Οι δημοσκόποι που υπερασπίζονται τη δουλειά τους παρά την αποτυχία τους να προβλέψουν το Brexit επικαλούνται τα ποιοτικά χαρακτηριστικά και τονίζουν ότι κάθε δημοσκόπηση αποτελεί αποτύπωση της στιγμής, των διαθέσεων του εκλογικού σώματος πριν από την κάλπη. Το ίδιο επιχείρημα προβάλλουν δέκα ημέρες πριν από τις αμερικανικές εκλογές, όπου ουσιαστικά θα αναδειχθεί ο/η λιγότερο αντιπαθής, μέσα σε ένα σκηνικό δηλητηριώδους ρευστότητας την οποία καλλιέργησαν και οι δύο βασικοί υποψήφιοι, η Χίλαρι Κλίντον και ο Ντόναλντ Τραμπ.
Οι αποκαλύψεις για τον βρόμικο ρόλο που έπαιξαν οι βαρόνοι του Δημοκρατικού Κόμματος στην ήττα του Μπέρνι Σάντερς δεν μπορούν να σκεπαστούν από τις εκκλήσεις του πρώην εσωκομματικού αντιπάλου της Κλίντον στους οπαδούς του να την ψηφίσουν για να αποφευχθούν τα χειρότερα, δηλαδή μια νίκη του λαϊκιστή και ξενόφοβου Τραμπ, στον οποίο υποτάχθηκαν πολλά ηγετικά στελέχη των Ρεπουμπλικανών αναγνωρίζοντας την ακτινοβολία του στη συντηρητική Αμερική.
Πόσο αξιόπιστες είναι όμως οι δημοσκοπήσεις που δίνουν φαβορί τη Χίλαρι Κλίντον ακόμη και με 12 μονάδες διαφορά; Η έρευνα (ABC/Washington Post) που δημοσιεύθηκε στις 23 Οκτωβρίου έδειξε ότι η Κλίντον φτάνει το 50% και ακολουθεί ο Τραμπ με 38%, ενώ ο Φιλελεύθερος Γκάρι Τζόνσον βρίσκεται στο 5% και η Πράσινη Τζιλ Στάιν στο 2%. Η δημοσκόπηση έδειξε επίσης ότι το 69% των Αμερικανών που λένε ότι «πιθανώς θα ψηφίσουν» αποδοκιμάζουν τη συμπεριφορά του Τραμπ απέναντι στις γυναίκες και το 65% καταδικάζουν την άρνησή του να δηλώσει ξεκάθαρα ότι θα αποδεχτεί το εκλογικό αποτέλεσμα. Στα ποιοτικά χαρακτηριστικά της δημοσκόπησης επιβεβαιώνεται το προβάδισμα της Χίλαρι στις λευκές γυναίκες (50%-43%) αλλά και η μεγάλη διαφορά υπέρ του Τραμπ στους λευκούς άνδρες (52%-35%), ενώ η ψαλίδα ανοίγει ακόμη περισσότερο στους λευκούς άνδρες που δεν έχουν αποφοιτήσει από κολέγιο (60%-29%). Οι μαύροι ψηφίζουν μαζικά Χίλαρι (82%-3%), καθώς και δύο στους τρεις Ισπανόφωνους (63%-25%).
Την ευφορία των Δημοκρατικών χάλασε όμως μια άλλη δημοσκόπηση (IBD/TIPP) που δείχνει ότι “όλα παίζονται” καθώς δίνει προβάδισμα δυο ποσοστιαίων μονάδων στον Τραμπ (43-41), υποχώρηση της Στάιν στο 3% και τον Τζόνσον σταθερό στο 7%. Μεταξύ των δυο πρώτων υποψηφίων οι ψηφοφόροι επιλέγουν τον Τραμπ με διαφορά λιγότερο από ένα τοις εκατό (43,2- 42,3). Στα ποιοτικά χαρακτηριστικά, ο Τραμπ κερδίζει την Κλίντον στους άνδρες (48-34), στα χαμηλά εισοδήματα (48-35) και στις αγροτικές περιοχές (60-22). Αντίθετα, η Κλίντον κερδίζει στις γυναίκες (46-38), στους ψηφοφόρους από 18 έως 44 ετών (41-34) και στους επενδυτές (48-38).
