ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΑΡΓΥΡΗ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟ
Οι σοσιαλιστές θα στηρίξουν με εξωτερική πιθανώς στήριξη τον σχηματισμό δεξιάς κυβέρνησης, χρησιμοποιώντας ως «άλλοθι» τις αναμενόμενες συνομιλίες με το Μπλόκο της Αριστεράς και το πορτογαλικό Κ.Κ., τόνισε στην «Αυγή» ο βουλευτής και μέλος της ηγεσίας του Μπλόκου Ζόρζε Κόστα, ικανοποιημένος για τον διπλασιασμό των ψήφων και των εδρών του Μπλόκου στις εκλογές της προηγούμενης Κυριακής.
Η Πολιτική Επιτροπή του Σοσιαλιστικού Κόμματος, μετά από μια τετράωρη συνεδρίαση, που ολοκληρώθηκε στις 2 τα ξημερώματα της Τετάρτης με 63 ψήφους υπέρ, 4 κατά και 3 αποχές, αποφάσισε να αφήσει ανοιχτό το θέμα των συνεργασιών, καθιστώντας σαφή την αντίθεσή της σε μια κυβέρνηση «μεγάλου συνασπισμού», χωρίς να αποκλείει τη συνεργασία με το Μπλόκο και το πορτογαλικό Κ.Κ.
Ο γενικός γραμματέας των σοσιαλιστών Αντόνιο Κόστα χαρακτήρισε «άτυπη» τη συνάντηση ανάμεσα στο Πρόεδρο της Δημοκρατίας Καβάκο και τον απερχόμενο πρωθυπουργό της Δεξιάς Πάσος Κοέλιο, εκτιμώντας ότι οι εκκλήσεις του πρώτου για «συμβιβασμό» και «σταθερή κυβέρνηση» μοιάζουν με την ανάληψη της ηγεσίας του κόμματος της Δεξιάς από το Καβάκο και ότι ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα έπρεπε να σεβαστεί τους κανόνες και να συμβουλευτεί και τα άλλα κόμματα.
Ο Ζοάο Σοάρες, ο πρώην δήμαρχος της Λισσαβώνας, ηγετικό στέλεχος του Σοσιαλιστικού Κόμματος και γιος του ιδρυτή του κόμματος Μάριο Σοάρες, ζήτησε από την ηγεσία του να προχωρήσει σε «σοβαρή διαπραγμάτευση» με το Μπλόκο και το πορτογαλικό Κ.Κ. για μια κυβέρνηση «με απόλυτη πλειοψηφία της Αριστεράς», που θα δώσει στη χώρα μια «σταθερή κυβέρνηση για τα επόμενα τέσσερα χρόνια».
* Οι σοσιαλιστές τυπικά άφησαν ανοιχτή την πιθανότητα σχηματισμού κυβέρνησης με το Μπλόκο και το πορτογαλικό Κ.Κ., αλλά τι συμβαίνει στην πράξη...
Το πιο πιθανό είναι να δούμε την υπογραφή μιας συμφωνίας για τη ψήφιση του επόμενου προϋπολογισμού ανάμεσα στη δεξιά μειοψηφία και το Σοσιαλιστικό Κόμμα. Τη Πέμπτη [σήμερα] θα συναντηθούν οι αντιπροσωπείες των δεξιών κυβερνητικών κομμάτων με τους σοσιαλιστές για να εξετάσουν τους όρους μιας συμφωνίας. Το Σοσιαλιστικό Κόμμα θα έχει συναντήσεις και με τα κόμματα που βρίσκονται στ' αριστερά του, με τον πιο προφανή σκοπό να βρει δικαιολογίες με άξονα το θέμα του χρέους, του ευρώ και συναφή τους θέματα για να αποφύγει οποιαδήποτε συμμαχία προς τ' αριστερά του. Με τον τρόπο αυτό θα δικαιολογήσει και τη στήριξη που θα προσφέρει στον δεξιό συνασπισμό.
* Οι σοσιαλιστές θα συμμετέχουν σε κυβέρνηση με τη Δεξιά ή θα δίνουν απλώς την ψήφο τους;
Δεν νομίζω ότι θα συμμετέχουν στην κυβέρνηση με τη Δεξιά ή ότι θα κάνουν κάποια συμφωνία διαρκείας. Το πιο πιθανό είναι να κάνουν κάθε φορά συμφωνίες για να περάσουν τον προϋπολογισμό, νόμους και άλλα μέτρα.
* Το γεγονός αυτό μπορεί να δημιουργήσει εσωτερικά προβλήματα στο Σοσιαλιστικό Κόμμα, δεδομένου ότι πολλά στελέχη του θέλουν συνεργασία μαζί σας;
Το Σοσιαλιστικό Κόμμα θα αντιμετωπίσει πάρα πολλά προβλήματα. Ο προϋπολογισμός που θα πρέπει να ψηφίσουν προβλέπει την εφαρμογή σκληρής λιτότητας, μειώσεις στους μισθούς και στις συντάξεις, περικοπές στο κοινωνικό κράτος με άξονα τη Παιδεία και την Υγεία. Εάν το Σοσιαλιστικό Κόμμα συναινέσει σε αυτά τα μέτρα, θα υπάρξουν μεγάλες αντιδράσεις στο εσωτερικό του.
