Της ΜΕΛΙΣΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ* για τον GUARDIAN:
Στα τέλη του 2014, η Νόρμα, σύζυγος αστυνομικού στο Ελ Σαλβαδόρ, απήχθη από τέσσερις γκάνγκστερ που την έδεσαν και τη μετέφεραν σε ένα τοπικό νεκροταφείο. Γέμισαν το στόμα της με πανιά για να μην μπορεί να ουρλιάξει και μετά, ένας-ένας, τη βίασαν. Όταν τελείωσαν, την πέταξαν στα σκουπίδια.
Ο άνδρας της πήρε όρκο εκδίκησης και έφτιαξε φάκελο στην αστυνομία για την υπόθεση. Αλλά αυτό έκανε τα πράγματα χειρότερα. Οι γκάνγκστερ απείλησαν τα παιδιά τους και η αστυνομία δεν μπορούσε να την προστατεύσει. Έτσι, η γυναίκα έτρεξε για ασφάλεια στον θείο και τη θεία της, άλλαξε τον αριθμό του τηλεφώνου της και δεν βγήκε ποτέ από το σπίτι. Οι απειλές δεν σταμάτησαν.
Κατέφυγε στη μόνη επιλογή που της είχε απομείνει. Βρήκε έναν λαθρέμπορο και διέφυγε προς τον βορρά, μέσω Μεξικού. Όταν οι συνάδελφοί μου συνάντησαν τη Νόρμα φέτος, βρισκόταν σε ένα κέντρο κράτησης στις ΗΠΑ. Η οικογένειά της εξακολουθεί να δέχεται απειλές και εκείνη έχει καταληφθεί από ντροπή. «Κάποιες φορές, ξυπνώ και νομίζω ότι ήταν εφιάλτης. Αλλά μετά, αισθάνομαι τον πόνο και θυμάμαι ότι δεν ήταν», είπε.
(...) Τον προηγούμενο μήνα, ο ΟΗΕ εξέδωσε μία οδυνηρή έρευνα, υπό τον τίτλο «Γυναίκες σε φυγή», η οποία μοιράζεται τρομακτικές εμπειρίες 160 γυναικών, συμπεριλαμβανομένων 15 τρανς γυναικών που κατάφεραν να αποδράσουν.
Οι ιστορίες τους είναι ανατριχιαστικές. Οι περισσότερες ήταν στόχοι άμεσων απειλών από εγκληματικές ένοπλες ομάδες. Πολλές είδαν τους αγαπημένους τους δολοφονημένους ή εξαφανισμένους, ή εξαναγκάστηκαν να πληρώσουν δυσβάσταχτα ποσά για «προστασία» επειδή ζούσαν σε μια συγκεκριμένη περιοχή. Πολλές ζούσαν εγκλωβισμένες στα σπίτια τους, άλλες αντιμετώπισαν σοβαρή ενδοοικογενειακή βία και κακοποίηση.
Οι μαρτυρίες τους δεν αφήνουν καμία αμφιβολία. Αυτές οι γυναίκες, όπως και δεκάδες χιλιάδες άλλες, σε Γουατεμάλα, Ονδούρα, Ελ Σαλβαδόρ και τμήματα του Μεξικού, κυριολεκτικά τρέχουν για να σωθούν. Αλλά το τραύμα τους έχει παρερμηνευθεί ως μεταναστευτική κρίση (σ.μτφ.: αντί για προσφυγική). (...) Είναι καιρός να εργασθούμε συλλογικά, ώστε να αντιστρέψουμε αυτή την κατάσταση. Αυτά είναι μερικά πράγματα που μπορούμε να κάνουμε:
1. Να αναγνωρίσουμε αυτήν την προσφυγική κρίση και να καταστήσουμε τη σωτηρία ζωών ως προτεραιότητα.
2. Να δείξουμε συμπόνια σε αυτούς που τρέχουν μακριά από τη βία. Αυτό συμπεριλαμβάνει να μην χρησιμοποιείται η κράτηση ως προληπτικό μέσον. Υπάρχουν καλύτεροι τρόποι, όπως η κοινοτική επιτήρηση και τα κέντρα υποδοχής με ελευθερία κίνησης, που κοστίζει και λιγότερο.
3. Συνεργασία σε περιφερειακό επίπεδο. Καμία χώρα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει αυτήν την κατάσταση από μόνη της. Το 2014, οι κυβερνήσεις υιοθέτησαν το Πλάνο Δράσης της Βραζιλίας, αλλά αυτό δεν είναι αρκετό.
4. Αντιμετώπιση της ρίζας του προβλήματος, με την καταπολέμηση των συμμοριών και των διακινητών. Αυτό απαιτεί να σπάσει ο κύκλος με τα ναρκωτικά που διοχετεύονται στον βορρά με αντάλλαγμα τα όπλα που διοχετεύονται στον νότο.
5. Να γίνουν πολλά περισσότερα για την προστασία των γυναικών και να αναγνωρισθεί η σοβαρή κατάστασή τους. Παρά τη βία, η αστυνομία συχνά αγνοεί την σοβαρότητα της κατάστασης, αφήνοντάς τες χωρίς ελπίδα και χωρίς προστασία. Σε μερικές περιπτώσεις, αστυνομικοί είναι οι ίδιοι οι δράστες της βίας. Αυτό πρέπει να αλλάξει.
*Η Μελίσα Φλέμινγκ είναι επικεφαλής επικοινωνιών και εκπρόσωπος της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR)
Μετάφραση: ΜΑΡΙΑ ΚΑΛΥΒΙΩΤΟΥ
