Τη στροφή της Ευρωζώνης σε μια πιο χαλαρή δημοσιονομική πολιτική ζητάει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνοντας για πρώτη φορά τη συνολική -σε επίπεδο Ευρωζώνης- αύξηση των δημοσίων δαπανών. Στο πλαίσιο της ετήσιας αξιολόγησης των προϋπολογισμών των ευρωπαϊκών χωρών η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε χθες στη δημοσιότητα τις συστάσεις της για τη δημοσιονομική πολιτική που θα πρέπει να ακολουθήσουν οι χώρες της Ευρωζώνης την επόμενη χρονιά προκειμένου να συμβαδίζουν με τους δημοσιονομικούς κανόνες της Ε.Ε.
Επικαλούμενη την ανάγκη να διατηρηθεί σε τροχιά «ανάκαμψης» η Ευρωζώνη σε μια περίοδο «αβεβαιότητας», η Επιτροπή στη σχετική ανακοίνωση υπογραμμίζει πως μια «περιοριστική» δημοσιονομική πολιτική στην ευρωζώνη το 2017 και 2018 κρίνεται «ακατάλληλη». Ως εκ τούτου προτείνεται μια «δημοσιονομική επέκταση» ύψους 0,5% του συνολικού ΑΕΠ για τη ζώνη του ευρώ το 2017, η οποία θα προέλθει, σύμφωνα με την Επιτροπή, από την αύξηση των δαπανών στις χώρες που έχουν το δημοσιονομικό περιθώριο αλλά και από τη συνέχιση της εφαρμογής διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στις χώρες με προβλήματα.
«Κάθε κράτος - μέλος θα πρέπει να παίξει τον ρόλο του: εκείνα που μπορούν θα πρέπει να επενδύσουν περισσότερο, ενώ εκείνα που έχουν λιγότερα δημοσιονομικά περιθώρια θα πρέπει να συνεχίσουν τις μεταρρυθμίσεις και τη φιλική προς την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση» υπογραμμίζει σε γραπτή του δήλωση ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν Κλοντ Γιούνκερ.
Στο Eurogroup της 5ης Δεκεμβρίου
«Σε συνέχεια της δημοσιονομικής προσαρμογής που εφάρμοσαν τα κράτη - μέλη κατά τη διάρκεια της κρίσης και η οποία επέφερε σημαντικά οφέλη, καθώς συνολικά το έλλειμμα στην Ευρωζώνη μειώθηκε από 6% το 2010 σε 1,5% το 2017, είναι η πρώτη φορά που προτείνουμε μια θετική συνεισφορά του συνολικού προϋπολογισμού» υπογράμμισε ο επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων Πιερ Μοσκοβισί, προσθέτοντας πως αποτελεί μια «σημαντική στιγμή στην εμβάθυνση της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης» καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λειτουργεί ως «υπουργός Οικονομικών της Ευρωζώνης».
H Επιτροπή θα προσπαθήσει να «περάσει» τις προτάσεις από το επόμενο Eurogroup του Δεκεμβρίου, εν μέσω δριμείας κριτικής από τη Γερμανία ως προς την επιείκειά της σε θέματα δημοσιονομικής συμμόρφωσης. «Περιμένουμε μια ζωντανή αλλά εποικοδομητική συζήτηση» δήλωσε χαρακτηριστικά ο Π. Μοσκοβισί.
Ακολουθώντας την ίδια λογική η Επιτροπή ανακοίνωσε χθες πως δεν προτίθεται να αναστείλει τα ευρωπαϊκά κονδύλια για την Ισπανία και την Πορτογαλία την επόμενη χρονιά μετά την παραβίαση πέρυσι των ευρωπαϊκών κανόνων για το έλλειμμα και το χρέος. Υπενθυμίζεται πως το καλοκαίρι η Ε.Ε. αποφάσισε επίσης να μην επιβάλει πρόστιμα στην Ισπανία και την Πορτογαλία στο πλαίσιο της ίδιας διαδικασίας κυρώσεων που τέθηκε σε εφαρμογή ως αποτέλεσμα των υπερβολικών τους ελλειμμάτων και της απουσίας έγκαιρης διόρθωσής τους.