Πρέπει να περιμένουμε τον τελευταίο γύρο των δημοσκοπήσεων, είπε ανώτερο στέλεχος των Δημοκρατικών, που παρακολουθεί με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τα ποσοστά της Πράσινης και του Φιλελεύθερου υποψήφιου. Θα επικρατήσει, μέσα σε κλίμα πόλωσης, η λογική της χαμένης ψήφου; Θα υπάρξει αντίστοιχη τάση στις συμπληρωματικές εκλογές για το Κογκρέσο και, αν ναι, θα είναι αρκετή ώστε να αποσπάσει από τους Ρεπουμπλικανούς τον έλεγχο της Βουλής; Πόσο συμβαδίζουν οι παραπάνω δημοσκοπήσεις με το εύρημα μιας άλλης έρευνας (Rasmussen Reports), ότι το 65% των Αμερικανών θα ήθελαν να δικαστεί η Κλίντον για το σκάνδαλο των e-mail; Ένας άλλος ερευνητής, ο Χέλμουτ Νόρποθ, προεξοφλεί νίκη του Τραμπ χρησιμοποιώντας ένα μοντέλο το οποίο υπολογίζει την απήχηση ενός υποψηφίου με βάση την κομματική συσπείρωση που του δίνει το χρίσμα και όχι τη μετέπειτα προεκλογική μάχη. Βολικό μεν για τον μεγιστάνα των ακινήτων αλλά πολύ πιθανό, λέει ο καθηγητής, και επισημαίνει ότι το κύμα υποστήριξης στον Τραμπ από τη συντηρητική Αμερική συμπαρέσυρε το κατεστημένο των Ρεπουμπλικανών. Άλλοι αναλυτές, βετεράνοι σε θέματα στρατηγικής, μιλούν ακόμη και για τον κίνδυνο διάσπασης του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος μετά από μια ήττα του Τραμπ.
Η λαϊκή ψήφος και οι εκλέκτορες
Στο επιτελείο της Χίλαρι δηλώνουν αισιόδοξοι ότι η πρώην ΥΠΕΞ θα ξεπεράσει το όριο των 270 ψήφων στο Κολέγιο των Εκλεκτόρων, όπου κάθε πολιτεία εκπροσωπείται από συγκεκριμένο αριθμό εκπροσώπων και όλοι προέρχονται από το κόμμα που κερδίζει σε τοπικό επίπεδο. Αυτό σημαίνει ότι ένας/μία υποψήφιος/α που κερδίζει τη λαϊκή ψήφο σε εθνικό επίπεδο, δεν κερδίζει αυτόματα τους περισσότερους εκλέκτορες. Δεδομένου ότι στις περισσότερες πολιτείες νικητής είναι παραδοσιακά το ένα ή το άλλο μεγάλο κόμμα, η Χίλαρι ξεκινά από μια βάση 201 εκλεκτόρων, ενώ ο Ντόναλντ από χαμηλότερα, από τους 164 εκλέκτορες. Σύμφωνα με Αμερικανούς πολιτικούς αναλυτές και δημοσκόπους, το αποτέλεσμα θα κριθεί στις εξής δώδεκα πολιτείες: Αριζόνα (11 εκλέκτορες), Κολοράντο (9), Νεβάδα (6), Φλόριντα (29), Τζώρτζια (16), Αϊόβα (6), Μίσιγκαν (16), Νιου Χαμσάιρ (4), Βόρεια Καρολίνα (15), Οχάιο (18), Πενσυλβάνια (20), Βιρτζίνια (13).
Στους καθοριστικούς παράγοντες περιλαμβάνεται η στάση των ψηφοφόρων του Σάντερς και γενικότερα των απογοητευμένων Δημοκρατικών στις βιομηχανικές πολιτείες (Rust Belt) Μίσιγκαν, Οχάιο, Πενσυλβάνια, η τελική επιλογή των συντηρητικών σε πολιτείες όπως η Τζώρτζια, η Βόρεια Καρολίνα και η Βιρτζίνια καθώς και η ψήφος των Ισπανόφωνων σε πολιτείες όπως η Αριζόνα. Αρκετά από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά συγκεντρώνει η Φλόριντα με τη... βαριά ιστορία του 2000 και τη σκανδαλώδη εκλογική διαδικασία που χάρισε την επανεκλογή στον Τζορτζ Μπους. Σε αυτή την πολιτεία ο Ντόναλντ Τραμπ έχει τώρα οριακό δημοσκοπικό προβάδισμα (43 έναντι 40 τοις εκατό).
Το αποτέλεσμα θα κριθεί επίσης από τη συμμετοχή των Αμερικανών πολιτών στην εκλογική διαδικασία, ενώ θα βαρύνει η αποφασιστικότητα των πολιτών να αποκλείσουν την είσοδο του ενός ή της άλλης στον Λευκό Οίκο. Και οι δύο κατέχουν εξάλλου το ρεκόρ του πλέον αντιπαθούς ζευγαριού υποψηφίων: ο Τραμπ προηγείται με 63% και ακολουθεί η Κλίντον με το διόλου ευκαταφρόνητο 56%. Στους εγγεγραμμένους ψηφοφόρους είναι ισοδύναμοι, καθώς έξι στους δέκα αντιπαθούν εξίσου και τους δύο.
