Της Νίκης Θεσσαλού
Αυτές τις μέρες δεν κυριαρχεί η Ελλάδα στις ειδήσεις της γερμανικής τηλεόρασης. Αν και η ενασχόληση με τα «καμώματα» της Αθήνας ουσιαστικά θυμίζει θέμα εσωτερικής πολιτικής, οι Γερμανοί πολιτικοί συντάκτες βρήκαν επιτέλους να ασχοληθούν με κάτι πιο... σέξι -και ταυτόχρονα πιο προβληματικό για τον κυβερνητικό συνασπισμό του Βερολίνου. Μια ιστορία που βγαίνει κατ' ευθείαν από τα μυθιστορήματα κατασκοπείας του Τζον Λε Καρέ- και που την πλάσαρε το περιοδικό Spiegel στο προηγούμενο τεύχος του με τον βαρύ τίτλο «Προδοσία».
Η κατηγορία που εκτόξευσε το περιοδικό με δυο λόγια έχει ως εξής: Η γερμανική μυστική υπηρεσία BND παρακολουθούσε για λογαριασμό των Αμερικανών "αδελφών" της NSA την ηλεκτρονική αλληλογραφία και τις τηλεπικοινωνίες ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, θεσμών και πολιτών. Και δη εν γνώσει των πολιτικών προϊσταμένων της, του γραφείου της καγκελαρίας, δηλαδή, τουλάχιστον από το 2010.
Η κατηγορία δεν έφτασε τόσο μακριά ώστε να συμπεριλάβει ευθαρσώς την καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ -αν και ο αντικαγκελάριός της και πρόεδρος των Σοσιαλδημοκρατών Ζίγκμαρ Γκάμπριελ άφησε να εννοηθεί ότι θα απαιτήσει εκ νέου εξηγήσεις από τους Χριστιανοδημοκράτες κυβερνητικούς του εταίρους, αφού μπορεί να πείσει τους Γερμανούς ότι μόνο δικό τους είναι το σκάνδαλο.
Ωστόσο, έχει ανοίξει εδώ και δέκα μέρες μια έντονη συζήτηση στη Γερμανία, με ευθεία αμφισβήτηση της αξιοπιστίας της καγκελαρίας, έστω σε επίπεδο υπουργού και όχι αρχηγού. Αίφνης το ερώτημα που τίθεται είναι «τι είναι χειρότερο;». Να γνώριζε η καγκελαρία ότι οι γερμανικές μυστικές υπηρεσίες διευκόλυναν τους Αμερικανούς στις παρακολουθήσεις ευρωπαϊκών εταιρειών; Ή να αγνοούσε η καγκελάριος τι κάνουν οι υπηρεσίες της;
Οι "συνήθεις συνεννοήσεις"...
Σημειώνεται ότι, σε αντίθεση με τους Αμερικανούς και τους Βρετανούς, η βιομηχανική κατασκοπεία είναι παράνομη βάσει της γερμανικής νομοθεσίας. Γι' αυτό και ανήγγειλε ότι σκοπεύει να ασχοληθεί με την υπόθεση και το Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας. Όσο για τη Μέρκελ προσφέρθηκε να καταθέσει, εάν κληθεί, στην ειδική εξεταστική επιτροπή της Βουλής, πλην όμως ξεκαθάρισε ότι για την ώρα το BND δεν πρόκειται να δώσει στους βουλευτές τη λίστα με τις «λέξεις κλειδιά» για τις παρακολουθήσεις. Άρα δεν θα μάθουν ποιες εταιρείες και ποιοι θεσμοί έπεσαν θύματα κατασκοπείας.
Την άρνησή της να ανταποκριθεί στο αίτημα όχι μόνο της αντιπολίτευσης, αλλά και των κυβερνητικών εταίρων της, η Μέρκελ την αιτιολόγησε λέγοντας ότι πρέπει πρώτα «να κάνουμε τις συνήθεις συνεννοήσεις με τους Αμερικανούς εταίρους πριν λάβουμε οποιαδήποτε απόφαση». Και ήταν σαφές ότι αυτή η έμμεση παραδοχή αδυναμίας έναντι των ισχυρών εταίρων της την πονάει, αλλά προτιμά να μην επαναλάβει τα... λάθη του παρελθόντος με τις ΗΠΑ.
Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που αποκαλύφθηκε ότι η NSA παρακολουθούσε ακόμη και το κινητό της - όπως και πολλών άλλων ηγετών. Τότε η Μέρκελ είχε δηλώσει με αγανάκτηση ότι είναι απαράδεκτες οι παρακολουθήσεις «μεταξύ φίλων», πλην όμως ούτε μια συγγνώμη της προκοπής δεν απέσπασε από την Ουάσιγκτον. Ταυτόχρονα η εξάρτηση των Γερμανών από τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες «για την προστασία της ζωής 80 εκατομμυρίων Γερμανών πολιτών» -από την τρομοκρατία, όπως υπογραμμίζεται συνεχώς- παραμένει αμείωτη.
Στην περίπτωση με την παρακολούθηση του κινητού της, οι Γερμανοί πολίτες είχαν δείξει κατανόηση. Άλλωστε η καγκελάριός τους ήταν το θύμα. Τώρα, όμως, η κατανόησή τους είναι περιορισμένη. Σύμφωνα με δημοσκόπηση που έγινε την περασμένη Τετάρτη για λογαριασμό της εφημερίδας Bild, το 62% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι η καγκελάριος κινδυνεύει να χάσει την αξιοπιστία της. Μάλιστα, ακόμη και οι ψηφοφόροι της Μέρκελ σε ποσοστό 54% θεωρούν ότι η αξιοπιστία της καγκελαρίου κλονίζεται.
