Ανοίγει, όπως όλα δείχνουν, ο δρόμος για την κυβέρνηση της Αριστεράς στην Πορτογαλία και την αρχή του τέλους της μνημονιακής εποχής στη χώρα. Σύμφωνα με χθεσινοβραδινές πληροφορίες από τη Λισσαβώνα, πιθανώς εντός της εβδομάδας να έχει ανακοινωθεί η σύνθεση του νέου κυβερνητικού σχήματος υπό τους Σοσιαλιστές με τη στήριξη των κομμάτων της Αριστεράς.
Μετά από ατελείωτες κωλυσιεργίες και "διαβουλεύσεις" με τους κοινωνικούς εταίρους την περασμένη εβδομάδα και μια κυβέρνηση - παρένθεση της Δεξιάς διάρκειας μόλις δέκα ημερών, ο πρόεδρος Άνιμπαλ Καβάκο Σίλβα κάλεσε χθες τον ηγέτη του Σοσιαλιστικού Κόμματος Αντόνιο Κόστα στο προεδρικό μέγαρο και του ζήτησε να "καταβάλει προσπάθειες" για τον σχηματισμό μιας "σταθερής και βιώσιμης" κυβέρνησης.
Είναι ουσιαστικά η πρώτη κίνηση από τον Πορτογάλο πρόεδρο για να ξεμπλοκάρει το αδιέξοδο που δημιουργήθηκε μετά την εκλογική αναμέτρηση της 4ης Οκτωβρίου και τις επίμονες μεθοδεύσεις να παραμείνει η μειοψηφούσα Δεξιά στην κυβέρνηση παρά την πλειοψηφία της συνασπισμένης Αριστεράς (Σοσιαλιστές, Μπλόκο, Κομμουνιστές - Πράσινοι) στο νέο Κοινοβούλιο. "Αντιμέτωπος με αυτή την πολιτική κρίση, ο πρόεδρος της δημοκρατίας αποφάσισε να αναθέσει στον γενικό γραμματέα του Σοσιαλιστικού Κόμματος να καταβάλει προσπάθειες για τον σχηματισμό σταθερής, βιώσιμης και αξιόπιστης κυβέρνησης" ανέφερε στη σχετική ανακοίνωσή της η προεδρία.
Αίσθηση πάντως προκάλεσε η απαίτηση του Σίλβα να δοθούν "διευκρινίσεις" από τον Κόστα όσον αφορά "τη χωρίς προηγούμενο συμμαχία του με τη ριζοσπαστική Αριστερά" (κατά τη φρασεολογία των ΜΜΕ) σε μια πρωτοφανή προσπάθεια "υψηλής εποπτείας" των πολιτικών διαδικασιών από τον ίδιο, αδιανόητη για δυτικοευρωπαϊκή κοινοβουλευτική δημοκρατία.
"Θέλω διευκρινίσεις"...
Οι συμφωνίες που υπέγραψαν οι Σοσιαλιστές με το Μπλόκο της Αριστεράς, το Κομμουνιστικό Κόμμα και τους Πράσινους "προκαλούν αμφιβολίες για τη σταθερότητα και τη βιωσιμότητα μιας μειοψηφικής κυβέρνησης του Σοσιαλιστικού Κόμματος" υποστήριξε ο αρχηγός της πορτογαλικής δημοκρατίας σε ανακοίνωση του.
Διαθέτοντας την πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο μετά τις βουλευτικές εκλογές της 4ης Οκτωβρίου, το σύνολο της πορτογαλικής Αριστεράς προκάλεσε στις 10 Νοεμβρίου την πτώση της μνημονιακής κυβέρνησης μειοψηφίας της Δεξιάς του πρώην πρωθυπουργού Πέδρο Πάσος Κοέλιο.
Ο 76χρονος συντηρητικός αρχηγός του κράτους, που βρίσκεται στο τέλος της θητείας του, ζήτησε από τον Κόστα "την επίσημη διευκρίνιση των ερωτημάτων που παραλείφθηκαν στα έγγραφα" που υπογράφτηκαν με τα κόμματα της Αριστεράς.
Μεταξύ των έξι ερωτημάτων που απαριθμούνται από τον Καβάκο Σίλβα είναι "η έγκριση των κρατικών προϋπολογισμών, ιδίως εκείνου του 2016" και "ο σεβασμός των κανόνων δημοσιονομικής πειθαρχίας στους οποίους υπόκεινται οι χώρες της Ευρωζώνης".
Ο αρχηγός του κράτους ζήτησε ακόμη από τον Σοσιαλιστή ηγέτη να δεσμευθεί ότι θα διασφαλίσει "τη σταθερότητα του οικονομικού συστήματος" και ότι θα εγγυηθεί "τον σεβασμό των διεθνών δεσμεύσεων της Πορτογαλίας στο πλαίσιο των οργανισμών συλλογικής άμυνας" -μια αναφορά στο ΝΑΤΟ. Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος των Σοσιαλιστών Κάρλος Τσέζαρ δήλωσε ότι "σήμερα κιόλας θα απαντηθούν τα έξι ερωτήματα του προέδρου, γιατί είναι πολύ εύκολο να απαντηθούν"...
"Η διευκρίνιση των ερωτημάτων αυτών είναι τόσο κρίσιμη όσο η βιωσιμότητα μιας κυβέρνησης που θα σχηματιστεί αποκλειστικά από το Σοσιαλιστικό Κόμμα και θα εξαρτάται από την κοινοβουλευτική υποστήριξη των πολιτικών δυνάμεων με τις οποίες υπέγραψε συμφωνίες" ανέφερε ο Σίλβα.
Ο Κόστα δεν έκανε δηλώσεις μετά τη συνάντησή του με τον πρόεδρο. Την Παρασκευή είχε δηλώσει ότι οι συμφωνίες με την Αριστερά είναι σταθερές και πως είναι απολύτως βέβαιος για την έγκριση του προϋπολογισμού του 2016.