Η επίθεση για την ανακατάληψη της Μοσούλης, του βασικού προπυργίου του Ισλαμικού Κράτους στο Ιράκ, είναι μια εξαιρετικά περίπλοκη επιχείρηση, στην οποία συμμετέχουν δυνάμεις του ιρακινού στρατού, ξένες δυνάμεις και τοπικές ένοπλες πολιτοφυλακές με διαφορετικά, αν όχι αντικρουόμενα συμφέροντα.
Η μάχη ξεκίνησε, άλλα κανείς δεν είναι σε θέση να προβλέψει πόσος καιρός θα χρειαστεί ώστε οι ιρακινές και άλλες δυνάμεις να διεισδύσουν στη δεύτερη σε μέγεθος πόλη του Ιράκ, να εκδιώξουν τις δυνάμεις των τζιχαντιστών, μέρος των οποίων αναμένεται να αναμειχθεί, με τον πληθυσμό, και να αναλάβουν τον πλήρη έλεγχο της πόλης.
Η έναρξη της επιχείρησης ανακοινώθηκε πολλές φορές στο παρελθόν, αλλά ουσιαστικά είχε "παγώσει" από τον Μάρτιο του 2016, όταν ο Ιρακινός πρωθυπουργός Χαϊντέρ Αλ Αμπάντι κάλεσε τις δυνάμεις της Βαγδάτης να απελευθερώσουν την επαρχία Νινευή, πρωτεύουσα της οποίας είναι η Μοσούλη.
Με την αεροπορική υποστήριξη των δυνάμεων του διεθνούς συνασπισμού με επικεφαλής τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και τη συμμετοχή του Ιράν μέσω της παρουσίας παραστρατιωτικών ένοπλων δυνάμεων που υποστηρίζονται επί του πεδίου από τον ιρανικό στρατό, οι στρατιωτικές δυνάμεις προωθήθηκαν από τον Μάρτιο για να προσεγγίσουν τη Μοσούλη από τη βάση Μαχμούρ, σε απόσταση 20 χιλιομέτρων από τις πρώτες γραμμές των δυνάμεων του Ισλαμικού Κράτους. Παράλληλα, οι δυνάμεις των πεσμεργκά, των δυνάμεων ασφαλείας της αυτόνομης περιοχής του Ιρακινού Κουρδιστάν, προωθούνται από Βορρά προς τη Μοσούλη.
Ετερόκλιτες δυνάμεις
Στην επιχείρηση συμμετέχουν ο ιρακινός στρατός, οι ιρακινές αντιτρομοκρατικές μονάδες, μονάδες της ομοσπονδιακής και της τοπικής Αστυνομίας, σιιτικές πολιτοφυλακές που υπακούουν στις διαταγές της Τεχεράνης, Κούρδοι πεσμεργκά, η Τουρκία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και χώρες του διεθνούς συνασπισμού.
Οι ιρακινές στρατιωτικές δυνάμεις μπορούν να υπολογίζουν στην αεροπορική κάλυψη των δυνάμεων του συνασπισμού και στην αποστολή επιπλέον 600 Αμερικανών στρατιωτικών επί συνόλου 4.600 που έχουν αναπτυχθεί στο Ιράκ από την Ουάσινγκτον.
Παρόντες είναι επίσης Τούρκοι στρατιώτες σε βάση κοντά στη Μοσούλη και στο Κουρδιστάν. Η παρουσία τους είναι ένα από τα πρώτα στοιχεία που επικαλούνται οι αναλυτές για να εξηγήσουν την καθυστέρηση της έναρξης της επιχείρησης: Η Βαγδάτη απαιτούσε την απόσυρσή τους, αλλά η Τουρκία θέλει επιτακτικά να συμμετάσχει στην επιχείρηση για να είναι σε θέση να περιορίσει την ενίσχυση της δύναμης των Κούρδων στα σύνορά της και για να μπορέσει να αποκαταστήσει κάποιου βαθμού επιρροή στην περιοχή της Μοσούλης και τις πλουτοπαραγωγικές πηγές της. Οι πεσμεργκά έχουν προωθηθεί εκτός των συνόρων της αυτόνομης περιοχής του ιρακινού Κουρδιστάν και η Άγκυρα ανησυχεί μήπως οι σιιτικές πολιτοφυλακές που υποστηρίζουν τον Αμπάντι και τελούν υπό την επιρροή της Τεχεράνης προχωρήσουν προς την κατά πλειοψηφία σουνιτική Μοσούλη.
