Ήταν ένας άγριος αδελφοκτόνος πόλεμος. Στοίχισε στους λαούς της Γιουγκοσλαβίας ζωές, περιουσίες, μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς, την ίδια την πατρίδα τους και στην Ευρώπη την αξιοπιστία της ως ειρηνοποιού δύναμης ικανής να διευθετεί συγκρούσεις και διενέξεις με πολιτικά μέσα.
Μπορεί ο αιματηρός εμφύλιος στη Βοσνία να τελείωσε τυπικά το 1995, με την ενεργό ανάμειξη των Αμερικανών και τη συμφωνία του Ντέιτον, αλλά η φωτιά τού εθνικισμού και των διχασμών δεν έσβησε ποτέ σ' αυτό το κομμάτι της Γιουγκοσλαβίας και σιγοκαίει μέχρι σήμερα.
Πριν από μερικές μέρες μάλιστα, αναζωπυρώθηκε επικίνδυνα και τώρα όλοι φοβούνται τα χειρότερα. Η αιτία ήταν το δημοψήφισμα που οργάνωσαν οι Σερβοβόσνιοι, με το οποίο αποφάσισαν -με συντριπτική πλειοψηφία- την καθιέρωση της 9ης Ιανουαρίου ως ξεχωριστής εθνικής γιορτής για τη Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας. Στη συνείδηση των υπόλοιπων Βόσνιων αυτή η ημερομηνία "αντιστοιχεί" σε μια μαύρη επέτειο, μια αποφράδα ημέρα. Στις 9 Ιανουαρίου 1992, οι Σερβοβόσνιοι ανακήρυξαν την ανεξαρτησία τους από την κυβέρνηση του Σεράγεβο σηματοδοτώντας την αρχή της διάλυσης της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας σε μικρότερα κομμάτια και πυροδοτώντας ακόμα μια αιματηρή εμφύλια σύγκρουση.
"Μπουρλότο"
Παρά το ότι το Ανώτατο Δικαστήριο της Βοσνίας είχε κρίνει παράνομο το δημοψήφισμα, οι Σέρβοι αγνόησαν την απόφαση και προχώρησαν κανονικά στη διεξαγωγή του. Τώρα ο γενικός εισαγγελέας καλεί τον πρόεδρο της Σερβικής Δημοκρατίας Μίλοραντ Ντόντικ να δώσει εξηγήσεις, υπό την απειλή μάλιστα της σύλληψής. Ο Ντόντικ απάντησε πως δεν έχει αντίρρηση να καταθέσει, αλλά αυτό θέλει να γίνει στην πρωτεύουσα της Σερβικής Δημοκρατίας, την Μπάνια Λούκα, και όχι στο Σαράγεβο, γιατί, όπως λέει, κινδυνεύει η ζωή του στη βοσνιακή πρωτεύουσα.
Η "διεθνής κοινότητα", που ουσιαστικά διοικεί και "κρατάει στη ζωή" τη Βοσνία - Ερζεγοβίνη από τη σύστασή της ως κρατικής οντότητας, ασκεί επίσης έντονες πιέσεις στον Ντόντικ να πάει στο Σαράγεβο για να καταθέσει, αφήνοντας να εννοηθεί ότι παραμένει ανοιχτό το θέμα της σύλληψής του, πλην όμως οι πάντες αντιλαμβάνονται ότι ένα τέτοιο εγχείρημα θα έβαζε "μπουρλότο" σε όλη την πολυεθνοτική, ασταθή χώρα.
Δεν έλειψαν βέβαια και οι πολεμικές ιαχές, που ξύπνησαν τις εφιαλτικές μνήμες του εμφυλίου. Ο μουσουλμάνος αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού της Βοσνίας την περίοδο του πολέμου, απόστρατος στρατηγός Σέφερ Χαλίλοβιτς. "πρότεινε" να επιβληθεί με τα όπλα η διάλυση της Σερβικής Δημοκρατίας! Όπως είπε, "ο πόλεμος θα κρατήσει 10-15 μέρες, καθώς οι Σέρβοι δεν έχουν τη στρατιωτική δύναμη που είχαν το 1992, ενώ η Σερβία δεν θα τολμήσει να εμπλακεί στρατιωτικά".
Η αντίδραση στις δηλώσεις του ήταν άμεση από Βελιγράδι και Ζάγκρεμπ. Σερβία και Κροατία παραμένουν ατύπως, αλλά ουσιαστικά οι εγγυητές της ασφάλειας της σερβικής και κροατικής κοινότητας αντίστοιχα στο ομόσπονδο κράτος της Βοσνίας - Ερζεγοβίνης. Τόσο ο υπουργός Εξωτερικών της Σερβίας Ίβιτσα Ντάτσιτς όσο και ο πρόεδρος της χώρας Τόμισλαβ Νίκολιτς έσπευσαν να ξεκαθαρίσουν ότι "Η Σερβία έχει τη δύναμη να αμυνθεί και να υπερασπιστεί τη Σερβική Δημοκρατία" (της Βοσνίας) και προειδοποίησαν πως "Αν και θέλουμε την ειρήνη, δεν θα επιτρέψουμε να αιφνιδιαστούμε από κανέναν". Οι Κροάτες, από την πλευρά τους, διεμήνυσαν κι αυτοί διά της προέδρου τους Κολίντα Γκράμπαρ - Κιτάροβιτς ότι "Η Κροατία έχει το δικαίωμα να υπερασπιστεί την ισότητα των Κροατών στη Βοσνία".
