Της Κάκης Μπαλή
Στο τέλος της περασμένης εβδομάδας έγιναν δημοτικές εκλογές στη Σαουδική Αραβία. Ε, και τι έγινε; Ποιος νοιάζεται για το αποτέλεσμα μιας δευτερεύουσας εκλογικής αναμέτρησης σε μια χώρα με μια πανίσχυρη μοναρχία, όπου ούτε καν το σύνολο των δημοτικών συμβούλων δεν εκλέγεται, αλλά ένα μέρος τους διορίζεται από την κυβέρνηση;
Η απάντηση είναι κανείς -ίσως ούτε καν οι δημότες των σαουδαραβικών πόλεων. Ωστόσο, όσο αδιάφορο κι αν ήταν το εκλογικό αποτέλεσμα, άλλο τόσο ενδιαφέρουσα ήταν μια... καινοτομία στην εκλογική διαδικασία. Για πρώτη φορά στη χώρα των Σαούντ είχαν δικαίωμα ψήφου οι γυναίκες. Και δη όχι μόνο του εκλέγειν, αλλά και του εκλέγεσθαι. Οι ίδιες γυναίκες που δεν επιτρέπεται να σπουδάσουν ή να δουλέψουν χωρίς την άδεια ενός αρσενικού κηδεμόνα, που δεν μπορούν να ταξιδέψουν χωρίς συνοδεία, ούτε καν να οδηγήσουν μόνες τους ένα αυτοκίνητο εάν δεν ελέγχει κάποιος άνδρας την οδική συμπεριφορά τους στο διπλανό κάθισμα - έστω κι αν αυτός δεν ξέρει να σωφάρει.
Πόσες γυναίκες έκαναν χρήση του... παρθενικού δικαιώματος στην κάλπη; Περί τις 130.000 από τις συνολικά έξι εκατομμύρια άνω των 18. Κάθε αρχή και δύσκολη στη χώρα της Μέκκα και της Μεδίνα, όπου μόλις τώρα ξεκινά ένα προσεκτικό βήμα ελεγχόμενου... εκδημοκρατισμού. Άλλωστε κι από τους άνδρες μόνο το ένα τέταρτο γράφτηκε στους εκλογικούς καταλόγους, πιθανόν επειδή κι αυτοί αφενός δεν έχουν μάθει να αποφασίζουν για τα κοινά, αφετέρου δεν ενθουσιάστηκαν από το δικαίωμα να εκλέξουν εξαιρετικά περιορισμένων αρμοδιοτήτων δημοτικούς άρχοντες.
Αρκετοί δυτικοί πολιτικοί αναλυτές θεωρούν ότι αυτές οι δημοτικές εκλογές ήταν μια πετυχημένη διαφήμιση για τη Σαουδική Αραβία -και πέραν τούτου ουδέν. Η άδεια για συμμετοχή στις εκλογές δεν αλλάζει τίποτε στη μειονεκτική θέση της γυναίκας στη χώρα, πλην όμως έδωσε την ευκαιρία στα δυτικά μέσα ενημέρωσης -οι απεσταλμένοι των οποίων πήραν αφειδώς τις συνήθως... δυσπρόσιτες βίζες εισόδου- να προβάλουν την αισιοδοξία των υποψηφίων γυναικών ότι γίνεται ένα πρώτο βήμα για περαιτέρω μεταρρυθμίσεις.
Η αλήθεια είναι ότι ήδη από τον Ιανουάριο ο εκλιπών βασιλιάς Αμπντουλά είχε επιβάλει το δικαίωμα ψήφου για τις γυναίκες κόντρα στη λυσσαλέα αντίδραση του κλήρου των Ουαχαμπιτών. Αυτή η κίνηση, σε συνδυασμό με την απόφαση να φτιάξει κι ένα μεικτό πανεπιστήμιο -όπου οι φοιτήτριες διδάσκονται ξεχωριστά, εννοείται- και να επιτρέψει στις γυναίκες να εργαστούν, έστω με την άδεια του πατρός ή του συζύγου, αποτελεί το σημαντικότερο μέρος της πολιτικής κληρονομιάς του. Το αν ο διάδοχός του, βασιλιάς Σαλμάν, θα συνεχίσει αυτά τα προσεκτικά βήματα είναι αμφίβολο, καθώς οι σχέσεις του με τον υπερσυντηρητικό κλήρο είναι εξαιρετικά στενές. Δεν αποκλείεται, λοιπόν, αυτές οι εκλογές να ήταν οι πρώτες και τελευταίες με γυναικεία συμμετοχή.