Πάντως, η συμμετοχή των σιιτικών πολιτοφυλακών στην επιχείρηση ανακατάληψης της Μοσούλης έχει δημιουργήσει ανησυχία σε Ιρακινούς αξιωματούχους και ανθρωπιστικές οργανώσεις που εκφράζουν φόβους για πιθανά θρησκευτικά αντίποινα. Οι σιιτικές πολιτοφυλακές έχουν κατηγορηθεί από τα Ηνωμένα Έθνη για φόνους και απαγωγές σε ορισμένες από τις περιοχές που έχουν ανακαταλάβει από το Ισλαμικό Κράτος. Η παρουσία τους στη γραμμή του μετώπου δεν γίνεται αποδεκτή από τους σουνιτικούς πληθυσμούς και οι ιρακινές αρχές θέλουν να τις κρατήσουν μακριά από το πεδίο της μάχης στη Μοσούλη.
Η τακτική
Αλλά με ποιον τρόπο θα γίνει η ανακατάληψη της δεύτερης μεγαλύτερης πόλης του Ιράκ από τους τζιχαντιστές; Θεωρείται βέβαιο ότι κατά τις τελευταίες φάσεις της επιχείρησης θα διεξαχθούν πυκνές μάχες εκ του συστάδην, από δρόμο σε δρόμο μέσα στο αστικό περιβάλλον, στοιχείο που προκαλεί ήδη σοβαρές ανησυχίες για τις επιπτώσεις του στον άμαχο πληθυσμό. Σε μια πόλη 1,5 εκατομμυρίου κατοίκων, θα πρέπει να αντιμετωπιστούν με όρους στρατιωτικής αναμέτρησης 3.000-4.500 μαχητές του Ισλαμικού Κράτους, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του διεθνούς συνασπισμού, και γι' αυτό ο ΟΗΕ φοβάται ανθρωπιστική τραγωδία.
Οι ιρακινές δυνάμεις, εάν ακολουθήσουν την τακτική που ακολούθησαν στο Τικρίτ και το Ραμάντι, τον Μάρτιο 2015 και τον Φεβρουάριο 2016 αντίστοιχα, θα περικυκλώσουν την πόλη πριν από την τελική επίθεση. Οι επίλεκτες δυνάμεις των αντιτρομοκρατικών μονάδων πιθανόν να βρίσκονται και πάλι στην πρώτη γραμμή. Πριν εισχωρήσουν για να καταλάβουν το κέντρο της Μοσούλης, οι ιρανικές δυνάμεις θα πρέπει να διεισδύσουν σε περιοχές υπό τον έλεγχο του Ισλαμικού Κράτους σε μήκος πολλών χιλιομέτρων.
Όμως, οι δυνάμεις του συνασπισμού θα πρέπει να πολεμήσουν δυνάμεις των τζιχαντιστών οι οποίες είχαν στη διάθεσή τους δύο ολόκληρα χρόνια για να προετοιμάσουν την άμυνά τους στο τελευταίο τους προπύργιο. Είναι πολύ πιθανόν ότι θα χρησιμοποιήσουν ελεύθερους σκοπευτές, παγιδευμένα αυτοκίνητα και θα ναρκοθετήσουν το έδαφος για να καθυστερήσουν την προέλαση των ιρακινών δυνάμεων. Για να ανακόψουν τις επιθέσεις εναντίον τους, είναι πιθανόν επίσης να χρησιμοποιήσουν τον άμαχο πληθυσμό ως ανθρώπινη ασπίδα.
Πηγές: ΑΠΕ, Γαλλικό Πρακτορείο, Reuters
