Ο Πέδρο Σάντσεθ δεν λύγισε μπροστά στο πραξικόπημα ανατροπής του, αλλά προσπαθεί να κερδίσει τη μάχη μέσα στο κόμμα του και τον πόλεμο εναντίον της λιτότητας. Ο εμφύλιος πόλεμος που πυροδότησε το συντηρητικό και διεφθαρμένο τμήμα του σοσιαλιστικού κόμματος, με επικεφαλής τον πρώην πρωθυπουργό Φελίπε Γκονθάλεθ δίνεται στο όνομα του νεοφιλελευθερισμού και της διαιώνισης της δεξιάς κυβέρνησης του Ραχόι.
O Γκονθάλεθ είναι ο "αδιαμφισβήτητος αρχηγός" των Σοσιαλιστών. Αυτός που τους έφερε στην εξουσία, ο πρώτος σοσιαλιστής πρωθυπουργός μετά το τέλος της Β' Ισπανικής Δημοκρατίας από τις ορδές του Φράνκο. Αυτός που έβαλε τη χώρα στην τότε ΕΟΚ, αλλά και εκείνος που άλλαξε πολιτική και υποστήριξε με δημοψήφισμα την ένταξή της στο ΝΑΤΟ. Οι σχέσεις των κυβερνήσεων του Γκονθάλεθ με τον νεοφιλελευθερισμό και η υποταγή του στα γερμανικά συμφέροντα χάνονται στο βάθος του χρόνου.
Το 1988, ο τότε υπουργός Οικονομικών και αργότερα, δυστυχώς, επίτροπος Οικονομικών της Ε.Ε., Σόλμπες είχε τη φαεινή ιδέα να επιβάλει νέες εργασιακές σχέσεις, κυρίως για τους νέους εργαζόμενους, τα αποκαλούμενα «συμβόλαια σκουπίδια», που πυροδότησαν την έκρηξη των ελαστικοποιημένων εργασιακών σχέσεων στη νότια Ευρώπη. Την ίδια περίοδο ο Γκονθάλεθ, για να σώσει τη Seat και να διασφαλίσει την επανεκλογή του, πέρασε υπό την «προστασία» του Γερμανού καγκελάριου Κολ, κάτι που είχε σαν συνέπεια να παραμείνει έως σήμερα δεμένος με τα συμφέροντα του Βερολίνου και όχι μόνο, ενώ έδωσε και το πράσινο φως για τις πρώτες ιδιωτικοποιήσεις στην Ισπανία, ξεκινώντας με την πώληση ποσοστών του κολοσσού τηλεπικοινωνιών Telefonica, της ηλεκτρικής Endesa, της ενεργειακής Repsol, της τράπεζας Argentaria και της καπνοβιομηχανίας. Tabacalera. Ο Γκονθάλεθ αποχώρησε εν μέσω μεγάλων σκανδάλων και κατηγοριών για τις σχέσεις του με τους παρακρατικούς δολοφόνους της «αντιτρομοκρατικής» GAL.
Ήταν πλέον προφανές ότι το Ισπανικό Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα PSOE είχε μόνο κατ' όνομα σχέσεις με την παράδοση του εργατικού κινήματος, παρόλο που η έδρα του βρίσκεται ακόμη και σήμερα στο σπίτι του ιδρυτή του, το μακρινό 1879, κάποιου... Πάμπλο Ιγκλέσιας, που ήταν ιδρυτής και της πρώτης συνδικαλιστικής συνομοσπονδίας UGT, το επίσης μακρινό 1885. Χρόνια αργότερα, όταν ο Θαπατέρο ετοιμαζόταν να εγκαταλείψει την κυβέρνηση, σχεδόν 300 σοσιαλιστές ήταν υπόδικοι. Όχι γιατί υπερασπίστηκαν με παράνομους τρόπους, όπως κάποτε, τα δικαιώματα των εργαζομένων, αλλά γιατί αναγκάστηκαν να αντιμετωπίσουν κατηγορίες για διαφθορά, με δεκάδες άλλους να έχουν ήδη καταδικαστεί σε βαριές ποινές σχετικά με τη διαχείριση δήμων, περιφερειών και υπουργείων.
