Ακόμα και οι διεθνείς αντιδράσεις που προκαλεί η εκλογή του, οι γνώμες και οι απόψεις, οι ελπίδες και οι προσδοκίες, διίστανται, αν δεν είναι εκ διαμέτρου αντίθετες. Άλλοι χαμογελούν και τρέχουν να του σφίξουν το χέρι κι άλλοι αναλογίζονται πιθανούς κινδύνους και ανησυχούν. Ο Τραμπ πέρασε χθες το κατώφλι του Λευκού Οίκου ως ο μελλοντικός πρόεδρος της Αμερικής την ώρα που ο κόσμος προσπαθούσε να μαντέψει προς τα πού θα στρίψει το τιμόνι. Ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ του ζήτησε να αντιμετωπίσει με σαφήνεια θέματα όπως το εμπόριο, οι σχέσεις με το ΝΑΤΟ και η κλιματική αλλαγή, η Κίνα τον κάλεσε να μην μπει στον "πειρασμό" του απομονωτισμού και του παρεμβατισμού, οι Γερμανοί έβγαλαν τους φόβους τους με έναν τρόπο που περιέγραψε πολύ γλαφυρά ο υπουργός Εξωτερικών Φρανκ - Βάλτερ Στάινμαϊερ -"σαν τον λαγό με το φίδι"-, ενώ ο Σόιμπλε έγραψε άρθρο στην “Bild”... καταγγέλλοντας τον "δημαγωγικό λαϊκισμό" ο οποίος, λέει, βρίσκει πάτημα στην εικόνα κατάπτωσης των ελίτ...
Στην άλλη όψη του νομίσματος, οι αγορές έδειχναν να έχουν δεχθεί την επίδραση μιας ανεξήγητης ισχυρής αισιοδοξίας με την εκλογή του Ρεπουμπλικανού υποψήφιου, πυροδοτώντας ένα αναπάντεχο ράλι στα χρηματιστήρια, η Ρωσία έτεινε χέρι συμφιλίωσης και συνεργασίας προς τον νέο πρόεδρο, παραδεχόμενη για πρώτη φορά επίσημα ότι είχε επαφές με το εκλογικό επιτελείο του, ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν συνέχιζε να πανηγυρίζει για αυτό που αποκάλεσε "το τέλος της φιλελεύθερης μη-Δημοκρατίας" και το Λονδίνο έσπευδε, μεταξύ των πρώτων, να καλοπιάσει τον νέο πλανητάρχη, διαβλέποντας στην πολυδιαφημισμένη "ιδιαίτερη σχέση" του με τις ΗΠΑ μια σανίδα σωτηρίας στον ταραγμένο ωκεανό της μετά Brexit εποχής...
"Καλημέρα" με ράλι στα χρηματιστήρια
Διαθέτοντας μάλλον τη "συνταγή" της αυτοΐασης, οι αγορές ξεπέρασαν χθες με το "καλημέρα" το πρώτο ισχυρό σοκ από τη νίκη του αουτσάιντερ προεδρικού υποψήφιου, δίνοντας το σύνθημα ενός πρωτοφανούς ράλι στη Wall Street και στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια. Ίσως και λόγω "συνάφειας" με την επαγγελματική ενασχόληση του κτηματομεσίτη μεγιστάνα νέου προέδρου, ο ευρωπαϊκός χρηματιστηριακός δείκτης των κατασκευαστικών εταιρειών και των εταιριών κατασκευαστικών υλικών εκτοξεύτηκε χθες σε υψηλό 9ετίας!
Υπάρχουν βέβαια βάσιμες προσδοκίες για ενίσχυση του κλάδου χάρη στα σχέδια του Τραμπ να αυξήσει τις δαπάνες για έργα υποδομών με ένα πακέτο 1 τρισ. δολαρίων σε βάθος δεκαετίας. Ο ευρωπαϊκός δείκτης του κλάδου σημείωσε άνοδο στη διάρκεια της συνεδρίασης κατά 2,5%, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τα τέλη του 2007. Και οι τράπεζες τα πήγαν επίσης καλά, καθώς υπάρχει η αίσθηση μεταξύ των τραπεζιτών ότι με τον νέο πρόεδρο θα υπάρξουν λιγότεροι ρυθμιστικοί κανόνες και ένα περιβάλλον αυξανόμενων επιτοκίων.