* Εσείς τι προτείνετε;
Εμείς κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας καλέσαμε τους σοσιαλιστές να εγκαταλείψουν μερικές από τις χειρότερες προτάσεις του προγράμματός τους, που ήταν από τα πλέον νεοφιλελεύθερα και από τα χειρότερα που παρουσίασαν ποτέ, και να καθίσουμε σε ένα κοινό τραπέζι να συζητήσουμε για τον σχηματισμό μιας άλλης κυβέρνησης, ξεκινώντας από το θέμα του χρέους και το τέλος της λιτότητας. Οι σοσιαλιστές όσο διαρκούσε η προεκλογική εκστρατεία δεν απάντησαν. Μετά τις εκλογές ηγετικά στελέχη του κόμματος υποστηρίζουν ότι οι θέσεις για την Ευρώπη, το ευρώ και το χρέος καθιστούν αδύνατη οποιαδήποτε συνεργασία με την Αριστερά. Η μόνη προοπτική που φαίνεται να υπάρχει στο τραπέζι αυτή τη στιγμή είναι ο σχηματισμός δεξιάς κυβέρνησης για τουλάχιστον έναν χρόνο.
* Μετά θα ακολουθήσουν εκλογές ή επανέκδοση πλατιών συμμαχιών;
Είναι πολύ νωρίς για να δούμε το μετά. Η πίεση από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς προς τους σοσιαλιστές είναι πολύ μεγάλη, γιατί δεν θέλουν να τους δουν να συνεργάζονται με την Αριστερά ή να οδηγούν τη χώρα ξανά σε εκλογές. Οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θέλουν τη συνεργασία συντηρητικών και σοσιαλιστών.
* Το πορτογαλικό Κ.Κ. τι κάνει; Έχετε επαφές;
Ακολουθεί την ίδια πολιτική με εμάς. Δήλωσε τη διάθεσή του να στηρίξει μια κυβέρνηση της Αριστεράς απαιτώντας και αυτό να θέσουμε το θέμα της αναδιάρθρωσης του χρέους. Οι σοσιαλιστές δεν τους απάντησαν.
* Πώς διαμορφώνεται η ατζέντα του Μπλόκου αυτές τις ώρες;
Την Πέμπτη ή την Παρασκευή θα πρέπει να συναντηθούμε με τους σοσιαλιστές. Εκεί θα δούμε τις πραγματικές τους προθέσεις.
* Πού οφείλεται η μεγάλη επιτυχία του Μπλόκου στις εκλογές;
Η μεγάλη μας επιτυχία οφείλεται ίσως στο γεγονός ότι οι εκκλήσεις του Σοσιαλιστικού Κόμματος υπέρ της χρήσιμης ψήφου δεν είχαν κανένα αποτέλεσμα. Οι σοσιαλιστές είχαν μια μεγάλη αντίφαση, ένα νεοφιλελεύθερο πρόγραμμα κοντά στην ευρωπαϊκή ορθοδοξία της λιτότητας, το γεγονός ότι είναι αδύνατο να θέσουμε το θέμα του χρέους, πρότεινε ακόμη και επικίνδυνα μέτρα για την κοινωνική προστασία με τη μείωση της χρηματοδότησης στην κοινωνική προστασία, ενώ την ίδια στιγμή οι ψηφοφόροι του θέλουν το τέλος της λιτότητας. Από τη μία οι σοσιαλιστές ακολούθησαν μια ρητορική εναντίον της λιτότητας και από την άλλη πρότειναν νεοφιλελεύθερες λύσεις. Η χρήσιμη ψήφος δεν λειτούργησε.
* Γιατί όμως δεν κατάφερε να εκμεταλλευτεί και το πορτογαλικό Κ.Κ. αυτή τη κατάσταση;
Το Μπλόκο κατάφερε να αποτελέσει πρόκληση προς το Σοσιαλιστικό Κόμμα για να αλλάξει πολιτική και να μετατοπιστεί πιο αριστερά. Εμφανιστήκαμε με ένα νεανικό προφίλ, κυρίως με την παρουσία της συντονίστριας του Μπλόκου Καταρίνα Μαρτίνς και μια νέα γενιά πολιτικών ηγετών, που στη πλειονότητά τους είναι γυναίκες. Η Κ. Μαρτίνς μετατράπηκε στο φαινόμενο των εκλογών και δημιούργησε μια εποικοδομητική σχέση με τον κόσμο στους δρόμους και στις πλατείες. Η θετική αυτή εικόνα του Μπλόκου ερχόταν σε αντίθεση με την παραδοσιακή εικόνα που συνεχίζει να έχει το πορτογαλικό Κ.Κ., που επαναλάμβανε τις ίδιες φόρμουλες με τους ίδιους πρωταγωνιστές.
* Κάνατε μια προεκλογική εκστρατεία στοχεύοντας σε λύσεις στα προβλήματα του κόσμου...
Ακριβώς. Μιλήσαμε απλά στον κόσμο, με ξεκάθαρα μηνύματα και προτάσεις, για να γίνονται κατανοητά από όλους. Αποκτήσαμε μια νέα επικοινωνία με τον κόσμο και δημιουργήσαμε σχέσεις εμπιστοσύνης. Από την ανάλυση της ψήφου είδαμε ότι πήραμε ψήφους από αυτούς που στις προηγούμενες εκλογές απείχαν και τώρα έσπασαν τους κωδικούς και τους κανόνες του παρελθόντος και ήρθαν να ψηφίσουν. Μας ψήφισε φτωχός κόσμος, που είχε ψηφίσει τα κόμματα της Δεξιάς, ενώ πήραμε και ψήφους από τους απογοητευμένους από το Σοσιαλιστικό Κόμμα.