Ορισμένοι από τους σοσιαλιστές, κυρίως τα πρώην κυβερνητικά στελέχη, περνούσαν από την πόρτα των υπουργείων στα Διοικητικά Συμβούλια των μεγάλων εθνικών και πολυεθνικών εταιρειών, με πρώτο διδάξαντα τον «πατριάρχη» Γκονθάλεθ, που για μια περίπου δεκαετία βρέθηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο της ενεργειακής Union Fenosa, με αμοιβή περίπου 150.000 ευρώ το έτος. «Έχω έναν πολυέξοδο τρόπο ζωής και έχω ανάγκη να εργάζομαι στην εταιρεία» είχε δηλώσει κάποτε ο Γκονθάλεθ, υφαίνοντας ένα νήμα διαπλοκής που φθάνει μέχρι και τη νυν σύζυγό του, που βρέθηκε, όλως τυχαίως, τυλιγμένη και αυτή στο σκάνδαλο των "Panama Papers" και των offshore.
Θα μπορούσε κανείς να θεωρητικοποιήσει όλη αυτή τη πορεία του PSOE, που βοήθησε στον εκσυγχρονισμό της μεταφρανκικής Ισπανίας, τη διαμόρφωση ενός κοινωνικού κράτους αρκετά κοντά στους πολίτες και τη μετεξέλιξή του σε τμήμα του σημερινού προβλήματος. Οι πολίτες δεν ενδιαφέρονται για τις θεωρητικές αντιφάσεις και τις αποτυχίες της Σοσιαλδημοκρατίας ή την αφομοίωσή της από τους πιο συντηρητικούς αντιπάλους της. Οι πολίτες των λαών της Ισπανίας έρχονται αντιμέτωποι με την οικονομική και κοινωνική ισοπέδωσή τους, την ανεργία, την εξαθλίωση και τις αυτοκτονίες και πολλοί από αυτούς δεν ξεχνούν ότι ο σοσιαλιστής Θαπατέρο μετέτρεψε το Δημοσιονομικό Σύμφωνο σε άρθρο του Συντάγματος της χώρας. Από το 2008 έως σήμερα, το Σοσιαλιστικό Κόμμα έχασε περίπου 6 εκατομμύρια ψήφους.
Συνεργό το PSOE
Το PSOE των Γκονθάλεθ και Θαπατέρο δεν στήριξε μόνο τη λεηλασία των εισοδημάτων της μεσαίας τάξης από τις μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες, τις τράπεζες και τον γενικότερο χρηματοοικονομικό τομέα υπήρξε και συνεργός στη συγγραφή των συμβολαίων με τα «ψιλά γράμματα» των ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων. Το PSOE αποτελεί συνεργό αυτών που οδηγούν ακόμη και σήμερα τους δανειολήπτες να πηδούν από τα παράθυρα και τα μπαλκόνια ή να κρεμιούνται μέσα στα ίδια τους τα σπίτια λίγο πριν τους πετάξει έξω η Αστυνομία γιατί δεν έχουν να πληρώσουν τις δόσεις του δανείου.
Ο Σάντσεθ δεν είναι ένας χαρισματικός ηγέτης. Κατάλαβε όμως ότι, για να διασωθεί το κόμμα του από την οικονομική και κοινωνική κρίση, θα έπρεπε να πάρει έναν εντελώς διαφορετικό δρόμο. Η εισβολή του Podemos στην πολιτική ζωή της χώρας και το γεγονός ότι ήρθε για να παραμείνει ανέτρεψαν τα δεδομένα. Ο Σάντσεθ προσπάθησε να διατηρήσει τις εσωτερικές ισορροπίες στο «αντικομμουνιστικό» στην ουσία κόμμα του με όλες τις πιθανές συμμαχίες, εκτός από αυτή με την Αριστερά και το Λαϊκό Κόμμα. Σήμερα ο Γκονθάλεθ και η Ντίαθ τον καλούν να πληρώσει τον λογαριασμό, υπογραμμίζοντας μία από τις σταθερές του PSOE από την εποχή του Καρίγιο στην ηγεσία του Κ.Κ. της Ισπανίας: Ποτέ με την Αριστερά.