"Κατά τόπους", ο βρετανικός FTSE κατέγραψε άνοδο έως 0,95%, ο γερμανικός DAX 1,12% και ο γαλλικός CAC 1,06% πριν μετριάσουν κάπως τα κέρδη τους προς το τέλος των συνεδριάσεων. Στο Τόκιο, ο δείκτης Nikkei έμοιαζε σαν να χτυπήθηκε από σεισμό, καταγράφοντας άλμα 7% μετά τη βουτιά του 5% που έκανε προχθές.
Το "τυράκι" του Γιούνκερ
Κι ενώ αυτά συνέβαιναν στις αγορές, πάνω από τις Βρυξέλλες είχε απλωθεί νέφος αναμονής και αβεβαιότητας. Καθώς ο Τραμπ δεν έχει κρύψει την προτίμησή του σε μια αναδίπλωση των ΗΠΑ από κέντρα επιρροής τους στον κόσμο, το άγχος της "εγκατάλειψης" και μιας πιθανής ενδυνάμωσης της ρωσικής επιρροής βασανίζει άσχημα τους Ευρωπαίους.
Ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ κάλεσε τον νεοεκλεγέντα πρόεδρο να αντιμετωπίσει "με σαφήνεια" ζητήματα κεφαλαιώδους σημασίας για την Ευρώπη όπως το ελεύθερο εμπόριο, οι σχέσεις με το ΝΑΤΟ και η κλιματική αλλαγή. Ωστόσο, και σε μια πρώτη ένδειξη επιχειρούμενης "προσαρμογής" στα νέα δεδομένα που δημιουργεί η εκλογή αυτή, με απώτερο στόχο να προληφθεί η εμφάνιση μιας ανάλογης δυναμικής και στο ευρωπαϊκό εκλογικό σώμα, ο Γιούνκερ ζήτησε να επανεξεταστεί το περιβόητο Σύμφωνο Σταθερότητας. "Πρέπει να είναι ευέλικτο" είπε. «Ευελιξία δεν σημαίνει απομάκρυνση από τη σταθερότητα, αλλά μια έξυπνη εφαρμογή του κοινού συστήματος κανόνων» εξήγησε ο κορυφαίος Ευρωπαίος αξιωματούχος.
Πάντως, για τον επίτροπο (Ψηφιακής Οικονομίας και Κοινωνίας) Γκίντερ Έτινγκερ -που δήλωσε "απογοητευμένος και έκπληκτος" από το αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών- η Ευρώπη οφείλει να δώσει μια ευκαιρία στον νέο πρόεδρο να συνεχίσει τη διατλαντική σύμπραξη.
Γερμανικοί φόβοι
Για μια χώρα που η πρόσδεσή της στο βορειοατλαντικό άρμα έχει υπαρξιακή σημασία, είναι λογικό η νίκη του Τραμπ να προκαλεί αγωνία. Ο φόβος ότι η πολύ ειδική σχέση της Γερμανίας με τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ -παρά τη χρονική απόσταση των 70 χρόνων από το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου- μπορεί να διαταραχθεί, εγείρει ανησυχίες μεταξύ των Γερμανών, που σε ποσοστό 65% περιμένουν επιδείνωση των σχέσεων της χώρας τους με τις ΗΠΑ, σύμφωνα με δημοσκόπηση του δημόσιου τηλεοπτικού δικτύου ZDF. Το 60% υποθέτει ότι θα υπάρξει αύξηση των διεθνών συγκρούσεων, ενώ το 25% δεν διαβλέπει μεγάλες αλλαγές και μόνο το 10% θεωρεί ότι θα μειωθούν.
