Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Πέτυχε το ελληνικό πρόγραμμα διάσωσης; Και για ποιον; Σαράντα σελίδες με ζοφερά στοιχεία -για το ύψος της ανεργίας, το βάθος της ύφεσης, την αύξηση του δημόσιου χρέους- γέμισε το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών για να απαντήσει στα ερωτήματα που έθεσε το κόμμα της Αριστεράς.
Στοιχεία που δείχνουν, πρώτον, ότι το πρόγραμμα δεν διέσωσε την ελληνική οικονομία και, δεύτερον, ότι ακόμη δεν πλήρωσε ούτε σεντ ο Γερμανός φορολογούμενος γι' αυτό -αντίθετα το γερμανικό Δημόσιο εισέπραξε ήδη 360 εκατομμύρια ευρώ για τόκους από την Αθήνα. Πάντως, για το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών δεν υπήρχε καμία άλλη δυνατότητα: «Η εναλλακτική επιλογή που είχαμε σε ένα πρόγραμμα προσαρμογής ήταν μια άτακτη χρεοκοπία της Ελλάδας, που θα είχε πολύ μεγαλύτερο κόστος».
Στην απάντηση του υπουργείου του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε διαπιστώνονται όλες οι... αστοχίες του προγράμματος προσαρμογής -που ονομάστηκε έτσι διότι στόχος του ήταν να προσαρμοστούν οι δημόσιες δαπάνες, το δημόσιο χρέος και οι μισθοί στις πραγματικές δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας- με πρώτη και καλύτερη την αύξηση του δημοσίου χρέους.
Όταν η Ελλάδα μπήκε στο πρόγραμμα το 2010, το χρέος της ήταν 301 δισεκατομμύρια ευρώ. Μετά από δύο προγράμματα και ένα γενναίο «κούρεμα», το χρέος έφτασε τα 318 δισεκατομμύρια ευρώ. Κι επειδή ο παρονομαστής, το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν δηλαδή, συρρικνώθηκε κατά το ένα τέταρτο, λόγω της βαθιάς ύφεσης, το χρέος εκτοξεύτηκε από το 126,8% στο 176,3% ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Δεύτερη αστοχία του προγράμματος ήταν η εκτίμηση για τα έσοδα από τις αποκρατικοποιήσεις. «Αντί για τα 22 δισεκατομμύρια ευρώ που υπολογιζόταν, μπήκε στα δημόσια ταμεία μόλις ένα δισεκατομμύριο από την πώληση δημόσιας περιουσίας» σημειώνεται στην απάντηση του υπουργείου.
Τρίτη αστοχία ήταν η εκτόξευση της ανεργίας από το 12,7% το 2010 στο 25,8% το 2014, καθώς και ο σχεδόν διπλασιασμός της φτώχειας, από το 11% του πληθυσμού στο 20%.
Σύμφωνα με το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών, το μέσο ετήσιο εισόδημα των Ελλήνων μειώθηκε κατά 33,4%, από τα 13.974 ευρώ το 2010, στα 9.303 ευρώ το 2013 -πλην όμως η μέση περιουσία των Ελλήνων το 2013 παρέμεινε σχετικά υψηλή- 147.800 ευρώ κατά κεφαλή.
Για τους ερωτώντες της γερμανικής Αριστεράς η απάντηση του υπουργείου Οικονομικών ήταν μια σαφής παραδοχή αποτυχίας: «Η διαχείριση της κρίσης βάθυνε την κρίση, έφερε φτώχεια και ανεργία, χωρίς να βελτιώσει καθόλου την οικονομική κατάσταση της Ελλάδας» υποστήριξε ο Αντρέι Χούνκο, σχολιάζοντας τις 40 σελίδες και επισημαίνοντας κυρίως εκείνο το σημείο όπου διαπιστώνεται ότι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στη χώρα αυξήθηκαν μεταξύ 2012 και 2014 από 46 σε 78 δισεκατομμύρια ευρώ. Άρα «τα προγράμματα διάσωσης απέτυχαν παταγωδώς». Για τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, πάλι, την ευθύνη για την κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας δεν τη φέρουν τα προγράμματα, αλλά η σπάταλη πολιτική των ελληνικών κυβερνήσεων πριν ξεσπάσει η κρίση.
Στάινμαϊερ: Απώλεια γοήτρου για την Ε.Ε. το Grexit
Και τώρα τι; Η γερμανική κυβέρνηση επιμένει στην πιστή τήρηση των συμφωνηθέντων και φλερτάρει με το ενδεχόμενο ενός τρίτου «πακέτου» - που θα είναι μια ακόμη παραδοχή της αποτυχίας των προηγούμενων, ειδικά εάν κινηθεί στην ίδια κατεύθυνση.
Επιπλέον, για την ώρα τουλάχιστον, δεν γοητεύεται καθόλου από την ιδέα ενός Grexit, όπως φαίνεται από όλες τις δηλώσεις της καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ, αλλά και από τη χθεσινή δήλωση του υπουργού της των Εξωτερικών Φρανκ Βάλτερ Στάινμαϊερ ότι «θα ήταν για την Ευρώπη μια τεράστια απώλεια γοήτρου εάν με την οικονομική της δύναμη και την πολιτική εμπειρία της στους συμβιβασμούς δεν καταφέρει να συνοδεύσει επιτυχώς ένα κράτος - μέλος της στον δρόμο προς την οικονομική και δημοσιονομική εξυγίανση».
Ο Σοσιαλδημοκράτης πολιτικός υποστήριξε ακόμη πως οι εταίροι της Ελλάδας έχουν δείξει ότι είναι πρόθυμοι να ακούσουν και νέες ιδέες, εναπόκειται όμως στην ελληνική κυβέρνηση να δείξει ότι «είναι σοβαρή».
Ρέγκλινγκ: Πάει το πλεόνασμα...
Αυτός που δεν φαίνεται, πάντως, να θεωρεί σοβαρή την ελληνική κυβέρνηση είναι ο θησαυροφύλακας των ευρωπαϊκών μηχανισμών στήριξης EFSF και ESM Κλάους Ρέγκλινγκ, που δηλώνει σε συνέντευξή του στον Handelsblatt «ανήσυχος» για την εκτέλεση του ελληνικού προϋπολογισμού. Ο Ρέγκλινγκ φοβάται ότι το 2015 δεν θα υπάρξει πρωτογενές πλεόνασμα -ίσως μάλιστα να υπάρξει και έλλειμμα, καθώς προειδοποιεί ότι «επιδεινώνεται δραματικά η δημοσιονομική κατάσταση στην Ελλάδα»- και δηλώνει «οργισμένος» για την επιμονή της ελληνικής κυβέρνησης να ζητεί την απομείωση του ελληνικού χρέους, «παρά τις δεσμεύσεις που δόθηκαν στο Eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου».
Σύμφωνα με τον Ρέγκλινγκ, «δεν είναι απαραίτητο ένα κούρεμα του ελληνικού χρέους». Πάντως, ο επικεφαλής των μηχανισμών εκτιμά ότι τελικά η Ελλάδα θα καταφέρει να ανταποκριθεί στις δανειακές υποχρεώσεις της.