Η σημερινή κρίση του PSOE θα μπορούσε να αποφευχθεί εύκολα, ισχυρίστηκε ο Γκονθάλεθ. Η αλήθεια είναι ότι ο Γκονθάλεθ και η Ντίαθ ξέρουν ότι ο Σάντσεθ μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση ακόμη και με 85 βουλευτές, όπως είχε κάνει ο ίδιος ο Γκονθάλεθ όταν είχε χάσει την απόλυτη πλειοψηφία και, για να μη συνεργαστεί με την Αριστερά, προτίμησε να συνεργαστεί με τα δεξιά εθνικιστικά κόμματα της Καταλωνίας και της Χώρας των Βάσκων. Σήμερα, τα βάφτισαν αποσχιστικά και τα βάζουν στη καραντίνα, προσπαθώντας να κρύψουν επιμελώς ότι με τη Δεξιά έχουν κοινούς αντιπάλους. Το νέο δίδυμο των Ιγκλέσιας και Γκαρθόν.
Ο τελευταίος λόγος ανήκει πάντα στην πολιτική και στους πολίτες. Οι επόμενες εβδομάδες θα είναι πολύ δύσκολες για τον Σάντσεθ και το υγιές τμήμα του κόμματός του, που κοιτά τα πάθη της ισπανικής κοινωνίας και θέλει να αναζητήσει μια κοινή διέξοδο με την Αριστερά.
Η Δεξιά φαίνεται να ισχυροποιείται από τις αδυναμίες του PSOE και την εξαΰλωση των λαϊκιστών Πολιτών, όπως έδειξαν οι πρόσφατες περιφερειακές εκλογές. Ο δεξιός ισπανικός εθνικισμός στοιχηματίζει στον φόβο και στην ψήφο της βαθιάς Ισπανίας, που δεν είναι όμως αρκετή για τη διαιώνιση της κυβέρνησης Ραχόι.
Η έκβαση του εμφυλίου πολέμου στο PSOE θα είναι καθοριστική για το μέλλον της Ισπανίας και της τοπικής Σοσιαλδημοκρατίας και όχι μόνο του ευρωπαϊκού Νότου. Οι Πορτογάλοι Σοσιαλιστές έχουν κάνει την επιλογή τους και συνεργάζονται με το Μπλόκο της Αριστεράς και το πορτογαλικό Κ.Κ., το γαλλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα και το ιταλικό Δημοκρατικό Κόμμα βρίσκονται στο απόγειο της παρακμής τους, ενώ λίγο πιο βόρεια, το SPD θα πρέπει να εξηγήσει σε λίγους μήνες τι έκανε αυτά τα χρόνια συγκυβερνώντας με τη Μέρκελ.
Πριν από τρία χρόνια, ο Πάμπλο Ιγκλέσιας ο νεότερος είχε εφεύρει τη λέξη «πασοκοποίηση». Αυτή αποτελεί σήμερα τον μεγαλύτερο φόβο των Σοσιαλιστών, που δεν ξέρουν ότι η επιβίωση και η αξιοπρέπειά τους περνούν μέσα από την απόρριψη της νεοφιλελεύθερης λιτότητας και την υπεράσπιση των συμφερόντων των εργαζομένων, για τους οποίους ο Πάμπλο Ιγκλέσιας, ο παλαιότερος, αγωνίστηκε σε όλη του τη ζωή.