Πολύ επιφυλακτικός εμφανίστηκε και ο υπουργός Εξωτερικών Φρανκ - Βάλτερ Στάινμαϊερ. «Μέχρι στιγμής, γνωρίζουμε λίγα για το τι θέλει (...) το εκλογικό αποτέλεσμα ήταν διαφορετικό από αυτό που θα επιθυμούσαν οι Γερμανοί» είπε. Εντούτοις, ο Στάινμαϊερ δεν πιστεύει ότι τους «υποτιμητικούς χαρακτηρισμούς» του Τραμπ για το ΝΑΤΟ θα ακολουθήσουν πράξεις και παρέπεμψε σε μια γερμανική παροιμία: "Δεν πρέπει 'να φοβόμαστε όπως ο λαγός το φίδι' αλλά να περιμένουμε να δούμε σε ποιο σημείο βρισκόμαστε».
Κινεζικό καμπανάκι
Μεταξύ του στρατοπέδου των ανησυχούντων από την εκλογή Τραμπ συγκαταλέγεται και η Κίνα. Το Πεκίνο φοβάται ότι ο Τραμπ θα βάλει ταφόπλακα στη στρατηγική οικονομική συνεργασία ΗΠΑ - Κίνας, κλείνοντας τα αμερικανικά σύνορα στα εισαγόμενα κινεζικά προϊόντα. Τα κινεζικά μέσα ενημέρωσης τον προειδοποίησαν να μην ενστερνιστεί τον απομονωτισμό και τον παρεμβατισμό και τον κάλεσαν να συνεργαστεί με το Πεκίνο για τη διατήρηση του διεθνούς status quo. Υπενθυμίζεται ότι στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του ο Τραμπ είχε απειλήσει να καταργήσει διμερείς εμπορικές συμφωνίες βάσει του οικονομικού του πλάνου "America First".
"Μια μακροπρόθεσμη, υγιής και σταθερή εμπορική σχέση μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ συμβαδίζει με τα θεμελιώδη συμφέροντα των λαών των δύο χωρών" δήλωσε ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εμπορίου Σεν Ντανγιάνγκ, διαβεβαιώνοντας ότι η κυβέρνηση του Πεκίνου δεν έχει καμία πρόθεση να ενισχύσει τις εξαγωγές της με ένα φθηνότερο γουάν. Το πρακτορείο Νέα Κίνα κάλεσε τον νέο πρόεδρο να συνεργαστεί με το Πεκίνο για "να καταρτίσουν από κοινού ένα νέο μοντέλο σχέσεων μεταξύ των υπερδυνάμεων". Το σχόλιο αυτό απηχεί τη θέση του προέδρου Σι Τζινπίνγκ ότι οι παγκόσμιες δυνάμεις πρέπει να συνεργαστούν για να δεχτούν και όχι να περιορίσουν την ανερχόμενη Κίνα στο διεθνές σύστημα.
Ταγίπ καλεί Ντόναλντ
Ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν ανήκει στην ομάδα των ηγετών εκείνων που ευελπιστούν ότι με τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο οι ΗΠΑ θα αλλάξουν στάση απέναντί τους -ίσως και να έχει δίκιο. Έτσι, τηλεφώνησε χθες στον νέο πρόεδρο για να τον συγχραρεί και να του ευχηθεί καλή επιτυχία στα νέα του καθήκοντα. Με την ευκαιρία, τόνισε ότι η Τουρκία και οι ΗΠΑ είναι σύμμαχοι που μοιράζονται κοινές αξίες, κοινά συμφέροντα και τον αμοιβαίο σεβασμό, εκφράζοντας παράλληλα την πεποίθηση ότι οι διμερείς σχέσεις θα ενισχυθούν.
Σύμφωνα με πηγές της τουρκικής προεδρίας, η συνομιλία έγινε σε εγκάρδιο κλίμα και, πέραν της ανάπτυξης των διμερών σχέσεων, οι δύο ηγέτες υπογράμμισαν την αποφασιστικότητά τους για συνεργασία στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας.
