Συνέντευξη στην Έλλη Ζώτου
Υιοθέτηση από την Ε.Ε. κοντόφθαλμων και εγωιστικών πολιτικών,που ουσιαστικά αυξάνουν την πίεση παγκοσμίως σε σχέση με το προσφυγικό ζήτημα, και υπονόμευση του διεθνούς Προσφυγικού Δικαίου με τη συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας διαπιστώνει η επικεφαλής του Γραφείου Ευρωπαϊκών Θεσμών της Διεθνούς Αμνηστίας Ιβέρνα Μαγκόουαν και στηλιτεύει τα πολιτικά παιχνίδια που διαχωρίζουν τους πρόσφυγες.
Πώς επηρεάζει ο τρόπος με τον οποίο η Ευρώπη έχει διαχειριστεί την προσφυγική κρίση και τις μεταναστευτικές ροές τους ανθρώπους αυτούς και τις ίδιες τις πολιτικές της Ευρώπης;
Πρέπει να είμαστε πολύ ακριβείς. Υπάρχει μια παγκόσμια προσφυγική κρίση, αλλά δεν υπάρχει προσφυγική κρίση στην Ευρώπη. Οι αριθμοί δεν είναι αρκετά υψηλοί σε σύγκριση με ό,τι συμβαίνει στον υπόλοιπο κόσμο. Έχουμε σίγουρα μια πολιτική κρίση, μια υπαρξιακή κρίση του ευρωπαϊκού οικοδομήματος ίσως, αλλά όταν κοιτάξουμε ξανά τα στοιχεία, το 95% των Σύρων προσφύγων φιλοξενούνται σε μόνο πέντε χώρες και καμία από αυτές δεν είναι στην Ε.Ε.
Ο αριθμός των αφιχθέντων αναλογικά με τις δυνατότητες της Ευρώπης είναι διαχειρίσιμος. Εάν κοιτάξουμε την ευρύτερη εικόνα, είναι αρκετά λυπηρή, γιατί η πολιτική της Ε.Ε. και των κρατών-μελών της ήταν πάντα επικεντρωμένη στο να προσπαθούν να σταματήσουν τους ανθρώπους να έρχονται, μιλώντας για έλεγχο συνόρων, αντί να αναγνωρίζουν ότι, όταν πληθαίνουν οι εμπόλεμες διαμάχες στη Συρία και αλλού, είναι αναπόφευκτο ότι θα έρχονται άνθρωποι. Εάν ήταν σοβαροί, θα έπρεπε να είχαν εξετάσει την αύξηση των θέσεων επανεγκατάστασης σε συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία για τους Πρόσφυγες, τις ανθρωπιστικές βίζες, την οικογενειακή επανένωση, τους νόμιμους δρόμους μετανάστευσης.
Με το να μην επιλέγουν καμία από αυτές τις υπεύθυνες επιλογές πολιτικής και απλά να επιτρέπουν στους ανθρώπους να ρισκάρουν τη ζωή τους ερχόμενοι με ακατάλληλες βάρκες, οδήγησαν σε μια χαοτική κατάσταση. Κάποιες φορές κάποιοι από τους πολιτικούς λένε ότι τουλάχιστον η συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας σημαίνει ότι οι άνθρωποι δεν πεθαίνουν στη θάλασσα. Θέλω πραγματικά να το αμφισβητήσω γιατί έκλεισαν τα χερσαία σύνορα στη Βουλγαρία και σε άλλα μέρη. Εάν ήταν σοβαροί στο να σώζουν ζωές, τότε θα μπορούσαν να ανοίξουν την πρόσβαση στο άσυλο στα χερσαία σύνορα από το να τους αναγκάζουν να διασχίσουν τη θάλασσα, ελλείψει ασφαλών περασμάτων.
Η Ε.Ε. θεωρεί τη συμφωνία με την Τουρκία επιτυχή. Το συμμερίζεστε;
Τη Δευτέρα επισκέφτηκα τη Λέσβο και θα προκαλούσα οποιονδήποτε να πάει και να δει τις συνθήκες στις οποίες είναι παγιδευμένοι οι άνθρωποι, το ψυχολογικό στρες ανθρώπων που έχουν ήδη διαφύγει του πολέμου και να μου πει ότι αυτή η πολιτική είναι επιτυχής.
Σε επίπεδο Ηνωμένων Εθνών, υπάρχει μια προσπάθεια να διαμοιραστούν οι πρόσφυγες σε όλο τον κόσμο. Αντί να αναλάβουν το κομμάτι που τους αναλογεί οι ευρωπαϊκές χώρες και να ανοίξουν θέσεις μετεγκατάστασης, παίζουν στην πραγματικότητα αρνητικό ρόλο, λέγοντας ότι είναι ήδη υπερφορτωμένες, όταν οι αριθμοί και τα γεγονότα λένε το αντίθετο. Από τις 10 χώρες που φιλοξενούν τους περισσότερους πρόσφυγες, καμιά δεν είναι ευρωπαϊκή.
Για το κατά πόσο η συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας είναι μια επιτυχία, πάλι νομίζω πως πρέπει να αναρωτηθούμε για τον ορισμό της επιτυχίας.
