Η επιβολή αρνητικού επιτοκίου για το τμήμα των πλεονάζοντων διαθεσίμων των εμπορικών τραπεζών στην ΕΚΤ πάνω από ένα ορισμένο όριο περιλαμβάνεται μεταξύ των νέων μέτρων χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής που εξετάζει η ΕΚΤ προκειμένου να αμβλυνθούν οι επίπτωσεις των αρνητικών επιτοκίων στην κερδοφορία των πιστωτικών ιδρυμάτων.
Σύμφωνα με το Bloomberg, μία εβδομάδα πριν από την αναμενόμενη απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Τράπεζας για τα νέα μέτρα στήριξης της οικονομίας της Ευρωζώνης, επιτροπές της κεντρικής τράπεζας έχουν ετοιμάσει "δυνητικά μέτρα" που προβλέπουν από παραλλαγές διαβαθμισμένων επιτοκίων καταθέσεων έως τεχνικές για να μην επιβαρύνονται οι τράπεζες για την υπερβάλλουσα ρευστότητα που προκαλούν τα μέτρα στήριξης.
Η βασική ανησυχία της ΕΚΤ είναι ότι το αρνητικό επιτόκιο καταθέσεων, ιδιαίτερα αν μειωθεί περαιτέρω από το -0,3% που είναι σήμερα, μπορεί να πιέσει την κερδοφορία των τραπεζών σε βαθμό που να περιορίσουν τον δανεισμό τους στις επιχειρήσεις και στα νοικοκυριά. Ένα από το πιο απλά μέτρα που εξετάζεται είναι η εφαρμογή ενός συστήματος δύο βαθμίδων, που θα προβλέπει ότι οι τράπεζες θα πληρώνουν αρνητικό επιτόκιο για το μέρος των πλεοναζόντων κεφαλαίων τους που υπερβαίνει ένα ορισμένο όριο. Μια τέτοια διευκόλυνση, αντίστοιχη με αυτή που χρησιμοποιούν άλλες κεντρικές τράπεζες με αρνητικά επιτόκια, περιλαμβανομένης της ελβετικής, θα ήταν εύκολο να εφαρμοσθεί στην Ευρωζώνη, δηλώνουν πηγές της Τράπεζας. Αν και η ΕΚΤ έχει αρνητικό επιτόκιο καταθέσεων από τα μέσα του 2014, δεν έχει λάβει έως τώρα μέτρα για να αντισταθμίσει το πιθανό πλήγμα στην κερδοφορία των τραπεζών. Επενδυτές και αναλυτές έχουν προεξοφλήσει περαιτέρω μείωση του επιτοκίου καταθέσεων κατά τουλάχιστον 10 μονάδες βάσης, στο -0,4%.
