Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Δύο μηνύματα έστειλε χθες ο διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι από τη Λευκωσία, όπου συνεδρίασε το διευθυντήριο της ευρωτράπεζας. Το ένα ήταν προς τις αγορές, ότι η ΕΚΤ θα ξεκινήσει άμεσα, από τις αρχές της επόμενης εβδομάδας, να αγοράζει κρατικά ομόλογα από τη δευτερογενή αγορά - άρα «εμπιστευτείτε την Ευρωζώνη». Το μήνυμα έγινε δεκτό με συγκρατημένη άνοδο στα χρηματιστήρια του κόσμου και με νέα -επιθυμητή- βουτιά της ισοτιμίας του ευρώ έναντι του δολαρίου, σχεδόν στο 1,1 δολ., σε νέο χαμηλό ενδεκαετίας.
Το δεύτερο μήνυμα ήταν προς την Ελλάδα, να βιαστεί πολύ να κλείσει μια συμφωνία με τους εταίρους και να μην περιμένει ειδική «πολιτική» μεταχείριση από την ΕΚΤ. Μην περιμένετε να σας βγάλει η ΕΚΤ από τη στενότητα της ρευστότητας πριν ολοκληρώσετε το τρέχον πρόγραμμα, όπως το συμφωνήσατε με τους εταίρους σας, ήταν η ουσία των προειδοποιήσεων του Ντράγκι προς την Αθήνα.
Αύξηση μόνο κατά 500 εκατ. ευρώ από τον ELA
Μόνο τότε θα ενεργοποιήσει και πάλι η ΕΚΤ την εξαίρεση που θα επιτρέπει στις ελληνικές τράπεζες να χρησιμοποιούν ως ενέχυρα τα κρατικά ομόλογα που έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους για να δανείζονται φθηνά από την ευρωτράπεζα. Επιπλέον, ο Ντράγκι αρνήθηκε να αυξήσει το όριο έκδοσης εντόκων γραμματίων, όπως θα ήθελε η Αθήνα, λέγοντας ότι «οι ευρωπαϊκοί κανόνες απαγορεύουν την έμμεση ή άμεση χρηματοδότηση ενός κράτους - μέλους».
Κι έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τις αντοχές του έκτακτου μηχανισμού παροχής ρευστότητας της Τράπεζας της Ελλάδος (ELA) λέγοντας ότι αυτή τη στιγμή η χρηματοδότηση των ελληνικών τραπεζών ανέρχεται στο 68% του ΑΕΠ της χώρας, που αποτελεί το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωζώνη. Να σημειωθεί ότι το διευθυντήριο της ΕΚΤ αποφάσισε την αύξηση του ορίου χρηματοδότησης των ελληνικών τραπεζών μέσω ELA κατά μόλις 500 εκατομμύρια ευρώ, στα 68,8 δισεκατομμύρια.
Αυτή τη φορά το μήνυμα του Ντράγκι είχε αποκλειστικό αποδέκτη την Αθήνα κι αρνήθηκε στη συνέντευξη Τύπου κατηγορηματικά την κριτική που ασκείται στην ΕΚΤ ότι δημιουργεί ασφυκτικό περιβάλλον ρευστότητας στην Ελλάδα, την ώρα που διαπραγματεύεται με τους εταίρους της:
«Η ΕΚΤ έχει δανείσει στις ελληνικές τράπεζες 100 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό που διπλασιάστηκε το τελευταίο δίμηνο» είπε και πρόσθεσε ότι: «Υπ' αυτή την έννοια η ΕΚΤ είναι η κεντρική τράπεζα της Ελλάδας, αλλά είναι επίσης και όλων των άλλων κρατών. Είναι ίδρυμα με κανόνες. Η ΕΚΤ είναι η πρώτη που εύχεται να ξεκινήσει τη χρηματοδότηση, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρχει πρόοδος που θα υποδεικνύει ότι προχωρεί η πορεία για επιτυχημένη ολοκλήρωση του προγράμματος».
Ο Ντράγκι υποστήριξε ότι οι ελληνικές τράπεζες είναι φερέγγυες, τόνισε όμως ότι «αυτή η φερεγγυότητα θα πρέπει να διατηρηθεί» και πρόσθεσε ότι η ΕΚΤ ζήτησε από το EFSF να είναι διαθέσιμο το «μαξιλαράκι» των τραπεζών -ύψους 10,9 δισ. ευρώ- για τυχόν ανάγκες ανακεφαλαιοποίησής τους.
Καθώς, μάλιστα, ήταν γνωστό από την προηγούμενη συνεδρίαση του διευθυντηρίου της ΕΚΤ ότι η Ελλάδα -όπως και η Κύπρος- δεν θα συμμετάσχει ακόμη στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης, που ξεκινάει από Δευτέρα, ο Ντράγκι επανέλαβε ότι, για να ενταχθεί στο πρόγραμμα η Ελλάδα από τον Αύγουστο, θα πρέπει να ολοκληρώσει την αξιολόγηση του προγράμματος και να αποπληρώσει τα ομόλογα της ΕΚΤ που λήγουν τον Ιούλιο.
Υπενθυμίζεται ότι το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης μπορεί να φτάσει και το 1,14 τρισεκατομμύριο ευρώ, με ρυθμό 60 δισ. τον μήνα. Οι αγορές κρατικών ομολόγων θα συνεχιστούν μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2016, αν και ο Ντράγκι τόνισε ότι το πρόγραμμα θα συνεχιστεί έως ότου διαπιστωθούν θετικές επιπτώσεις στην οικονομία της Ευρωζώνης. Παράλληλα η ΕΚΤ θα συνεχίσει τις αγορές ενυπόθηκων τίτλων (ABS) και καλυμμένων ομολόγων.
Τέλος, πρώτη φορά μετά από μήνες η ΕΚΤ αναθεώρησε προς τα πάνω τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη της Ευρωζώνης το 2015 στο 1,5% του ΑΕΠ, ενώ προβλέπει ότι ο πληθωρισμός φέτος θα είναι μηδενικός, κυρίως λόγω της συνεχιζόμενης πτώσης της τιμής του πετρελαίου. Όσο για τα επιτόκια παρέμβασης του ευρώ, παρέμειναν αμετακίνητα στο 0,05%.