Της Κάκης Μπαλή
Στη Γαλλία η νεολαία είναι εδώ και μέρες στους δρόμους. Στην Αυστρία διεξάγονται σήμερα προεδρικές εκλογές, στις οποίες έχει πιθανότητες να νικήσει για πρώτη φορά ο υποψήφιος της Ακροδεξιάς. Στην Ισπανία βιώνουν για δεύτερη φορά μέσα σε έναν χρόνο προεκλογική περίοδο - κι αυτό δεν είναι σύνηθες. Στη Βρετανία όλα κινούνται στον ρυθμό του Brexit. Και στη Γερμανία; Πρώτη είδηση επί μέρες στα γερμανικά μέσα ενημέρωσης ήταν η συζήτηση για το αν θα πρέπει ή όχι να απαγορευτεί ένα ζιζανιοκτόνο, το οποίο δε θεωρείται ακριβώς επικίνδυνο. Ωραία δεν είναι να ασχολείται μια κοινωνία με τέτοιου είδους προβλήματα; Να νιώθει ότι έχει λύσει όλα τα υπαρξιακά της;
Κι όμως σ' αυτή τη... χορτάτη και βαρετή χώρα κάτι βράζει κάτω από την ήρεμη επιφάνεια. Αυτό το κάτι εκδηλωνόταν τα προηγούμενα χρόνια, μεταξύ άλλων, με την αυξημένη αποχή από τις κάλπες στις συνοικίες των φτωχότερων - που ένιωθαν ότι κανείς δεν τους εκπροσωπούσε πολιτικά. Στις τοπικές εκλογές της άνοιξης σε τρία ομόσπονδα κρατίδια -ένα δυτικό πλούσιο, ένα δυτικό μεσαίο κι ένα ανατολικό φτωχό- η εκλογική συμμετοχή ανέβηκε. Και οι περισσότεροι πολίτες που αποφάσισαν μετά από χρόνια να πάνε στις κάλπες προτίμησαν την Ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (ΑfD). Θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι αυτή η επιλογή ήταν συγκυριακή, λόγω προσφυγικού, καθώς η AfD ήταν το μόνο κόμμα που επίσημα και βροντερά έλεγε "Έξω οι ξένοι". Ωστόσο, από τις τοπικές εκλογές έχουν περάσει πάνω από δύο μήνες, κατά τη διάρκεια των οποίων οι αφίξεις προσφύγων στη Γερμανία έχουν σχεδόν μηδενιστεί. Και οι μηνιαίες δημοσκοπήσεις δείχνουν σταθερή άνοδο της AfD, πάνω από το 10%, σταθερή υποχώρηση των Χριστιανοδημοκρατών, κάτω από το 35%, και την κατακρήμνιση των Σοσιαλδημοκρατών κάτω κι από το "όριο του πόνου", το 20%.
Στη Γερμανία της αγωνίας για τα... ζιζανιοκτόνα και της λατρείας στη συναίνεση, το πολιτικό σύστημα βιώνει τη δική του μετάβαση. Πολύ πιο ήπια απ' ότι στις γειτονικές χώρες, αλλά τη βιώνει.
Η μέχρι πέρσι πανίσχυρη Άνγκελα Μέρκελ, για παράδειγμα, κατηγορείται όλο και πιο έντονα από το κόμμα της ότι έχει εγκαταλείψει τις συντηρητικές αρχές του, ότι ουσιαστικά κάνει σοσιαλδημοκρατική πολιτική. Για το εσωτερικό της χώρας, εννοείται. Γι' αυτό και ενισχύεται τόσο ο υπουργός Οικονομικών. Η πραγματική δύναμη του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε είναι ότι ελέγχει το κόμμα και την κοινοβουλευτική ομάδα, ότι είναι η... ψυχή και η συνέχεια της Χριστιανοδημοκρατίας. Μόνο που δεν μπορεί να κερδίσει εκλογές. Στο σώμα των ψηφοφόρων η πολιτική της "σοσιαλδημοκράτισσας" καγκελαρίου είναι ακόμη πλειοψηφική, όπως φάνηκε στις τελευταίες εκλογές, τις οποίες κέρδισαν υποψήφιοι άλλων κομμάτων (του SPD στη Ρηνανία - Παλατινάτο, των Πράσινων στη Βάδη - Βυρτεμβέργη) με σημαία τους τη... Μέρκελ.
Στο στρατόπεδο των Σοσιαλδημοκρατών τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα. Αν και το SPD έχει επιβάλει στο πρόγραμμα του κυβερνητικού συνασπισμού τις περισσότερες θέσεις του, δεν δίνει πλέον απαντήσεις σχεδόν σε κανένα από τα καυτά θέματα της εποχής - τον νέο καταμερισμό εργασίας στην παγκοσμιοποίηση, τις συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου, την ασυδοσία του χρηματοπιστωτικού συστήματος κ.λπ. Και κυρίως δεν πείθει ότι δίνει τις μάχες για την κοινωνική δικαιοσύνη, που ήταν κάποτε το ισχυρό του χαρτί.
Αλλά ούτε η γερμανική Αριστερά καταφέρνει να πείσει τους Γερμανούς, κυρίως αυτούς των δυτικών κρατιδίων, ότι μπορεί να αναλάβει αυτή μπροστάρισσα στον αγώνα για κοινωνική δικαιοσύνη. Τώρα που έχει πια ξεχαστεί το παρελθόν της -ότι δηλαδή αποτελεί τη μετάλλαξη του κυβερνώντος κομμουνιστικού κόμματος της Ανατολικής Γερμανίας, γεγονός που ήταν "κόκκινο πανί" για τους ψηφοφόρους στις δεκαετίες του 1990 και του 2000-, το μεγαλύτερο εμπόδιο για να την ψηφίσουν είναι οι θέσεις της για την εξωτερική πολιτική.
Όσο για τους Πράσινους -το πιο πετυχημένο πολιτικό εγχείρημα της δεκαετίας του 1980- έχουν πλέον σε πολλούς τομείς εντυπωσιακές συγκλίσεις με τη "σοσιαλδημοκρατική" Χριστιανοδημοκρατία της Μέρκελ, σε βαθμό που να μην αποκλείεται μια τέτοια κυβερνητική συμμαχία και σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Οπότε, ούτε από τους Πράσινους μπορεί κανείς να περιμένει να γίνουν "ανάχωμα" στην AfD. Ωστόσο, είναι το μόνο κόμμα που δεν έχει απώλειες προς την ανερχόμενη "κυριλέ" Ακροδεξιά.
