Οι Βρυξέλλες επιχειρούν να κρατήσουν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας και προσδοκούν ότι τυχόν επίλυση του Κυπριακού θα δώσει θετική ώθηση στις δοκιμαζόμενες σχέσεις των δύο πλευρών
Η επίσημη θέση της Ε.Ε. είναι πως μια συμφωνία για τη βίζα είναι εφικτή, εφόσον υπάρξει η αλλαγή του αντιτρομοκρατικού νόμου, ωστόσο διπλωματικές πηγές εκτιμούν πως είναι προτιμότερο να μην προχωρήσει στις αλλαγές η Τουρκία, καθώς πολλά κράτη - μέλη δεν είναι ακόμα έτοιμα να δώσουν το πράσινο φως
Βρυξέλλες. Χριστίνα Βασιλάκη
Στη διατήρηση της λειτουργικότητας των ευρωτουρκικών σχέσεων θα επικεντρωθεί τους επόμενους μήνες η Ευρωπαϊκή Ένωση, σε ένα πολιτικό περιβάλλον, όμως, το οποίο κάθε άλλο παρά εύκολη κάνει αυτήν την προοπτική.
Τα μέτωπα που διαμορφώνονται σύμφωνα με τις Βρυξέλλες είναι ήδη αρκετά, ωστόσο η θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αλλά και της μεγάλης πλειονότητας των κρατών - μελών δεν είναι άλλη από τη διατήρηση ανοιχτών καναλιών επικοινωνίας με την τουρκική ηγεσία, σε συνδυασμό με την επίτευξη βημάτων προόδου, σε όποια ζητήματα αυτό είναι εφικτό. Συγχρόνως στο προσκήνιο έρχονται αναπόφευκτα οι συνομιλίες για το Κυπριακό, με σαφείς προσδοκίες πως ενδεχόμενη επίλυσή του θα επιφέρει μια θετική ώθηση στις δοκιμαζόμενες, εσχάτως, σχέσεις των δύο πλευρών.
Ειδικότερα οι Βρυξέλλες φαίνονται να επιθυμούν να διαχωρίσουν στο μέτρο του δυνατού την εφαρμογή της ευρωτουρκικής συμφωνίας για το προσφυγικό και την προενταξιακή πορεία της γειτονικής χώρας. Σε ό,τι αφορά το πρώτο σκέλος η Ε.Ε. δηλώνει σε κάθε ευκαιρία την ικανοποίησή της για τη συνέπεια που έχουν επιδείξει από τις 18 Μαρτίου 2016 οι τουρκικές αρχές στην εφαρμογή της συμφωνίας με αποτέλεσμα να διατηρούνται σε χαμηλά επίπεδα οι προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές προς την Ευρώπη.
Ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει τις ξεκάθαρες απειλές του Τούρκου προέδρου Ερντογάν περί ανοίγματος των συνόρων εφόσον η Ευρώπη δεν προχωρήσει στη συμφωνημένη «επιτάχυνση» της διαδικασίας για την κατάργηση του καθεστώτος της βίζας για τους Τούρκους πολίτες.
Η επίσημη, θεσμική, θέση της Ε.Ε. είναι πως η επίτευξη συμφωνίας είναι εφικτή, αφού αυτό που κυρίως απομένει είναι η αλλαγή του αντιτρομοκρατικού νόμου, και μάλιστα, όπως σχολιάζει χαρακτηριστικά Ευρωπαίος αξιωματούχος, δεν χρειάζεται τίποτα παραπάνω από μια «χειρουργική παρέμβαση» από την πλευρά των Τούρκων. Ωστόσο, την ίδια ώρα, διπλωματικές πηγές εκτιμούν πως τελικά είναι προτιμότερο να μην προχωρήσει σε αυτές τις αλλαγές η Τουρκία, καθώς πολλά κράτη - μέλη της Ε.Ε. δεν είναι ακόμα έτοιμα να δώσουν το πράσινο φως για την κατάργηση της βίζας.
Σε αυτό το πλαίσιο ιδιαίτερη αξία επιχειρείται να δοθεί στην έναρξη των διαπραγματεύσεων για τον εκσυγχρονισμό της εικοσαετούς τελωνειακής ένωσης με την Τουρκία. Η Επιτροπή στα τέλη του προηγούμενου έτους ζήτησε -και αναμένεται να λάβει το αμέσως επόμενο διάστημα- την εντολή από το Συμβούλιο να προχωρήσει σε αυτό το σημαντικό σε οικονομικά οφέλη βήμα.
Κι αν τα παραπάνω σημεία δίνουν τουλάχιστον την αίσθηση μιας προοπτικής στις ανήσυχες Βρυξέλλες, δεν συμβαίνει το ίδιο με τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις. Η «αναζωογόνηση» των ενταξιακών συνομιλιών αποτελεί επίσης ένα από τα σημεία της συμφωνίας Ε.Ε. - Τουρκίας για το προσφυγικό, ωστόσο παράλληλα είναι κι αυτό που αντιμετωπίζει τις μεγαλύτερες δυσκολίες να προχωρήσει.
Το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον περασμένο Νοέμβριο, με το οποίο ζητάει το «πάγωμα» των συνομιλιών σε συνέχεια της «δυσανάλογης» αντίδρασης της Άγκυρας στην αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος του Ιουλίου, αλλά και η στάση της Αυστρίας στην τελευταία σύνοδο κορυφής, κατά την οποία μπλόκαρε τα Συμπεράσματα αξιολόγησης της Τουρκίας, σίγουρα δεν στέλνουν θετικά μηνύματα στην Άγκυρα.
Ωστόσο οι Βρυξέλλες διαβεβαιώνουν πως, παρά τη στασιμότητα που επικρατεί σε αυτό το ζήτημα, δεν είναι καθόλου πιθανό να υπάρξει αναστολή των ενταξιακών διαπραγματεύσεων καθώς οι περισσότερες χώρες και η Επιτροπή αντιλαμβάνονται πως κάτι τέτοιο μόνο την επιδείνωση των προβλημάτων μπορεί να φέρει.
Ως εκ τούτου η προσοχή στρέφεται σταδιακά στην επόμενη σύνοδο κορυφής Ε.Ε. - Τουρκίας, τη διοργάνωση της οποίας ανέλαβε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ κατά την τελευταία συνάντηση των 28 αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της Ε.Ε. τον Δεκέμβριο στις Βρυξέλλες.
Σύμφωνα με πηγή του Συμβουλίου η επόμενη ευρωτουρκική σύνοδος κορυφής αναμένεται να λάβει χώρα κάποια στιγμή μετά τον Μάρτιο, καθώς οι 28 ηγέτες θα είναι αναγκαίο συζητήσουν πάλι το ζήτημα της Τουρκίας στην επόμενη επίσημη συνεδρίασή τους, στις 9 Μαρτίου στις Βρυξέλλες, υπό το πρίσμα και των εξελίξεων στις συζητήσεις για το Κυπριακό.
