Αν το βρετανικό δημοψήφισμα του Ιουνίου αποτελούσε το προανάκρουσμα, η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στην αμερικανική προεδρία μάλλον σηματοδοτεί το πέρασμα σε μια νέα ιστορική φάση. Η μεγαλύτερη οικονομική και στρατιωτική δύναμη του πλανήτη έχει πια για πρόεδρο έναν αδίστακτο όσο και απρόβλεπτο επιχειρηματία, ο οποίος δεν έχει υπηρετήσει ποτέ σε δημόσιο αξίωμα, φλερτάρει με τον φασισμό και υπόσχεται να αλλάξει ριζικά την πορεία που ακολούθησε η μοναδική υπερδύναμη στα χρόνια της παγκοσμιοποίησης.
Για τη Χίλαρι Κλίντον ήταν πάντοτε οι “αξιοθρήνητοι”. Για τον Τραμπ, που διάβασε καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον την οργή των Αμερικανών ψηφοφόρων για τις οικονομικές και πολιτικές ελίτ, κρύβοντας επιμελώς ότι και ο ίδιος αποτελούσε εκπρόσωπό τους, είναι οι “ξεχασμένοι”. Όπως και να τους αποκαλέσει κανείς, είναι εκείνοι που καθόρισαν το εκλογικό αποτέλεσμα της Τρίτης.
Η Αμερική της ερημωμένης υπαίθρου και των “σκουριασμένων” πια βιομηχανικών ζωνών πήρε τελικά την εκδίκησή της. Τα εκατομμύρια των Αμερικανών που αγνοήθηκαν από την οικονομική ανάκαμψη και τα χρόνια της κρίσης έχασαν τις δουλειές τους και είδαν τα σπίτια τους να κατάσχονται από τις τράπεζες γύρισαν μαζικά την πλάτη όχι μόνο σε εκείνη που στα μάτια τους ταυτιζόταν απόλυτα με το πολιτικό κατεστημένο τής Ουάσιγκτον αλλά και σε οποιονδήποτε άλλο τους συμβούλευε ποιον να ψηφίσουν: τη διεθνή κοινότητα, τους πολιτικούς αναλυτές, τα ΜΜΕ, τους δημοσκόπους.
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις έδιναν στη Χίλαρι Κλίντον προβάδισμα τεσσάρων ποσοστιαίων μονάδων. Όμως οι Αμερικανοί δεν έμελε να αποκτήσουν σε αυτές τις εκλογές την πρώτη γυναίκα πρόεδρο που, με τη σειρά της, θα διαδεχόταν τον πρώτο μαύρο πρόεδρο στην Ιστορία των ΗΠΑ. Επέλεξαν μια διαφορετικού είδους καινοτομία. Έφεραν στην εξουσία έναν λαϊκιστή δημαγωγό που στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας αναβίωσε ορισμένες από τις πιο σκοτεινές παραδόσεις της χώρας: τον ρατσισμό, τη μισαλλοδοξία και τον σωβινισμό.
Η Χίλαρι Κλίντον μπορεί τελικά να συγκέντρωσε περισσότερες ψήφους -59.600.327 ψήφους (47,7%) έναντι 59.389.590 (47,5%) για τον Τραμπ -,ωστόσο είχε απέναντί της το αμερικανικό εκλογικό σύστημα των εκλεκτόρων. Και έπαθε ό,τι και ο Αλ Γκορ το 2000, που έχασε τις εκλογές από τον Τζορτζ Μπους, παρ' ότι συγκέντρωσε μισό εκατομμύριο περισσότερες ψήφους.
Μέχρι τα ξημερώματα, ο υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών είχε επικρατήσει σε πολλές πολιτείες-κλειδιά, δείχνοντας προς τα πού έγερνε η πλάστιγγα. Επικράτησε στη Φλόριντα, την Τζόρτζια, τη Βόρεια Καρολίνα, το Οχάιο και την Αϊόβα, ενώ “σάρωσε” τον αμερικανικό Νότο νικώντας σε κάθε πολιτεία με την εξαίρεση του Νέου Μεξικού.
Στο λεγόμενο Μίντγουεστ, την αχανή έκταση ανάμεσα στις δύο οικονομικά αναπτυγμένες ακτές των ΗΠΑ, ο δισεκατομμυριούχος υποψήφιος συνδύασε την άνετη επικράτηση στις αγροτικές περιοχές που παραδοσιακά ψηφίζουν Ρεπουμπλικανούς με καθοριστικές νίκες σε αστικά κέντρα που το 2008 και το 2012 είχαν μαζικά υποστηρίξει τον Μπάρακ Ομπάμα.