Τη Δευτέρα στο Συμβούλιο υπουργών Εξωτερικών της Ε.Ε. μίλησαν για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στη Συρία. Θα δούμε μια αυξημένη ροή προς την Τουρκία, αλλά η Τουρκία πιέζεται από τη συμφωνία με την Ε.Ε. να μην ανοίξει τα σύνορά της και είναι ήδη υπερπλήρης. Στην πραγματικότητα, αντί η Ε.Ε. να παίξει τον ρόλο του υπεύθυνου παγκόσμιου παίκτη, έχει μια πολύ εγωιστική και κοντόφθαλμη πολιτική, η οποία αυξάνει την πίεση παγκοσμίως. Ξέρουμε ότι στην Τουρκία δεν έχουμε επαρκές σύστημα ασύλου, ότι οι πρόσφυγες συχνά αφήνονται χωρίς καμία βοήθεια, καμία πρόσβαση σε στέγη ή φαγητό. Ξέρουμε ότι οι τουρκικές δυνάμεις ασφαλείας έχουν πυροβολήσει πρόσφυγες που προσπαθούσαν να περάσουν τα σύνορα.
Όταν έχεις αυτή την εικόνα και ουσιαστικά υπονομεύεις το σύστημα διεθνούς προστασίας, δεν καταλαβαίνω πώς μπορείς να ορίσεις ως επιτυχία τη συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας.
Το προσφυγικό ζήτημα έχει διχάσει την Ε.Ε. ή έχουμε μια κοινή πολιτική και μετά εξαρτάται από την κάθε χώρα πώς θα την υλοποιήσει ή πώς θα την περάσει στους πολίτες της; Βλέπουμε ότι τα προγράμματα μετεγκατάστασης δεν προχωρούν...
Πρέπει να δοθεί περισσότερη υποστήριξη στην Ελλάδα μέσω των προγραμμάτων μετεγκατάστασης. Παρά το γεγονός ότι τα προγράμματα μετεγκατάστασης και επανεγκατάστασης δεσμεύουν κάθε χώρα ξεχωριστά, έχουμε τις ευρωπαϊκές συνθήκες που μιλούν για αλληλεγγύη στην Ευρώπη κι αυτό δεν είναι ένα πρόβλημα που σταματά στα σύνορα. Η προσφυγική κρίση είναι ένα πρόβλημα που χρειάζεται μεγάλες περιφερειακές και παγκόσμιες λύσεις. Δεν μπορείς να αφήσεις τη Γερμανία ή την Ελλάδα να σηκώσουν όλο το βάρος. Πρέπει να υπάρξει μια δίκαιη κατανομή ευθυνών σε όλη την περιοχή, γιατί εάν, για παράδειγμα, η συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας καταρρεύσει και οι άνθρωποι αρχίσουν να ξαναέρχονται, χρειαζόμαστε μακροπρόθεσμες λύσεις για το πώς η Ευρώπη θα συμπεριφερθεί με βάση τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Πώς σχολιάζετε την κατηγοριοποίηση των προσφύγων, που οδηγεί ουσιαστικά στην ανισότητα μεταξύ αυτών που έχουν κάποια δικαιώματα, όπως η μετεγκατάσταση, και άλλων που δεν έχουν;
Είμαστε έντονα αντίθετοι στο ότι υπάρχουν διακρίσεις στη μετεγκατάσταση βάσει εθνικότητας. Μίλησα με Αφγανούς στη Λέσβο που ήταν φανερά βαθιά επιβαρυμένοι ψυχολογικά εξαιτίας της κατάστασής τους. Ξέρουν ότι δεν πρόκειται να ενταχθούν στη μετεγκατάσταση και δεν γνωρίζουν τι πρόκειται να τους συμβεί. Η μετεγκατάσταση προσφύγων θα έπρεπε να είναι σχεδιασμένη να καλύπτει ανθρωπιστικές ανάγκες, όχι πολιτικά παιχνίδια. Και εάν είναι βασισμένη στις ανθρωπιστικές ανάγκες, τότε δεν πρέπει να κάνει διακρίσεις βάσει εθνικότητας γιατί οι άνθρωποι είναι ίσοι.
Στην κατηγοριοποίηση μεταξύ οικονομικών μεταναστών και προσφύγων, αυτό που είναι αρκετά τρομακτικό και βλέπουμε να συμβαίνει είναι ότι οι άνθρωποι, οι πολιτικοί ειδικά, μοιάζουν να ξεχνούν πρώτα απ' όλα ότι ένας οικονομικός μετανάστης εξακολουθεί να είναι άνθρωπος και να έχει αναφαίρετα δικαιώματα. Κάποιοι άνθρωποι διαφεύγουν από λιμό. Νομίζω συχνά βλέπουμε αυτή τη σχεδόν συνήθη παράβλεψη, λες και οι άνθρωποι έρχονται για διακοπές, για να βρουν δουλειά. Και σκέφτεσαι ότι αυτός ο άνθρωπος έχει ρισκάρει τη ζωή του ταξιδεύοντας διά θαλάσσης, έχει αντιμετωπίσει φοβερή ανέχεια, τι τον σπρώχνει; Νομίζω πως αυτό είναι που πρέπει να αναρωτηθούμε.
