιμείνει τα τελευταία δύο χρόνια ότι η Γερμανία και άλλα μέλη της Ευρωζώνης χρειάζεται να κάνουν περισσότερα για να αντιμετωπίσουν αυτό το χρέος. Χαρακτηρίζοντας το δημόσιο χρέος της Ελλάδας ως μη βιώσιμο, έχει επιπλέον κάνει τη δική του οικονομική συμβολή στη διάσωση αδύνατη στο πλαίσιο των δικών του κανόνων, εκτός εάν το χρέος της Αθήνας είτε αναδιαρθρωθεί είτε διαγραφεί κατά ένα μέρος.
Αναφερόμενο στην αντιπαράθεση με την Ευρώπη, το ΔΝΤ σημείωσε ότι τα «περισσότερα» μέλη του συμβουλίου «συμφωνούν ότι η Ελλάδα δεν χρειάζεται περαιτέρω δημοσιονομική εξυγίανση αυτή τη στιγμή, δεδομένης της εντυπωσιακής προσαρμογής της μέχρι σήμερα, η οποία αναμένεται να οδηγήσει το μεσοπρόθεσμο πρωτογενές πλεόνασμα περίπου στο 1,5% του ΑΕΠ». Αλλά, πρόσθεσε, «κάποια μέλη προτιμούν πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ μέχρι το 2018», όπως απαιτείται από τους όρους του τρέχοντος προγράμματος διάσωσης των 86 δισ. ευρώ, του οποίου η διαπραγμάτευση έγινε εν μέσω πολιτικής κρίσης το 2015. «Τα περισσότερα» μέλη υποστήριξαν επίσης την ιδέα ότι «παρά τις τεράστιες θυσίες της Ελλάδας και τη γενναιόδωρη στήριξη των Ευρωπαίων εταίρων, περαιτέρω ελάφρυνση θα μπορούσε κάλλιστα να απαιτηθεί για να αποκατασταθεί η βιωσιμότητα του χρέους» ανέφερε το ΔΝΤ.
Σε ένα προφανές «κάρφωμα» των Ευρωπαίων εταίρων του, το Ταμείο ανέφερε ότι τα ίδια μέλη επίσης «τόνισαν την ανάγκη να υπολογιστεί αυτή η ελάφρυνση σε ρεαλιστικές παραδοχές για την ικανότητα της Ελλάδας να παράξει βιώσιμα πλεονάσματα και μακροπρόθεσμη ανάπτυξη». Το ΔΝΤ ανέφερε τη Δευτέρα ότι η Ελλάδα έχει κάνει «σημαντική πρόοδο» από τότε που ξεκίνησε η κρίση, στα τέλη του 2009, αν και «η εκτεταμένη δημοσιονομική εξυγίανση και η εσωτερική υποτίμηση είχαν υψηλό κοινωνικό κόστος». Η οικονομία επέστρεψε σε «μέτρια ανάπτυξη» 0,4% το 2016 και αναμένεται να επιταχυνθεί, ενώ η παραγωγή της χώρας να προβλέπεται να αυξηθεί 2,7% φέτος σύμφωνα με το ΔΝΤ.