Η νίκη του Τραμπ στην Πενσυλβάνια ανέβασε τους εκλέκτορές του σε 264, σφραγίζοντας έτσι το εκλογικό αποτέλεσμα. Λίγο αργότερα, ο Τζον Ποντέστα, ο επικεφαλής της εκστρατείας της Χίλαρι Κλίντον, αναγνώριζε την ήττα τής υποψήφιας των Δημοκρατικών.
Τον λόγο είχε πια ο νικητής των εκλογών, που στην πρώτη του δημόσια εμφάνιση ως νεοεκλεγείς πρόεδρος των ΗΠΑ εμφανίστηκε ασυνήθιστα ήπιος και συμφιλιωτικός. “Τώρα είναι η ώρα να επουλώσουμε τις πληγές του διχασμού” τόνισε μπροστά στους εκστασιασμένους οπαδούς του, αφού έπλεξε το εγκώμιο της αντιπάλου του Χίλαρι Κλίντον, η οποία νωρίτερα του είχε τηλεφωνήσει για να τον συγχαρεί.
Λίγο αργότερα, πάντως, η Κέλιαν Κόνγουεϊ, επικεφαλής της προεκλογικής του εκστρατείας, άφηνε ανοιχτό το ενδεχόμενο να οριστεί ειδικός εισαγγελέας για να διερευνήσει τη γνωστή υπόθεση των e-mails της, που στοίχειωσε την προεκλογική καμπάνια της πρώην υπουργού Εξωτερικών.
Ο Τραμπ υποσχέθηκε, παρ' όλα αυτά, ότι θα είναι πρόεδρος για όλους τους Αμερικανούς, χαρακτηρίζοντας την προεκλογική του καμπάνια “κίνημα που απαρτίζουν Αμερικανοί όλων των φυλών και των στρωμάτων”. Απέφυγε να ευχαριστήσει το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, ο κομματικός μηχανισμός του οποίου τον είχε εγκαταλείψει τις παραμονές των εκλογών, ξεχωρίζοντας μόνο τον υπερσυντηρητικό πρώην δήμαρχο της Νέας Υόρκης Ρούντολφ Τζουλιάνι.
Στο δικό της μήνυμα προς τους ψηφόρους, η Χίλαρι Κλίντον συμπέρανε ότι οι ΗΠΑ "είναι πολύ πιο βαθιά διχασμένες από ό,τι φανταζόμασταν" και, παρ' ότι κάλεσε τους Αμερικανούς να του "δώσουν την ευκαιρία να κυβερνήσει", τους ζήτησε επίσης να βρίσκονται σε εγρήγορση για να υπερασπιστούν, αν χρειαστεί, τα ίσα δικαιώματα και τις πολιτικές ελευθερίες. Λίγη ώρα μετά, ο Αμερικανός πρόεδρος Μπάρακ Ομπάμα υποσχόταν την ομαλή μετάβαση της εξουσίας σημειώνοντας: "Είμαστε όλοι στην ίδια ομάδα".
Διαδεχόμενος τον Ιανουάριο τον πρόεδρο Ομπάμα, ο 45ος πρόεδρος στην Ιστορία των ΗΠΑ θα έχει ένα πλεονέκτημα που δεν είχε ποτέ ο προκάτοχός του. Μετά τις εκλογές της Τρίτης, οι Ρεπουμπλικανοί διατηρούν την πλειοψηφία τους τόσο στη Γερουσία όσο και τη Βουλή των Αντιπροσώπων. O Πολ Ράιαν, ο πρόεδρος της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας στη Βουλή των Αντιπροσώπων, o οποίος προεκλογικά δήλωνε ανήμπορος να υπερασπιστεί τον Τραμπ έπειτα από τις απανωτές καταγγελίες για σεξουαλικές παρενοχλήσεις, δήλωσε μάλιστα χθες "ενθουσιασμένος με την ιδέα της συνεργασίας" μαζί του.
Οι αμερικανικές εκλογές συνοδεύτηκαν, τέλος, από δημοψηφίσματα για τη νομιμοποίηση της ινδικής κάνναβης. Η Καλιφόρνια, η Νεβάδα και η Μασαχουσέτη ενέκριναν τη νομιμοποίηση για “ψυχαγωγικούς σκοπούς”, ενώ η Φλόριντα, το Αρκάνσας και η Βόρεια Ντακότα για “ιατρικούς σκοπούς”. Με τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο, οι Αμερικανοί μάλλον θα τη χρειαστούν.