Οκτώ κράτη - μέλη της Ευρωζώνης κινδυνεύουν να μην εκπληρώσουν τους κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας την επόμενη χρονιά. Σε συνέχεια του ελέγχου από την Επιτροπή των 18 προσχεδίων προϋπολογισμών των χωρών της Ευρωζώνης (η Ελλάδα δεν συμμετέχει σε αυτή τη διαδικασία γιατί βρίσκεται σε πρόγραμμα), οκτώ κράτη - μέλη της Ευρωζώνης παρουσιάζουν «κίνδυνο μη συμμόρφωσης» με τους δημοσιονομικούς κανόνες για το 2017. Οι χώρες αυτές είναι η Ιταλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, το Βέλγιο, η Φινλανδία, η Σλοβενία, η Κύπρος και η Λιθουανία.
"'Εξυπνη" εφαρμογή των κανόνων
Ειδικά για την Ιταλία ο επίτροπος Μοσκοβισί κατά τη χθεσινή συνέντευξη Τύπου υπογράμμισε πως «ένα σημαντικό τμήμα των αποκλίσεων συνδέεται με το κόστος από τους σεισμούς και τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών» επισημαίνοντας πως αυτό θα ληφθεί υπόψη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε ζητήσει από την Ιταλία να μειώσει το έλλειμμά της στο 1,8% του ΑΕΠ το 2017 προκειμένου να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά το υπερβολικό της χρέος (132% του ΑΕΠ), ωστόσο το προσχέδιο του ιταλικού προϋπολογισμού για την επόμενη χρονιά προβλέπει δημόσιο έλλειμμα στο 2,3% του ΑΕΠ λόγω των «εξαιρετικών περιστάσεων» που έχει αντιμετωπίσει η Ιταλία.
Ο Π. Μοσκοβισί επανέλαβε χθες πως η Επιτροπή «παραμένει αξιόπιστη» αλλά εφαρμόζει τους κανόνες «έξυπνα». «Αν δεν είμαστε έξυπνοι, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος του λαϊκισμού, όπως αποδεικνύεται και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού» υπογράμμισε. Η στάση αυτή της Επιτροπής μεταφράζεται στις Βρυξέλλες ως στήριξη του Ιταλού πρωθυπουργού Ματέο Ρέντζι ενόψει του δημοψηφίσματος της 4ης Δεκεμβρίου για την αναθεώρηση του Συντάγματος. Ο Ιταλός πρωθυπουργός έχει αφήσει να εννοηθεί πως, εφόσον επικρατήσει το «όχι» στο εν λόγω δημοψήφισμα, δεν θα παραμείνει στην εξουσία.
Αναφορικά με τη Γαλλία η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το προσχέδιο του προϋπολογισμού της είναι «σε γενικές γραμμές σύμφωνο» με τους στόχους για το 2017, καθώς το δημοσιονομικό έλλειμμα θα είναι ελαφρώς κάτω από το όριο του 3% του ΑΕΠ που επιβάλλουν οι δημοσιονομικοί κανόνες. Ωστόσο, όπως αναφέρεται στην έκθεση της Επιτροπής, υπάρχει «σημαντική υστέρηση» στη δημοσιονομική προσπάθεια της Γαλλίας σε σχέση με τις συστάσεις της Επιτροπής, με αποτέλεσμα να προβλέπεται πως η διόρθωση αυτή δεν θα συνεχιστεί το 2018 εάν δεν «αλλάξουν οι πολιτικές». Τα προσχέδια των προϋπολογισμών της Ιρλανδίας, της Λετονίας, της Μάλτας και της Αυστρίας βρέθηκαν επίσης να είναι «σε γενικές γραμμές συμβατά» με τους κανόνες της Ε.Ε., ενώ αυτά της Γερμανίας, της Εσθονίας, του Λουξεμβούργου, της Σλοβακίας και της Ολλανδίας κρίθηκαν «πλήρως συμβατά».